A bëri vërtetë Kina me virusin atë që duhej atëherë kur duhej?

March 24, 2020 10:07

A bëri vërtetë Kina me virusin atë që duhej atëherë kur duhej?

Në një artikull të publikuar në faqen online të New York Times dhe të titulluar “How the Virus Got Out” (Si u përhap virusi) analizohet se si dhe pse COVID-19 u kthye në një pandemi të këtyre përmasave.

Artikulli u përkthye nga Edona Llukaçaj dhe u botua në shqip nga DITA. 

Së bashku me artikullin në dispozicion të lexuesve është vënë edhe një hartë interaktive.

Në artikull theksohet se rreth 7 milionë njerëz kanë udhëtuar, para se masat për ndalim të udhëtimit brenda Kinës dhe jashtë saj të ndërmerreshin e sipas analistëve që ofrojnë të dhëna të shumta në shifra, kjo do të thotë “shumë vonë”.

 

Përkthimi i artikullit me shkurtime:

Kufizimet më përfshirëse të udhëtimit në historinë njerëzore me qëllim frenimin e përhapjes së virusit nuk kanë qenë të mjaftueshme. Këtë tregon edhe një analizë e fokusuar mbi lëvizjet e qindra miliona njerëzve.

Duket e thjeshtë: Ndaloni së udhëtuari që të ndaloni përhapjen e virusit në të gjithë botën. Ja pse nuk funksionoi:

Rastet e para të njohura janë të lidhura me një treg prodhimesh deti në Wuhan, një qytet me 11 milionë banorë dhe një pikë lidhëse transporti.

Katër raste u bënë dhjetëra, në fund të dhjetorit. Asokohe, mjekët dinin vetëm se njerëzit e sëmurë kishin pneumoni virale që nuk iu përgjigjej kurimeve të zakonshme.

Përmasat e vërteta të epidemisë ishin shumë më të mëdha edhe atëherë; një rrjet ende i padukshëm me gati 1.000 raste, ose ndoshta disa herë më shumë.

Duke marrë parasysh se çdo pacient infekton mesatarisht dy ose tre të tjerë, as një kundërpërgjigje perfekte mund të mos e kishte frenuar përhapjen. Por zyrtarët kinezë nuk e paralajmëruan rrezikun përgjatë dhjetorit. Ata paralajmëruan Organizatën Botërore të Shëndetit dhe lëshuan një deklaratë vetëm më 31 dhjetor, duke dhënë edhe siguri: “Sëmundja është e parandalueshme dhe e kontrollueshme”.

Nuk mund të kishte një kohë më të keqe për epidemi. Qindra miliona njerëz ishin përgatitur të udhëtonin drejt vendlindjes së tyre, për Vitin e Ri Lunar. Të paktën 175,000 njerëz u larguan nga Wuhan vetëm atë ditë. Udhëtimet nga Wuhani u shtuan ndjeshëm gjatë tre javëve në vijim. Rreth 7 milionë njerëz udhëtuan në janar, përpara se lëvizjet të kufizoheshin. Mijëra udhëtarë u infektuan.

Në kohën kur zyrtarët kinezë e pohuan rrezikun e transmetimit nga njeriu në njeri më 21 janar, epidemia ishte përhapur në Pekin, Shanghai dhe qytete e tjera të mëdha të Kinës. Vetëm dy ditë më vonë, autoritetet mbyllën Wuhan-in, dhe shumë qytete të tjera, në vijim. Udhëtimi nëpër Kinë pothuajse u ndalua tërisisht. Por epidemia po përhapej shumë shpejt.

E ndërsa epidemia përhapej nëpër Kinë, udhëtimet ndërkombëtare vijuan normalisht. Mijëra njerëz fluturuan nga Wuhani në mbarë botën. Sipas trendeve të përllogaritura, rreth 900 njerëz udhëtuan drejt New York, mbi 2.200 në Sidney dhe mbi 15,000 në Bangkok, destinacioni më i zakonshëm i kinezëve.

Bangkok është edhe vendi ku një rast u bë zyrtar jashtë kufijve të Kinës: një grua 61-vjeçare udhëtoi nga Wuhan në Bangkok pavarësisht se kishte ethe, dhimbje koke dhe dhimbje të fytit.

Raste të tjera të hershme u shfaqën në Tokio, Singapor, Seul dhe Hong Kong. SHBA konfirmoi rastin e parë pranë Seattle. Sipas ekspertëve, rreth 85 përqind e udhëtarëve të infektuar nuk u zbuluan. Gjithsesi ata ishin infektues.

Linjat ajrore filluan të ndalojnë udhëtimet drejt e nga Wuhani vetëm në fund të janarit. Kur SHBA, më 31 janar, deklaroi se do të mbyllte hyrjet nga Kina për jo-amerikanët ishte shumë vonë e udhëtimet nga Wuhan ishin bllokuar pothuajse krejtësisht, nga vetë ata gjithsesi.

Përhapja tashmë ishte në rritje në mbi 30 qytete në 26 vende të botës, shumica të infektuar nga udhëtarët nga Wuhani. Virusi filloi të përhapet brenda shteteve, i favorizuar sidomos nga hapësirat e mbyllura si kishat e restorantet.

Infektimi i njerëzve që nuk kishin udhëtuar në Kinë shënoi fillimin e pandemisë. Më 1 Mars, mijëra raste u raportuan nga Italia, Irani dhe Koreja e Jugut. Kina nuk ishte më udhëheqësi i përhapjes.

Kur Kina filloi të testojë sistematikisht, gjurmojë dhe izolojë pacientët, rastet e reja atje u ulën në mënyrë domethënëse, duke treguar se ishte e mundur që virusi të frenohej. Masa të ngjashme ngadalësuan përhapjen në Singapor, Hong Kong dhe Korenë e Jugut.

Por, ndërkohë virusi kishte hyrë në shumë vende dhe po përhapej tashmë masivisht.

 

*****

Përktheu nga NYT, Edona Llukaçaj DITA. Titulli është i redaksisë

Linku: https://www.nytimes.com/interactive/2020/03/22/world/coronavirus-spread.html

March 24, 2020 10:07
Komento

9 Komente

  1. Liu nga Wuhani March 24, 10:18

    Kina na e futi te gjitheve m duket mua.
    Shifni rezultatin
    Sot ne bote vetem ata “u sheruan papritur” dhe rinisen te punojne e furnizojne.
    Te tjeret rrine konsumojne brenda ne shtepi ne alarm maksimal.
    Ec e mos beso qe e kane perhapur vete aty ne Wuhan e lejuan te dilte jashte e pastaj mbyllen Wuhanin.
    Interesant qe eshte perhap vetem ne tregjet me konsum t larte Europe dhe Shba.
    Aty ku stopimi nga virusi krijon varesi t larte nga prodhimi kinez tashme.
    Bravo Kina, ju lumte bitha

    Reply to this comment
  2. Genti March 24, 10:45

    Rrefimi i nje oficeri te Inteligjences Kineze rreth nje agjenti biokimikal. Eshte ne Anglisht, por besoj ta kuptoni pak a shume.

    ” I am a senior Chinese military intelligence officer and I know the truth about the coronavirus outbreak.

    It is far worse than the media are telling you. I am a Chinese citizen in Wuhan who occupies — or perhaps occupied — a high-ranking position in military intelligence.

    I am also a member of the Chinese Communist Party…By now you will be familiar with the recent outbreak of 2019-nCoV, also known as NCP, or simply “coronavirus”.

    You will have heard that it originated in Wuhan, an industrial city in China and that it came from an animal — most likely a bat or a pangolin — that was sold in a wild animal market. You will have been told that it is an influenza-like illness that can in severe cases cause pneumonia, respiratory failure and death. Finally, you may have heard that although the disease is highly infectious, it is dangerous only to the elderly or to those who have a compromised immune system. The official lethality rate is approximately 2% or so.

    All of that is a bunch of lies concocted by the Chinese state with the tacit support of the U.S. deep state and its friends in the European Union, Russia and Australia, and spread by the docile media in all of those countries.

    Let me start by telling you that the world does not operate the way you think it does. Although countries like the US and China vie for global dominance, that competition is restricted to certain limited areas. In most ways, the two countries are more interested in cooperation so that they can stop other competing countries from gaining more power. They also have a shared interest in keeping real power out of the hands of their “ordinary” citizens. To this end, they have many different mechanisms by which they control the overwhelming majority of their media outlets. The Americans, in particular, have perfected the art of creating made-up “divisions” between their two main parties which are designed to hide the fact that both serve the same masters.

    These same nations also possess technology that is far more advanced than you can imagine and which is kept carefully hidden from public view. This includes advanced artificial intelligence capable of undermining and deciding any election in the world; biological and chemical agents that can manipulate and control the thinking patterns and behaviours of citizens to terrifying degrees; highly sophisticated manipulation techniques using hypnotic practices entirely unknown to the public; and other things that I will not go into now. My point is that the great nations do not compete so much as work together. Their principal goal is to shield the true workings of the world from the “uninitiated” public.

    Just to give you one example, there aren’t actually any nuclear weapons anywhere in the world. The U.S. and the Soviet Union scrapped them all in the 1970s, as did their client states. Everyone realised that those weapons could not be used without destroying the whole world, so there was no need for them; but by pretending that they still had them, the big players were able to keep the non-nuclear powers in line. Let me return to the virus. Last year, large-scale anti-government protests erupted in Hong Kong. The Standing Committee of the Chinese Communist Party considered these to be a grave threat to the integrity and stability of the motherland. The U.S. government and the EU both knew that the Chinese were secretly working on a biological agent that was supposed to make the protesters docile and obedient. Without going into detail, I worked on that project. We tried to develop a sort of spray that could be dispersed from helicopters or drones and that would lead to mental retardation and behavioural change.

    Naturally, as Hong Kong is one of the most open and international cities in the world, the Party decided that it was too risky to release the agent in Hong Kong without first testing it. For this, it needed a great number of human guinea pigs. Two groups were identified for this.

    First, we rounded up a large number of so-called “Islamic radicals” in Xinjiang Province and took them to what we called “training camps”. We had already been using these camps for human experimentation for several years, but the Hong Kong protests meant that we redoubled our efforts. We exposed the inmates to various “alpha” experimental agents. As these were odourless and invisible, the subjects were not aware that they were taking part in medical trials. The resulting high rates of cancer, premature dementia, suicidal depression and death by organ failure could easily be suppressed, as the camps are located in very remote parts of our motherland.

    Once the initial experiments had yielded a “beta” agent, it was transported to Hubei Province, where it was deployed in a special military testing facility outside the city of Wuhan. This was not even a particularly well-kept secret: the existence of this facility has been reported in international news. Even the fact that it is located close to the wild animal market is a known fact.

    By then our President had already introduced a “social credit” system that allowed us to identify disloyal, counter-revolutionary and bourgeois elements in our society. Using the social credit scores — which are taken from online activity, electronic shopping behaviour and reports from informers in civil society — we selected some of the worst offenders. These included human rights lawyers and activists, Christians, homosexuals, artists, intellectuals, people who speak foreign languages, and other undesirables.

    Once these troublemakers had been collected and placed in the testing facility, we exposed them to the Agent, which is biochemical in nature and spread in an invisible aerosol, akin to certain viruses. Initial results were encouraging, as we saw significant cognitive decline and reduction in higher mental processing facilities. Essentially, our undesirables were becoming mildly mentally disabled, which is precisely the effect we wanted to produce in order to pacify the restive population of Hong Kong.

    Unfortunately, it quickly became apparent that the Agent also had other effects. About one week after the retardation set in, our subjects developed major anxiety and panic attacks. Eventually, they developed symptoms akin to those of paranoid schizophrenics. At that point, their bodies rapidly deteriorated. They developed massive internal bleeding; the walls of their arteries dissolved; they bled out of their eyes and orifices, and their tissue disintegrated. To put it in a more direct Western manner, they started to melt. Death usually occurred through multiple organ failure. This was preceded by at least five days of severe agony which could not be alleviated by painkillers. It was at this time that I first violated our protocol: one subject, an elderly lady who had published defamatory cartoons of our President, begged me for death with such insistence that I took pity and shot her. I was reprimanded, but fortunately, the complaint was dropped when I agreed to reimburse the cost of the bullet. I swore to myself never again to show such unnecessary emotion.

    We decided that our Agent was unusable. It was far too destructive for our purposes. We wanted the population of Hong Kong to submit to us; we did not want to exterminate it.

    Naturally, our American friends had by then taken an interest in our work and asked us for a sample for their own research and testing purposes. They hinted that they wished to use it to resolve certain difficulties in Venezuela. Normally we would have agreed, as we maintain friendly relations with the CIA, but given the extremely toxic nature of the Agent, we declined.

    This, as it turned out, was a grave mistake. The CIA was convinced that we had developed something very powerful and wanted to keep it to ourselves. They offered a great deal of money to one of our researchers. Foolishly, he agreed to sell them a specimen. We found out just in time for the handover and tried to stop it from happening. In the ensuing shoot-out — don’t bother to look for it in the news, it was never reported anywhere — several dozen people were killed.

    More importantly, however, the Agent escaped. The shoot-out took place at the wild animal market which has been reported as the location of the “animal to human” transmission that started the outbreak. But of course, there was no such transmission; it was just the location where the CIA was supposed to receive the sealed vial containing the Agent. The vial shattered when it was dropped by the traitor who had agreed to sell it to the Americans.”

    Reply to this comment
    • Berati March 24, 13:11

      Tani na e fal budallallekun po ku gjen ti lidhjen midis substancave psikotrope me virusin? Ai thote ne perpiqeshim te prodhonim nje agjent kimik per zbutjen e turmave jo nje virus vdekjepeures. Roman policesk i dobet.

      Reply to this comment
      • Genti March 24, 14:53

        Agjent biokimik thote, qe do te thote kombinim i agjenteve organik si viruse apo mikrobe, me lende kimike qe perhapen shpejt ne atmosfere, per bartjen me efikasitet te tyre. Me sa duket je pak dobet me Anglishten

        Reply to this comment
  3. Biometri March 24, 11:09

    Shifni ket tipin se e shpjegon sh mire interesin kinez ne gjithe kete qe po ndodh:

    https://www.facebook.com/mahmoud.elawadi.9/videos/10163288717110720/?d=n

    Reply to this comment
    • Genti March 24, 11:26

      Problemi eshte se Facebuk po e censuron indirekt kete video nen hije, duke limituar ne zero streaming speed nga serverat e tyre. Eshte taktik e njohur e FB-se per te censuruar opinionet qe bien ndesh me axhenden politike Globale.

      Reply to this comment
  4. demo March 24, 12:12

    Liu i ke thene te gjitha.
    Kina i beri te semuret e Wuhanit ambasadore te Virusit,,I perhapi ne gjithe boten,para se Bota e Lire Demokratike dhe SYLESHE,te kuptoje strategjine kineze.
    Kjo strategji ka te pakten 30 vjet qe vazhdon me semundjet infektive qe dalin nga Kina.
    Qendra e Demokracise Boterore,SHBA te mbledhe aleatet Evropiane,qe te vendosin masat qe do te marrin ndaj Kines,ashtu si ne luften e Irakut dhe ne Serbi.
    Kjo eshte lufte.

    Reply to this comment
  5. intelektuali March 24, 22:58

    GUZHINIERI LI, CU EN LAI DHE ENVERI:

    Kur Mao Ce Duni kishte zbutur tonet e politikes kineze kunder Imperializmit amerikan, Enveri e ndjeu se nga ky afrim i Kines Komuniste me SHBA i rrezikohej pushteti i tij personal dhe filloi te sulmoje Maon me llogjet e propagandes se tij idiote per largimin e Kines nga parimet e Marksizem-Leninizmit, Mao Ce Duni qe nuk ishte gadi t’i prishte relatat me Shqypnine fanatike pasi i duheshin antenat e ATSH per propaganden kineze ne Evrope dergoi bedelin e tij, Cu En Lajin per te bindur Enverin ta pranonte SHBA si nje vend mik dhe sapo mberriti ne Rinas i tregoi Enverit qe kishte dale ta priste me Benz-in e tij 7 metra te gjate nje barcalete te vertete:

    “…Ne nje anije lufte amerikane gjate Luftes se dyte Boterore ushtareve amerikane u gatuante ushqimin nje guzhnier kines, te cilin e quanin guzginieri Li dhe te cilin e shanin dhe e rihnin sa here t’ju donte bytha, por nje dite u penduan dhe i kerkuan falje: “Na fal o guzhnieri yne Li qe jemi sjelle kaq keq me ty, ti na gatuan tre vakte ne dite dhe ne vetem te kemi rrahur dhe te kemi share, na fal se nuk do ta bejme me!” perfunduan spjegimin e tyre amerikanet e penduar. Guzhinieri kinez Li u tha: “E pranoj pendimin tuaj te sinqerte dhe j’u premtoj se nuk do t’ju hedh me shurren time ne cajin e mengjesit!”

    KI KUJDES ME KINEZET SE TA HEDHIN SHURREN NE CAJ!

    I tha Enverit Cu en Laj-i ne Benz-in e tij te gjate 7 metra,

    prandaj:

    Ma do mendja ka ardhur koha qe pervec Enverit ne Kohen e Qepes te Partise se Punes, sot edhe Bosat e tjere te Botes ta kuptojne kete te vertete.

    Reply to this comment
  6. intelektuali March 24, 22:59

    GUZHINIERI LI, CU EN LAI DHE ENVERI:

    Kur Mao Ce Duni kishte zbutur tonet e politikes kineze kunder Imperializmit amerikan, Enveri e ndjeu se nga ky afrim i Kines Komuniste me SHBA i rrezikohej pushteti i tij personal dhe filloi te sulmoje Maon me llogjet e propagandes se tij idiote per largimin e Kines nga parimet e Marksizem-Leninizmit, Mao Ce Duni qe nuk ishte gadi t’i prishte relatat me Shqypnine fanatike pasi i duheshin antenat e ATSH per propaganden kineze ne Evrope dergoi bedelin e tij, Cu En Lajin per te bindur Enverin ta pranonte SHBA si nje vend mik dhe sapo mberriti ne Rinas i tregoi Enverit qe kishte dale ta priste me Benz-in e tij 7 metra te gjate nje barcalete te vertete:

    “…Ne nje anije lufte amerikane gjate Luftes se dyte Boterore ushtareve amerikane u gatuante ushqimin nje guzhnier kines, te cilin e quanin guzhinieri Li dhe te cilin e shanin dhe e rihnin sa here t’ju donte bytha, por nje dite u penduan dhe i kerkuan falje: “Na fal o guzhnieri yne Li qe jemi sjelle kaq keq me ty, ti na gatuan tre vakte ne dite dhe ne vetem te kemi rrahur dhe te kemi share, na fal se nuk do ta bejme me!” perfunduan spjegimin e tyre amerikanet e penduar. Guzhinieri kinez Li u tha: “E pranoj pendimin tuaj te sinqerte dhe j’u premtoj se nuk do t’ju hedh me shurren time ne cajin e mengjesit!”

    KI KUJDES ME KINEZET SE TA HEDHIN SHURREN NE CAJ!

    I tha Enverit Cu en Laj-i ne Benz-in e tij te gjate 7 metra,

    prandaj:

    Ma do mendja ka ardhur koha qe pervec Enverit ne Kohen e Qepes te Partise se Punes, sot edhe Bosat e tjere te Botes ta kuptojne kete te vertete.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Njoftim

Njoftim