Batalioni shqiptar që luftoi për Rusinë

Shaqir Vukaj June 18, 2015 13:35

Batalioni shqiptar që luftoi për Rusinë

Gjatë punës si ambasador i Shqipërisë në Moskë, nga historianë rusë kisha dëgjuar se në muret e sallës Georgievskaja të Kremlinit, krahas pllakave tjera përkujtimore, ndodhet dhe një pllakë mermeri ku, me germa të arta shkruhej për një Batalion Shqiptar që kishte luftuar kundër Turqisë, përkrah trupave ruse e më vonë, në përbërje të Ushtrisë Perandorake të Rusisë.

Gjatë një pritjeje në Kremlin, duke kërkuar ndërmjet këtyre pllakave e gjeta atë ku shkruhej për shqiptarët dhe e fotografova (fotografia e mëposhtme). Në të shkruhej:

“Batalioni këmbësor grek i Ballakllavit krijuar mbi bazën e trupës luftarake shqiptare, themeluar në vitin 1775. Në vitin 1809 është quajtur Batalioni këmbësor grek i Ballakllavit”.

Më kishte tërhequr kjo temë dhe historia e këtij batalioni shqiptar, fati i luftëtarëve të tij, emigrimi i tyre drejt Rusisë dhe fati i tyre etj. që më dukej më shumë si legjendë, por jo nga ato legjendat që sajojmë ne shqiptarët…. Kisha grumbulluar materiale nga burime të ndryshme dhe arkivat ruse, por, me që në letrat shqipe nuk kisha lexuar gjë për të, iu drejtova historianit të njohur, Prof. Pëllumb Xhufit, si mik dhe specialist i kësaj fushe. Mbasi i dhashë fotografinë i kërkova të shkruante rreth këtij problemi, për me tepër që lidhej me historinë e shqiptarëve të Himarës. Ai me modesti, më këshilloi të shkruaja unë, ndërmjet tjerave edhe sepse kisha shumë materiale në gjuhën ruse për këtë problem…

Pa pretenduar të hyj në fushën e atyre historianëve, që trajtimin e temave e kësaj natyre e quajnë të drejtë vetëm të tyre, me dëshirën e mirë për të bërë të njohur aq sa kam arritur të zbuloj unë, si dhe për të nxitur specialistët e këtyre fushave për kërkime të mëtejshme, do të përpiqem të përcjellë tek lexuesi disa të dhëna që kam nxjerrë nga burime të ndryshme. Historianët e specializuar, në qoftë se u duken interesante këto të dhëna, t’i kanalizojnë, t’i thellojnë e t’i pasurojnë në studimet e tyre. Sigurisht që disa gjëra duken si legjenda, por jam i bindur se po të thellohen, specialistët do të gjejnë materiale edhe më interesante, mbasi me sa kam parë unë dhe, siç thonë historianët dhe specialistët rusë, në arkivat e tyre ka shumë materiale të pa studiuara, madje të pa hapura asnjëherë për historinë e Shqipërisë, marrëdhëniet tona me Turqinë, me vendet e Ballkanit, me Rusinë etj.

Salla Georgievskaja

Së pari dua të flas shkurtimisht për sallën Georgievskaja. Ajo është salla më madhështore dhe më e bukur jo vetëm e Kremlinit… që i është vënë ky emër për nder të Gjergjit të Shenjtë Fitimtar, në nderim të të cilit është krijuar Urdhri më i Lartë Ushtarak i Rusisë, me të cilin janë dekoruar njësi dhe ushtarakë të shquar të Ushtrisë Ruse. (Ky Urdhër, është vendosur nga Caresha Ekaterina në vitin 1769 ekaterinadhe ka ekzistuar deri në fitoren e Revolucionit Socialist të Tetorit. Përveç Urdhrit ekziston edhe Medalja e Gjergjit Fitimtar, me të cilin janë dekoruar rangje më të ultë ushtarakësh). Krahas Urdhrit dhe Medaljes së Gjergjit, shumë urdhrave dhe yjeve ushtarakë të ekspozuara në këtë sallë, në muret e saj janë të fiksuara pllaka mermeri, ku, në secilën, me germa të arta janë shkruar emrat e 545 regjimenteve, ekuipazheve të anijeve dhe njësive luftarake si dhe të 10 mijë oficerëve dhe gjeneralëve që janë dekoruar me këtë Urdhër ose Medalje. Kjo sallë konsiderohet si salla më madhështore e Kremlinit dhe aty organizohen aktivitetet dhe ceremonitë më të rëndësishme të shtetit rus.

Njësi shqiptare

Nderimi që i është bërë kësaj njësie luftarake shqiptare, duke e renditur përkrah 544 njësive luftarake më të lavdishme të ushtrisë ruse të të gjitha kohërave, është tepër domethënës dhe tregon se kjo njësi duhet të ketë luajtur një rol të veçantë në zhvillimet luftarake të asaj periudhe.

Në historiografinë ushtarake ruse shkruhet kështu për këtë njësi: “Batalioni grek i Ballakllavit – në Perandorinë ruse ka qenë njësi Luftarake Shqiptare, e cila ka marrë pjesë në luftërat ruso-turke, në vitet 1768-1774, 1787-1792, 1806-1812 si dhe në Luftën e Krimesë”.

Sipas shumë dokumenteve të arkivave ruse, të cilave i referohen studiues rusë që janë marrë me këtë problem, rezulton se këta luftëtarë shqiptarë kanë qenë nga Jugu i Shqipërisë, kryesisht nga krahina e Himarës.

Fillimisht do t’i referohem historianit të njohur për historinë e Greqisë dhe Shqipërisë, Prof. Dr. Grigor Arshit, i cili krahas tjerave, në vitin 1963 (kur marrëdhëniet sovjeto-shqiptare ishin ndërprerë krejtësisht) ka botuar në Moskë librin “Shqipëria dhe Epiri. Në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX”. Siç shkruan autori në hyrje, por që e ka përsëritur disa herë edhe më vonë, madje edhe në bisedat që kam zhvilluar me të, në arkivat ruse ka shumë materiale që flasin për historinë e Shqipërisë dhe të Greqisë, por që janë shfrytëzuar shumë pak, sepse, siç shkruan ai, “historiografia ruse dhe sovjetike është marrë kryesisht me historinë e Jugosllavisë dhe të Bullgarisë…..”

Në studimin e tij, autori duke u mbështetur në shumë burime arkivore ruse, kryesisht në Arkivin e Politikës Jashtme të Rusisë si dhe në shumë materiale të studiuesve të huaj që kanë vizituar tokat shqiptare, pohon në mënyrë kategorike se, luftëtarët shqiptarë të trupës luftarake që nderohen në sallën Georgievskaja, ishin shqiptarë nga Himara, por kishte dhe shqiptarë nga Morea. Për të arritur ne një përfundim të tillë, në veprën e tij, ai i kushton një vend të dukshëm Himarës, lidhur me popullsinë e saj, kushtet social-ekonomike, mënyrën e jetesës, marrëdhëniet me jashtë, në radhë të parë me Rusinë etj.

Është tepër i rëndësishëm fakti se autori, si specialist dhe njohës shumë i mirë i historisë Greqisë, (në Rusi ai vlerësohet si një nder studiuesit më të mirë rusë të kësaj fushe) që ka shkruar shumë më tepër për Greqinë se për Shqipërinë, shkruan pa asnjë mëdyshje se Himara ka qenë historikisht shqiptare, e banuar nga shqiptarë.

Pano Bixhili

Në kapitullin e parë të librit “Shqipëria dhe Epiri….” thuhet: “Në vitin 1785, Pano Bixhili, shqiptar, banor i Himarës, i cili ndodhej në shërbim të Rusisë, ishte emëruar konsull i përgjithshëm i Rusisë në Shqipëri. Me të arritur në qytetin e Artës, që e kishte zgjedhur si vend rezidence të tij, ai i shkruante ambasadorit rus në Turqi, Bullgakov: “Duke pas parasysh shtrirjen e madhe të këtyre tokave – ku unë jam emëruar konsull i përgjithshëm – duhet dhe, nuk është e pa dobishme, të caktohen nënkonsuj në vendet e me poshtme: në Mesollongji, në Prevezë, në Janinë, në gjirin e Vlorës, në Durrës dhe në Shkodër”. Vetëm nga ky pasazh – shkruan Pr. Arshi – shihet se Bixhili, me Shqipëri kuptonte një hapësirë të gjerë të gadishullit të Ballkanit, që nga Mali i Zi deri në Peloponez.

Duke u marrë në veçanti me Himarën, bazuar, në materialet e disa autorëve të huaj që kishin vizituar tokat shqiptare si dhe në materialet e arkivave ruse, ai pohon në mënyrë kategorike se ajo është krahinë shqiptare, banuar nga shqiptarë, që nuk i është nënshtruar asnjëherë pushtueseve osmanë dhe ata (osmanët) kanë qenë të detyruar të njihnin autonominë e Himarës, e cila, në shekujt e parë të pushtimit osman, përfshinte 50 fshatra, madje në shekullin e XIII ajo shtrihej nga Vlora dhe Tepelena deri në Butrint. Sipas organizimit të sotëm, shkruan autori, ajo përmbledh 10 fshatra.

Lidhur me organizimin shoqëror, Himara, si krahinat e tjera malore të Shqipërisë, ruante format patriarkale të jetesës, ku familjet trashëgonin dhe ruanin fort marrëdhëniet fisnore, madje edhe në qoftë se ishin në lidhje gjaku të brezit të 5-të, 10-të apo të 20-të, ata nuk martoheshin me njëri tjetrin. Njëlloj si në zonat malore të Veriut edhe në Himarë ekzistonte gjakmarrja. Në qoftë se në krahinat veriore të Shqipërisë, ekzistonte ndarja në bajraqe dhe kishte një të parë, që quhej bajraktar, në Himarë ata quheshin udhëheqës, kapedanë ose bujarë dhe përmenden shembuj: në Palas ishte kapedan Leka, në Himarë bujar Varfi, në Dhërmi kapedan Nini etj.

Duke qenë një krahinë tepër e varfër, për të siguruar mjetet e jetesës, krahas migrimit në krahina te tjera (Sipas një raporti të konsullit rus në Vlorë, zotit Bixhili, vetëm në krahinën e Vlorës, punojnë me mëditje më shumë se 500 himarjotë të varfër), himarjotët kanë shërbyer në shumë ushtri të huaja me pagesë. Sipas shumë të dhënave dhe dokumenteve, në shekujt e XVI dhe në gjysmën e parë të shekullit XVIII, himarjotët kanë shërbyer vazhdimisht në ushtritë spanjolle dhe venedikase. Nga viti 1735, napolitanët filluan të përdorin forcat ushtarake të Himarës, madje në Mbretërinë e Napolit u formua batalioni shqiptar, që më vonë u riorganizua dhe u quajt “Regjimenti mbretëror-maqedonas”. Të huajt rekrutonin mercenarë nëpërmjet kapedanëve vendas dhe Pr. Arshi, duke u mbështetur në kujtimet e V.Leake, sjell shembullin e kapedan Zako Gjergjit që merrej me këtë punë në zonën e Himarës.

russia-kremlin-terem-palaceMiti i Moskovit

Megjithëse marrëdhëniet shqiptaro-ruse janë studiuar pak, vëmë në dukje se në shekujt XV-XVIII edhe në Shqipëri ishte ngritur miti i Moskovit, në radhë të parë si shpëtimtar i të krishterëve që vuanin nën zgjedhën osmane. Disa peshkopë, si kryepeshkopi Gavril në v.1586, peshkopi Teofil në vitin 1587 dhe patriarku i Ohrit Atanasi, Neofili nga Korça etj. shkonin në Moskë jo vetëm për të kërkuar ndihma humanitare… Në fund të shekullit XVI Moskovi ishte bërë një faktor real në politikën ballkanike.

Interesat e Rusisë për Ballkanin janë të hershme, por ishte Pjetri Madh, që me thirrjen e tij në vitin 1711, bëri që Rusia të përfshihej direkt në zhvillimet ballkanike. Në fakt, në trojet shqiptare shpërthyen një seri kryengritjesh antiosmane dhe Pjetri i Madh, nëpërmjet letrave të vitit 1715, falënderonte fiset shqiptare të Kelmendëve, Kuçëve dhe të Pipërit për ndihmën dhe lëvdonte trimëritë dhe sakrificat e tyre. Kësaj periudhe i përket edhe puna për hapjen e konsullatave ruse në trojet shqiptare.

Në vitin 1759 përfaqësuesit e popullit të Himarës u mblodhën në një Kuvend dhe vendosën ti drejtoheshin Careshës së Rusisë, Elizabeta Petrovna me një letër, ku i shprehnin gatishmërinë e tyre për të luftuar nën flamurin e Rusisë dhe për të pranuar sovranitetin e Careshës Elizabetë. Në vitin 1760, kapedan Spiro Bixhili, në emër të Kuvendit i dorëzoi përfaqësuesit të Rusisë në Stamboll, A.Obreskovit një letër, nëpërmjet së cilës, himarjotët shprehnin besnikërinë ndaj Rusisë dhe gatishmërinë për të kryer akte diversioni kundër Turqisë në kohë lufte, si dhe gatishmërinë për të krijuar një ose dy regjimente ushtarake në kohë paqeje. Obreskovi i bëri të ditur atij, se Rusia nuk mund të pranonte krijimin e njësive të tilla luftarake në kohë paqeje, por në kohë lufte, ajo do të mirëpriste shërbimet dhe ndihmën e tyre.

Në emër të popullsisë katolike dhe ortodokse të Veriut të Shqipërisë edhe fisniku nga Shkodra, Jakob Suma i shkruante një letër me përmbajtje pothuajse të tillë, Careshës Elizabetë. Ai kërkonte që një pjesë e Shqipërisë dhe Iskenderia (Shkodra) të vihej nën autoritetin sovran të Rusisë, por ai nuk propozonte të krijoheshin njësi luftarake në shërbim të Rusisë, por të dërgoheshin në Rusi të rinj nga familje fisnike shqiptare për të mësuar shkenca të ndryshme….

Himariotët dhe Rusia

Studiues rusë dhe të huaj, bazuar në shumë dokumente të asaj periudhe shkruajnë se himarjotët, duke ju përgjigjur thirrjeve të komandantëve rusë, ju bashkuan forcave ruse dhe morën pjesë në luftërat ruso-turke të viteve 1768-1774. Himarjotët u dalluan për trimëri dhe, për burrërinë e treguar, atyre ju dhanë shumë dëshmi nga komandantët e gjeneralët rusë. Pr. Arshi shkruan se jo vetëm në Himarë, por në të gjitha rajonet e Shqipërisë, banorët shprehnin simpati për Rusinë. (Ai hedh një ide interesant kur shkruan se “një ndër arsyet e shkatërrimit të Voskopojës, në vitin 1769, nga ana e bejlerëve të Myzeqesë të shtyrë nga Porta, ishte se qytetarët e Voskopojës shprehnin haptazi simpatinë për Rusinë”).

Pikërisht në këto ngjarje e ka zanafillën dhe Batalioni Shqiptar i Ballakllavit. Sipas Pr.Arshit dhe disa autorëve të tjerë, të dhënave dhe dokumenteve të institucioneve zyrtare të Perandorisë Ruse dhe të shtetit të sotëm rus, pjesëmarrja e shqiptarëve në luftërat ruso-turke solli dhe një emigrim të konsiderueshëm të shqiptarëve drejt Rusisë. Mbas nënshkrimit të Paqes së Kuçuk-Kainarxhisë, në vitin 1774, shumë shqiptarë që kishin marrë pjesë në luftë përkrah Rusisë, për arsye të ndryshme vendosën të emigronin në Rusi. Sipas burimeve zyrtare ruse, vetëm në këtë periudhë kanë emigruar mbi 1000 shqiptarë, kryesisht himarjotë, por edhe disa shqiptarë nga Morea.. Në shumë materiale që kam gjetur, shpjegohet si janë transportuar këta emigrantë, si janë trajtuar, ku janë vendosur fillimisht etj. Por emigrimi i shqiptarëve ka vazhduar edhe në vitin 1776. Mbas bashkimit të Krimesë me Rusinë, emigrantët shqiptarë së bashku me emigrantë grekë janë vendosur në Ballakllav dhe në shtatë fshatra midis Ballakllavit dhe Jaltës.(Ballakllavi në atë kohë ka qenë një liman i vogël, por që me kohë është zgjeruar duke u kthyer më vonë në një nga bazat e rëndësishme ushtarake, madje në epokën sovjetike është vlerësuar si një bazë tepër e rëndësishme ushtarako-detare) Të dhëna të ndryshme na tregojnë se edhe mbas luftës ruso-turke të viteve 1787-1789, shqiptarë të tjerë që kishin marrë pjesë në luftë së bashku me grekë, u shpërngulën vullnetarisht në Rusi dhe, sipas një dekreti të Ekaterinës II, atyre ju dhanë toka në periferi të qytetit të Odesës.

Valët e emigracionit

Ka të dhëna se një valë tjetër emigrimi e shqiptarëve, ka ndodhur gjatë sundimit rus në Korfuz, në vitet 1799-1807, kur shumë suljotë dhe himarjotë shërbyen në trupat e Admiralit Ushakov. Dokumentet vërtetojnë se ata kishin krijuar dhe një njësi ushtarake të quajtur reparti i “gjahtarëve shqiptarë” me komandantë oficerë shqiptarë, nën komandën e eprorëve rusë.

Siç kanë shkruar shumë autorë, përfshijë edhe të kohës së sotme, pikërisht prej këtyre emigrantëve shqiptarë kanë marrë emrin dy rrugët e njohura të Odesës, (Rruga e Madhe Arnaute dhe Rruga e Vogël Arnaute), që sot janë ndër rrugët kryesore në këtë qytet, për të cilat do të flasim më poshtë.

Duke kërkuar, kam arritur të gjej disa të dhëna interesante nga institucione zyrtare ruse e ukrainase si dhe nga autorë rusë dhe ukrainas, që janë marrë me historinë e këtij batalioni, të dhëna nga botimet e ndryshme për qytetin e Odesës, artikuj e shkrime në shtypin e kohës apo kujtime e shkrime nga autorë rusë e të huaj etj. Sigurisht jo të plota, por me shpresë se specialistët e kësaj fushe do t’i thellojnë kërkimet dhe do të krijojnë një kuadër më të plotë të kësaj historie …..

Në faqen e internetit të Ministrisë Jashtme të Rusisë, në kapitullin Marrëdhëniet historike të Rusisë me vendet ballkanike, ndërmjet tjerave thuhet: “Luftërat ruso-turke shërbyen si katalizatorë të demonstrimeve antiturke, jo vetëm të popujve sllavë. Në këtë periudhë, Rusia ishte kthyer në kundërshtarin më serioz të Perandorisë Osmane, dhe nga shqiptarët shihej si një aleat potencial. Nën ndikimin e fushatës së Pjetrit I, të vitit 1711, u aktivizua lëvizja për pavarësi e Himarës – zonë malore në Jug të Shqipërisë, me popullsi dominuese ortodokse. Nga gjysma e dytë e shekullit të XVIII ka filluar emigrimi i shqiptarëve në Rusi. Nxitje për këtë ka shërbyer lufta ruso-turke 1768-1774. Mbas nënshkrimit të Paqes së Kuçuk-Kainarxhisë (1774), numri i emigrantëve shqiptarë që kanë shkuar në Rusi, bashkë me familjet e tyre i ka kaluar 1 mijë vetë. Më vonë ka vazhduar përsëri emigrimi i shqiptarëve drejt Rusisë. Shumica e shqiptarëve, do me thënë e arnautëve, janë vendosur në Krime dhe në Novorusi, për të cilat na flasin edhe emrat e rrugëve Arnaute në Odesë…”.

Në shumicën e shkrimeve të vjetra dhe të reja për historinë e themelimit të qytetit të Odesës, pa tjetër do të përmendet emri i shqiptarëve, herë si themelues të këtij qyteti, herë për rrugët që mbajnë emra shqiptarë, herë për ndonjë trashëgimi materiale që ka mbetur nga shqiptarët, herë për ndonjë fjalë shqip që përdoret edhe sot në të folmen e veçantë të Odesës apo për ndonjë pasardhës të shquar tyre….

Por a kanë lidhje shqiptarët që jetojnë sot në Ukrainë me ata që emigruan në atë periudhë në rrethinat e Odesës?

 

 Në pjesën e dytë do të lexoni:

-Shqiptarët e Ukrainës

-Ç’ndodhi me trupën e Ballakllavës

-Arnautët dhe Rusia

 

Shaqir Vukaj June 18, 2015 13:35
Komento

24 Komente

  1. paul tedeskini June 18, 14:56

    Mercenare ortodokse. Paskan len lesht per armikun tone Rusine.

    Reply to this comment
    • beni June 18, 15:51

      Russia ka qen gjithmon mikja jon por per ju qe i keni sherbyer turqise dije e sot e ktu e 600 vjet rjesht dhe vazhdoni ti sherbeni duku prapaganduar islamin dhe intresat turke ne shqipni kosove e maqedoni jeni mercenaret me te poshter se cdo kush ne ket tok arberore?
      Simboli nacional i 2 kokave te shqiponjave simbolizon ate qe carizmi e ka ruajtur e kemi vazhduar ta mbrojm ne vazhdimtaret e kesaj mbreterie qysh nga car stefan dushan me qender ne oher i lindur ne shkup e deri ne igumenice!
      Persa i perket katolicizmit meqe se ti paul i dedikohesh ortodoksizmit si mercenare te russise ju me an te vllajt te nen terezes llazer bojaxhiut i sherbeu fashizmit e mercenar i tij ne luften e dyt boterore.?

      Reply to this comment
    • Ora June 18, 22:44

      Dolen filosovjetiket e djeshem, qerosi qeros mbetet.

      Reply to this comment
    • Glauk June 19, 07:53

      Pershendetje Z. Tedeskini

      Me behet shume qejfi qe me ne fund e paske kuptuar qe LINDJE nuk eshte vetembota islame (ketu nuk e kam fjalen per kuranin), por edhe bota ortodoske.
      Pra i dashur, interesat e ketyre lindoreve e kane vrare,prere,percunduar etj kombin shqiptar.
      Per komentuesit, shqiponja me dy koka e rusise eshte simbol i vjedhur nga Konstandinopoja, nje simbol teresisht shqiptar, ashtu sic ishte dhe Konstandini,
      shqiptar nga Nishi i rritur ne durres. Eshte e vertete qe degen e pare te albanologjise zyrtare (gjuhes shqipe) e hapi gruaja e pjetrit te madh ne shen peterburg. (ketu nuk po fus perpjekjet arbereshe)
      Shqiptaret duhet te shohin vetem nga perendimit…………

      Reply to this comment
      • beni June 19, 08:23

        Dy kokat e shqiponjave predikojn shikimin majtas e djathtas jo vetem perendimin por edhe driten ku lind djelli i jetes lindjes!

        Reply to this comment
  2. [email protected] June 18, 15:02

    o shqiptare i mjeri shqiptare,
    tere jeten kalove, i vuajtur dhe mercenare !

    kush ja vleresoj ndonjihere gjakun shqiptarit ?

    dhe ketu e quajne ‘batalioni grek !!!

    nuk munde te quhej batalion shqiptare ???

    corbe shqiptare !

    shendetin…………………………………………………….!

    Reply to this comment
  3. ........... June 18, 15:04

    Keta paskan qene vullnetaret e ISIS per Rusine, ose JENICERET Shqiptare te Himares per BABA Rusine.

    Reply to this comment
  4. xhateli June 18, 15:22

    Bravo Detari, shqipes nuk i ndahet mercenari, te gjithe shiten per nje dore miell, i dhame nafte makines ushtarake serbe per te vrare vellezerit tane te nje gjaku, sot marrim nje dore euro per te vrare nje jete, i japim detin greqise per nje vile ne korfuz, e shesim veten per hic gje.
    Keshtu ka qene, keshtu eshte e keshtu do te jete, shqiptari mercenar per jete…

    Reply to this comment
    • Drini June 19, 00:27

      Ka aventurier ne cdo lloj epoke.Nuk eshte noj gjo e jashtezakonshme per te kerkuar historiane e shkenctare per keto lloj temash.Kane ngordh si qeni neper mal et e rusise e Po ngordhin dhe sot neper shkretetira e arabise.Kush lufton per nji vend te huaj per mendimin Tim eshte rrote ..k.Mos kerkoni ma larg .

      Reply to this comment
  5. lato June 18, 15:33

    Kete popullin e Rusise,
    Qe eshte i shum` si mize
    Kurre zoti mos ta prishe
    Po ta shtoj e ta stolise!
    I ra ne koke Turqise,
    Qe qe posi ulk,si bishe
    E zbtiti,e beri gjize!

    Reply to this comment
  6. loku June 18, 16:15

    Nje tjeter artikull deformues historik si shume te tjera. Mentori i studiuesit Vukaj “Profesor” Xhufka. Ca mund te pritet.Vazhdon te shkruhet tokat shqiptare dhe tokat e Shqiperise ne shekullin e 15 dhe 18-te???Katastrofike ne aspektin historiko-metodologjik. Shkrim me tendenca te dukshme presentizmi me se shumti per te kenaquar lexuesit injorante te gazetes dhe perkedhelur krenarine e tyre boshe.

    Reply to this comment
  7. Ajaxs June 18, 18:34

    SHqiptaret historikisht jane popull dembel dhe nuk kane punuar kurre per kete vend.Te vetemen pune qe bejne SHqiptaret eshte te punojne si ushtare ne sherbim te te huajve.

    Reply to this comment
  8. daniel June 18, 18:45

    E NJEJTA HISTORI VAZHDON DHE SOT.PER 300 EURO JANE BERE GREKE.TANI QE PO FALIMENTON GREQIA MUND TE BEHET DHE KATALANE TIFOZA TE BARCELONES.

    Reply to this comment
  9. mali June 18, 18:54

    Pergezoj z. Shaqir Vukaj per shkrimet e sakta qe me perkushtimin e Tije i mbledh ne burime te sigurta kur bejne fjale per historine e popullit Shqiptar , ku del qartazi se shqiptaret i bashkoj te luftojne e te punojne per Shqiprine pa dallim fesh e krahinash vetem kryeheroj i shqiptareve Enver Hoxha , qe do te shkruante edhe historinë e popullit shqiptar ne shekuj me agumenta shkencore .

    Reply to this comment
  10. korcari June 18, 19:22

    Pellumb Xhufi nuk u tregua modest por nuk mund te shkruante ne kundershtim me vetveten.SEpse ai perandorine otomane nuk e trajton si pushuse te Shqiperise por si shpetimtare..Prandaj shtete evropjane te pa pushtuara prej osmaneve mbeten prapa kurse ne na mbyti perparimi.

    Reply to this comment
  11. erion June 18, 21:08

    Njesi luftarake shqiptaresh qe quhen batalion grek!?
    Domethene sipas Rusise Shqiperia eshte nje krahine Greke.
    Nuk e lexoj dot deri ne fund shkrimin se me erdhen zorret ne goje po te tilla histori vetem per mburrje nuk jane

    Reply to this comment
  12. [email protected] June 18, 21:22

    o korcar !

    sa per dijeni ,jam shqiptar ortodoks.
    por ,nuk me vjen mire kur i hedh Pellumb Xhufit,balte.
    ku e ke pare apo lexuar se zoti Xhufi, nuk i quan pushtues turqit ?
    nuk eshte fare e vertete.
    ben mire kur te hedhesh nji koment,ta mendoshe dhe gjykoshe paster .
    ai ,ka qene nga historianet e pare qe ka kundershtuar ,per idene se turqit nuk ishin pushtues ,qe do te shkruhej ne historine e teksteve shkollore.
    turqit i ka cilesuar ashtu sic ishin ,dmth ,pushtues 500 vjecare te Shqiperise e me gjere.

    Reply to this comment
  13. edi June 19, 05:14

    Pse duhet ti besojme ato qe ti thua sepse ke vene nje foto te pallatit te Carit(foto qe mund ta gjeshe ne ndonje kioske) dhe nuk vendos foton me mbishkrimin e vertete.
    Don te na mbushesh mendjem se ne qenkemi miq shume te vjeter me ruset.

    Reply to this comment
    • beni June 19, 09:15

      Identiteti jon kulturor vjen nga russia e tjetr gje qe trasformimet gjuhesore i pershtaten latinishtes greqishtes e serbishtes e se fundi shyqyr e turqishtes!

      Reply to this comment
  14. pro dhe kunder June 19, 07:25

    ..Shoh nga ky shkrim ,se kaurret e jugut gjithmone kane jetuar me pagesat e grekut si sot..

    Reply to this comment
    • beni June 19, 09:11

      Kaurret ashtu sic i quan ti edhe shum turq te tjere kan ditur te krijojn mardhenje edhe me epidarine dhe kan qen e jan miq te mire mes tyre bile gjergjin djalin e vojsaves e bene prijs te tyren e luftuan se bashku turqine nje perandori racistesh duke perdorur fjale te till kaurr?

      Reply to this comment
  15. Abedin Dino June 19, 09:13

    Historia reale eshte matesi dhe vlersuesi i vertet.!
    Ali Pasha luftoj Suliotet-çam ortodoks sepse donin te bashkpunonin me Moskovin. Ketu ne kete hulmetim ne arkivat ruese del se edhe Himariotet te molepsur nga “ortodoksizmi grek” shihnin nga Moskovi duke luftuar kunder otomaneve qe i kishin te gjitha trojet shqiptare bashke. Me rrenien e Otomaneve sllavo-greqizmi beri kerdine ne tokat shqiptare. Pra shqiptaret dhe trojet e tyre nga shiu rane ne bresher me kontributin e Himoarioto-Sulioto-Moreisteve !!!. Historise i mungon dhe nje pllake mermeri po me germa te arta. Me 1920 pese atedhetar nga Çameria i kerkojne SHBA ne konferencen e Paqes prezencen e ushtrise amerikane ne Ballkan dhe ne trojet shqiptare si e vetmja ushtri qe do te sjelli paqen dhe stabilitetin e popujve ballkanik si dhe shpetimin e shqipetareve te Çamerise nga strategjia renuese sllavo.greke e Moskovit. Dje Turqia ishte armike dhe sot mike, kurse Rusia dje tinzare dhe shfrytezuese sot armike dhe penguese e prosperitetit te kombit shqipetar. God Blles America.This is the Truth!!!

    Reply to this comment
  16. gjoni June 19, 09:20

    Nji pune shume e mire e Shaqir Vukes.Kjo tregon se Himara nuk asht kene nji fshat apo zona e Bregdetit,por Himare ka kene e gjithe Laberia e Vlones dhe Gjinokastres.Ka kene krimineli aziatik Ali Pashe Tepelena ai qi kete krahine pas nji dhune te pa pare i detyroi te marrin rruget e emigrimit deri atje larg ne Rusi,ndersa ata qe ngelen i kthej ne muslimane qe jane leberit heroj te sotem.Ali Tepelena shkuli me dhune nji krahine te tane si Suli tue i vra pothuej te gjithe apo tue i deportue ne Korfuz.E sot paradoksalisht ne Tepelene i kane ngrite nji monument atij krimineli aziatik.

    Reply to this comment
  17. Nje shqiptar June 19, 09:27

    Shkrim shume i kendeshem i Shaqir Vukes.
    Disa komentues duket se e kane kujtesen historike 24 oreshe dhe shkrime si ky do ti ndihmoje ta pasurojne.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*