Kina po zgjohet!

March 3, 2018 01:08

Kina po zgjohet!

“Quand la Chine s’éveillera … le monde tremblera” (Kur Kina të zgjohet … bota do të dridhet) shkruajti në vitin 1973, shkrimtari francez dhe politikani, Alain Peyrefitte. Duke parafrazuar këtë propozim tronditës për kohën, siç u dëshmua nga suksesi i madh i librit tek publiku francez, mund të themi se Kina u zgjua …

Në një kohë kur integrimi evropian duket si një plan i dështuar dhe  ku shumë vende evropiane e konsiderojnë planifikimin hapësinor më shumë si një rregullator lokal, Kina po i afrohet integrimit global hapësinor në një mënyrë krejtësisht të ndryshme.

I referohemi kryesisht projektit “One Belt One Road”,  bazuar në idenë e vlerave zinxhir. Një planifikim transnacional që Kina e filloi në vitin 2013 duke mbështetur investimet të mëdha në infrastrukturë për të nxitur integrimin ekonomik. Por le të shohim detajet e këtij realiteti të ri me më shumë detaje. Është indikative se në fillim të vitit 2017, treni i mallrave “East Wind” arriti nga Kina në Londër për 16 ditë duke përshkruar 12.000 km  në më pak se gjysmën e kohës që do të merrte një udhëtim i ngjashëm përmes detit.

Në vitin 2016, në Evropë arritën 1,702 trena mallrash nga Kina, dy herë më shumë se një vit më parë – raporton Huffington, cituar nga Respublica,

E ashtuquajtura “Rruga e Mëndafshit” është një investim prej 5 miliard $ në 60 vende në të gjithë Azinë, Lindjen e Mesme, Europën dhe Afrikë, duke ndikuar në 63% të popullsisë botërore dhe 29% e PBB-së botërore. Deri në vitin 2030, 66% e klasës së mesme botërore pritet të jetojnë në Azi, ndërsa Kina planifikon t’i lidhë këto tregje në rritje.

Rrugët e detit dhe tokës

Një pjesë e madhe e kësaj strategjie janë zhvillimet kryesore në porte, ku tubacionit e naftës dhe gazit sigurojnë rrugë alternative për importet e energjisë nga Lindja e Mesme. Të tilla strategji po gjejnë zbatim edhe në Pakistan, me zhvillimin e portitit të Gëadar, së bashku me një aeroport ndërkombëtar.

Në Afrikë ekziston një lidhje hekurudhore midis Etiopisë dhe Xhibutit dhe një lidhje hekurudhore ndërmjet Mombasës dhe Nairobit në Kenia. 51% e Portit të Pireut është në pronësi të kompanisë kineze COSCO. Ndërsa Kumport, porti i tretë më i madh në Turqi është blerë nga tre kompani kineze shtetërore që kontrollojnë  dhe porte të tjera evropiane.

Ekspertiza kineze në projektimin dhe ndërtimin e hekurudhave me shpejtësi të lartë do të përdoret për të krijuar një rrjet prej 3000 km. Lidhja e Kinës me Singaporin afron qasjen në Azinë Juglindore, ndërsa korridori Kinë-Pakistan është çelësi për qasjen e Kinës në burimet e naftës në Lindjen e Mesme. Zonat e posaçme ekonomike dhe shpërndarësit e zhvillimit janë planifikuar përgjatë rrugës, si dhe një rrjet tubacioni për gazin në Azinë Qendrore.

Europa e zënë ngushtë dhe e ndarë

Kundër ekspansionizmit të manifestuar në mënyrë të qartë nga Kina, BE po tregon aktualisht një qëndrim mjaft neutral, duke cituar se vetëm se çdo projektet që lidhin Europën me Azi në duhet të jenë në përputhje me rregullat e tregut dhe standardet ndërkombëtare.

Teksa BE-ja ka hartuar plane për investime në rrjetet europiane, duket e apatike kundër ambicieve të qarta të Kinës. Disa vende Evropës Qendrore dhe Lindore si Polonia, shtetet baltike, Hungaria, Shqipëria, Mali i Zi dhe Serbia takohen çdo vit me Kinën dhe janë bërë ithtarët e projektit. Letonia ka mbështetur zyrtarisht, për shembull, projektin “”One Belt One Road””.

Ndërkohë, një nga kompanitë  kryesore shtetërore të Kinës është duke ndërtuar një lidhje hekurudhore midis Budapestit dhe Beogradit, BE ka shprehur shqetësimin vetëm në lidhje me mënyrën në të cilën është bërë pranimi i ofertave për hartimin e projektit. Kina po  instalon rrjete për të sjellë të gjitha fazat e prodhimit dhe shpërndarjes  në “derën e saj” .

Projekti “Një Belt One Road” do të lehtësojë qasjen në energji dhe lëndët e para, si sfidat më ngutshme për shkak të burimeve të fundme. Ajo gjithashtu do të lejojë (outsourcing)  vlerën e ulët të prodhimit, edhe në vendet fqinje të lidhura me të, pasi është Pekni që lëviz vlerat zinxhir.

Është e qartë se Kina është duke ripozicionuar ndarjen ndërkombëtare të punës veçanërisht në sektorin e ndërtimit, jetik për rritjen ekonomike të vendit dhe stabilitetin e brendshëm. Duke pasur parasysh se shumë vende të BE-së janë ende duke luftuar për t’u shëruar nga kriza e fundit ekonomike, kontrasti është i qartë.

n.s. / dita

March 3, 2018 01:08
Komento

14 Komente

  1. Spahiu March 3, 08:18

    BE nuk duhet ta shohi me frike Indine, Kinen dhe Rusise e zhvilluar. Tregtia dhe zhvillimi i ketyre vendeve sjell prosperitet, zhvillim dhe PAQE Globale.

    Reply to this comment
  2. perkthyesi March 3, 10:02

    Une di qe shprehjen: “Quand la Chine s’éveillera … le monde tremblera” (Kur Kina të zgjohet … bota do të dridhet), e ka thene Napoleoni ne fillim shekullin e XIX.

    Reply to this comment
    • syri March 4, 10:20

      O perkthyesi! Te habit injoranca tende! Napoleono nuk ka qene gjalle ne shek e XIX, vdiq qe ne shek e XVIII.

      Reply to this comment
  3. katarakti March 3, 11:19

    Shekulli i 21-te do te jete shekulli i Kines.SI shekulli i 20-te ishte i Amerikes dhe ai i 19-te i Britanise se Madhe. Brenda ketij shekulli Kina do te pushtoje boten. Te gjithe do dridhen para saj.

    Reply to this comment
    • Patriot March 3, 17:23

      O katarakti.Kina eshte 100 vjet prapa e 50 vjet anash USA, o produkt i maucedun demagogjise,prandaj mos fluturon me kacarrum me pupel

      Reply to this comment
      • Ylli March 3, 18:26

        Keta qe fluturojne per Kinen ,jane te njejtet qe fluturonin dhe per Japonine e viteve 70.
        E njejta situate ,i njejti shpjegim dhe atekohe.
        Vecse harrojne dicka …qe 70 % e Kines eshte e varfer dhe 30 % ekstremisht e varfer.Dikush duhet tu thote ketyre fluturakeve qe punetori dhe fshatari kinez akoma paguhet me 1 $ ne dite.
        Qe te sundosh boten duhet dhe politikisht dhe kulturalisht ti ofrosh dicka asaj.
        Britania e Madhe kur u largua nga kolonite e saj la mbrapa nje sistem gjyqsor te perkryer dhe nje sistem zgjedhor model
        SHBA jane akoma toka e enderruar dhe menyra e jeteses amerikane ishte enderr per Boten e Trete.Gjermania ,Japonia ,Koreja e Jugut jane shembujt me tipik te zhvillimit sipas nen ndikimin amerikan.
        Kina ka para ,por me thoni ju lutem kush do degjonte rock kinez ,kush do pinte raki orizi ,kush prej jush do vishte papuce kineze ne balte e kush do dilte ne rruge me kapelen qesharake kineze.Nuk i them per racizem keto por ti imponohesh botes ,duhet te jesh vete i kompletuar.Zhvillimi nuk eshte vetem para ,ne rradhe te pare eshte kulture.
        Te gjitha perandorite e medha ,sunduan nepermjet kultures imponuese te tyre.Ketu perjashtim ben Xhensis Kahn ,i cili kur vdiq ,ra dhe perandoria e tij mongole.Arsyeja ishte se nuk la gjurme nga ana e kultures.
        Nese keni mall tju quhen femijet Ten ,Xian ,apo Çu…..adhuroni Kinen.

        Reply to this comment
      • katarakti March 3, 19:25

        Ke ngelur ne vitin 1990 o patri. Lexo me shume, informohu para se te shkruash budallalliqe me brire. Meso nga historia.Shiko faktet. Ritmet e zhvillimit ekonomik, borxhet dhe sufiçitet. Ishin fiset vandale qe shkaterruan Romen e Lashte, qe per nga kultura dhe qyteterimi ishte 1000 vjet para huneve. E shoh qe eshte e kote te merrem me filloriste si ty dhe Ylli.

        Reply to this comment
        • Ylli March 3, 20:36

          Katarakti me pese fjale shpjegoi 3000 vjet histori…..suficit ishte me e sakte ,ashtu sic je.
          Sa per shkollen o katarakti ,Roma nuk ra nga hunet o Padituri Natyre.
          Cka eshte historike ,ka nje fillim dhe nje fund -thote ligji i historise.
          Me ben pershtypje ,se sa here botohen shkrime per rritjen e Kines ose Rusise ketu te Dita ekzaltohen.Therret gjaku i baballareve lindor.

          Reply to this comment
  4. shushica March 3, 17:21

    Gjetja gjeniale ,kombinimi i nje shteti te forte ,liberalizem ekonomik plus planifikim afatgjate ,jane celsi i suksesit te Kines .Rritja ekonomike e Kines brenda 30 viteve eshte realizimi me gjigand qe ka njohur historia njerezore .Mbi 600 milione njerez perbejne shtresen e mesme ,brenda 20 viteve synohet te ulet ne minimum varferia nderkohe qe prodhimi ,konsumi ,arsimi ,shkenca ,teknologjia ,mbrojtja po arrijne nivele te larta .Mendoni ne se Gorbaçovi ,ky personazh idiot i falimentuar totalisht ,do te realizonte nje kthese si kinezet ,ne nje vend super te pasur si ish BS .Ten Hsiao Pini ,nuk beri gje tjeter vecse zbatoi ne menyre inteligjente teorine e Buharinit ,ekonomi paralele shteterore dhe private ,konkurence ,mundesi per tu shperblyer e fituar sipas aftesive…Shume vende te botes ,sidomos ato me te varfera por me burime ,po adaptojne rrugen kineze te zhvillimit .Natyrisht nje liberal do te thote ,ku eshte demokracia .E pra demokracia eshte ne Indi ,beni nje krahasim .Te garantosh cdo dite ushqimin ,shendetin dhe strehimin e 1miliarede e 380 milione banoreve nuk eshte aq e thjeshte ,Kritikat ndaj Kines mund te jene edhe te drejta ,por gjeni nje menyre me efikase per te drejtuar nje shtet gjigand …Kujtoj me ironi kritikat qe ne i benim dikur Kines….Ne nje vend dy milione banore do tu jepnim leksione nje populli gjigand ,me kulture mijravjecare …Perfytyroni se cmund te na ndihmonte Kina e sotme ,ne se do te kishim ruajtur minimumin e modestise dhe respektit per ndihmen e dhene kur ata ishin te varfer

    Reply to this comment
  5. shushica March 3, 18:57

    Me vjen keq Ylli ,shiko te dhenat e fundit dhe te kuptosh Kinen .Bota ecen shpejt .Sa per ate cka lane pas britaniket,po ,miliona te masakruar ,injorance totale ,diktatore idiote kriminele ,kufij me vija te drejta …nje Indi primitive ,gjithe pasuria grombullohej ne Siti …Eh Ylli ,duhet te lexosh qe te kuptosh ..nuk eshte ceshtje rock..u

    Reply to this comment
    • Sejdi Veseli March 3, 19:56

      Pajtohem me komentet e shushica në lidhje me Republiken Popullore të Kinës. Dua të shtoj se zhvillimi i Kinës, nuk u mbështet nga askush nga jasht, por përkundrazi u sabotua dhe u pengua. Ky zhvillim nuk do të ketë tëndalur, sepse e ka për bazë forcen intelektuale dhe vepruese të popullit të Madh kinez.
      Është e ndershme t’u gëzohemi sekseseve, falë ndjersës, jo vetëm të popullit kinez, por të të gjithë popujve anë e kënd globit.

      Reply to this comment
  6. Arber Iliri March 3, 19:42

    Deri me sot Kina paguan per expasionin e saj; mbas 10 vitesh do te perdore forcen.

    Reply to this comment
  7. Sejdi Veseli March 3, 20:03

    Pajtohem me komentet e shushica në lidhje me Republiken Popullore të Kinës. Dua të shtoj se zhvillimi i Kinës, nuk u mbështet nga askush nga jasht, por përkundrazi u sabotua dhe u pengua. Ky zhvillim nuk do të ketë tëndalur, sepse e ka për bazë forcen intelektuale dhe vepruese të popullit të Madh kinez.
    Është e ndershme t’u gëzohemi sekseseve, falë ndjersës, jo vetëm të popullit kinez, por të të gjithë popujve anë e kënd globit.

    Reply to this comment
  8. Sa ... Cudi ? March 3, 20:17

    Ore ajka e ndritur e inteligjenxes shqiptare : nje pyetje per ju korifejte e kombit (dhe te perendimit!?), duhet t’a shohim si hata, ne qoftese q..ihet ne bythe amerika dhe del’ ne krye rusia kina apo…allvaniqistani , apo kushdo?! Pse s’keni qef t’a shikoni si zhvillim kete, por si tragjedi ?!?

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Click here to cancel reply.

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*