Fatos Tarifa dhe Ksenofon Krisafi: Amerika dhe Europa, opsionet në marrëdhëniet mes dy aleatëve

August 5, 2020 12:19

Fatos Tarifa dhe Ksenofon Krisafi: Amerika dhe Europa, opsionet në marrëdhëniet mes dy aleatëve

Bashkëbisedimi mes profesorëve dhe diplomatëve të njohur Fatos Tarifa dhe Ksenofon Krisafi, që gazeta Dita ka botuar gjatë dy javëve të fundit, mbyllet sot me një analizë të informuar mbi rolin e Bashkimit Europian dhe fuqive kryesore brenda të tij në rendin e sotëm botëror dhe opsionet e mundshme të Europës në marrëdhëniet e saj me Shtetet e Bashkuara.

Tarifa: Le të analizojmë, në një plan më të gjerë historik dhe aktual mundësitë që ka realisht Europa (ose Bashkimi Europian) për të marrë përsipër rolin e lidershipit global. Historiani i shquar amerikan, Walter Laqueur, në një artikull të titulluar “Europa në shekullin e 21-të”, ka argumentuar se bota e nesërme, pa dyshim, do të mbartë rreziqe të shumtë dhe, nëse periudha e supremacisë amerikane, siç pretendojnë shumë autorë, po i afrohet vërtet fundit të saj, atëherë, sipas tij, opsioni më i mirë i mundshëm për ta vazhduar më tej lëvizjen historike për krijimin e një shoqërie ndërkombëtare të paqtë dhe demokratike do të ishte që stafetën e lidershipit ndërkombëtar ta merrte në dorë një superfuqi demokratike, siç mund të ishte Europa e bashkuar.

Krisafi: Unë e di mendimin mbi këtë çështje dhe, njëlloj si ju, mendoj se një skenar i tillë duket se ka fare pak gjasa të materializohet. Tre janë shtetet europianë që historikisht kanë luajtur e do të vazhdojnë të luajnë një rol përcaktues në fatet e Europës dhe që, gjithashtu, kanë mundur në të kaluarën (dhe do të munden edhe në të ardhmen) të projektojnë influencën e tyre ekonomike, politike, ushtarake e diplomatike në kontinent dhe në shkallë globale—Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania, edhe pse jo domosdoshmërisht në këtë renditje.

Tarifa: Më lejoni ta trajtoj ishullin britanik si një rast të veçantë, të ndryshëm nga fuqitë e mëdha të kontinentit. Gjatë shekullit të 20-të, duke u bërë një vend më shumë “europian”, Britania e Madhe u bë, njëkohëshisht, një vend edhe më shumë “atlanticist”. Madje, edhe pasi Britania e Madhe iu bashkua Komunitetit Europian—dhe më pas si anëtare e Bashkimit Europian—ky vend e ka mbajtur vazhdimisht vështrimin e vet më shumë përtej Atlantikut (në drejtim të Amerikës), sesa në jug të La Manshit (në drejtim të kontinentit europian). Nuk duhet harruar se Britania e Madhe ka pasur historikisht marrëdhënie shumë të vështira me Komunitetin Ekonomik Europian. Pranimi i saj në këtë komunitet u pengua dy herë (në vitet 1963 dhe 1967) nga Franca, e cila, nën drejtimin e Presidentit Charles de Gaulle, vuri veton për të mos lejuar Britaninë e Madhe që t’i bashkohej klubit kontinental të vendeve të Europës Perëndimore. Anglia u bë anëtare e Komunitetit Europian në vitin 1973, pas vdekjes së Presidentit De Gaulle.

Krisafi: Marrëdhëniet mes Britanisë së Madhe dhe “klubit” europian kanë qenë vërtet—dhe vazhdimisht—problematike. Edhe pse një vend anëtar i Bashkimit Europian për afro gjysmë shekulli, Britania e Madhe ka mbajtur gjithnjë një qëndrim skeptik ndaj Brukselit dhe ndaj zhvillimeve institucionale në gjirin e BE-së. Në vitin 1988, fjala vjen, kryeministrja britanike Margaret Thatcher e kundërshtoi një plan të Brukselit për të krijuar një shtet federal europian, i cili të kishte bankën e vet qendrore dhe një monedhë të përbashkët për të gjithë vendet anëtare të Komunitetit Europian. Qysh nga ajo kohë dhe deri sa mbrritëm te Brexit, çdo qeveri britanike ka refuzuar t’u bashkohet vendeve të Bashkimit Europian që adoptuan euron si monedhën e tyre të përbashkët, duke e parë këtë si një kërcënim të sovranitetit kombëtar të Britanisë. Po kështu, Britania nuk pranoi kurrë të bëhej pjesë e zonës Shengen, duke pasur një regjim tjetër vizash për hyrjen dhe daljen e njerëzve nga kufijtë e saj shtetërorë nga ai që kanë adoptuar pothuajse të gjithë vendet e tjerë të BE-së.

Tarifa: Britania e Madhe gjithnjë ka hezituar të bashkëpunonte në kuadër të traktateve shumëpalësh në kontekstin e Bashkimit Europian, për shkak të skepticizmit të saj ndaj institucioneve të BE-së dhe, sidomos, për shkak se ajo gjithnjë ka dashur të mbetet një aktor i pavarur, me një horizont të gjerë vërtet global. Duke pasur industrinë ushtarake më konkurruese ndër aktorët europianë në tregun global, Britania e Madhe nuk dëshironte të lidhej pas mekanizmave dhe procedurave të komplikuara burokratike të BE-së për blerjen e armatimeve nga prodhues të ndryshëm, por donte në çdo rast të ishte e lirë të negocionte e të bashkëpunonte drejtpërsëdrejti—dhe ekskluzivisht—si partnere e barabartë me Francën ose me Shtetet e Bashkuara. Të mos harrojmë se, pas Luftës së Dytë Botërore, madje edhe para saj, për Britaninë e Madhe, marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithnjë më të rëndësishme sesa marrëdhëniet e saj me çdo vend europian dhe me vetë Bashkimin Europian. Në vitin 1953, Churchilli thoshte: “Ne jemi me Europën por jo [një vendç i saj…Nëse Britanisë do i duhej të zgjidhte midis Europës dhe deteve të hapur, ajo gjithnjë duhet të zgjedhë këta të fundit”. Janë bërë tashmë proverbiale fjalët e Churchill-it kur, në vitin 1955, në mbledhjen e tij të fundit si kryeministër i Anglisë, u tha anëtarëve të kabinetit tij këto fjalë: “Never be separated from the Americans!” (Kurrë mos u ndani nga amerikanët!).

Krisafi: Kësaj aksiome politike i janë përmbajtur pothuajse të gjithë kryeministrat britanikë që nga ajo kohë. Hugh Gaitskell, lideri i laburistëve britanikë nga viti 1955 deri në vitin 1963, e reflektoi më së miri këtë besim kur ai i refuzoi kërkesat e hershme për integrimin e Britanisë së Madhe në Europë me këto fjalë: “Për ne, detet e hapur dhe një mijë vite histori”.

Tarifa: Në fakt, deri më sot, asnjë kryeministër britanik, përveç kryeministrit Edward Heath, nuk e ka vlerësuar lidhjen e Britanisë së Madhe me Europën si më të rëndësishme sesa lidhjen e saj me Shtetet e Bashkuara. Mjafton të përmendësh marrëdhëniet shumë të ngushta, madje edhe në nivel personal, të liderëve të këtyre dy vendeve: Reagan-Thatcher, Clinton-Blair, Blair-Bush, Trump-Johnson.

Krisafi: Britania ka qenë dhe është vërtet një rast i veçantë, një fuqi sa europiane, aq edhe, në mos më shumë atlanticiste. Por Gjermania ka qenë dhe është një rast krejt tjetër. Ribashkimi i këtij vendi në vitin 1990 e prishi përfundimisht balancën mbi të cilën u formua Komuniteti Europian më 1957. Tregu i përbashkët europian u krijua kur Franca, Italia dhe Republika Federale Gjermane (më vonë edhe Britania e Madhe) ishin pak a shumë në të njëjtin nivel zhvillimi. Sot, Gjermania qëndron në një pozitë shumë më të avancuar sesa të gjithë vendet e tjerë të Bashkimit Europian, si nga potenciali i saj ekonomik, nga autoriteti dhe prestigji politik i saj, ashtu dhe nga pikëpamja demografike.

Tarifa: Jo vetëm sot, kur Gjermania është bërë motorri kryesor i ekonomisë europiane dhe fuqia politike kryesore e Bashkimit Europian, por edhe 30 vite më parë, kur dy Gjermanitë, të ndara pas Luftës së Dyte Botërore, u ribashkuan, diskutohej nëse paskëtaj do të shihnim një “Gjermani europiane” apo një “Europë gjermane”. Sot duket se ka ndodhur e dyta, një realitet politik dhe ekonomik ky, i cili, sipas Anthony Giddens-it, ndryshe nga Europa e Zhan Monesë, është shndërruar në një Bashkim Europian, të cilin, de facto e dominon dhe e drejtojnë kancelarja e Gjermanisë dhe presidenti i Francës. Giddens e quan këtë version të BE-së një ‘Europë në letër’ (paper Europe), një Europë joefektive, që inkurajon forcat euroskeptike dhe partitë populiste në Europë. Në fakt, sot janë Gjermania dhe kancelarja e saj që flasin në emër të Europës dhe të tjerët, sidomos vendet më të varfër e periferikë të BE-së, u shkojnë pas. Kjo situatë, sipas Giddens-it, është paradoksale, në atë shkallë, saqë “nëse nuk ndryshohet struktura institucionale e BE-së, kjo e fundit nuk ka të ardhme”.

Krisafi: Gjermania e “normalizuar”, nëse përdor një shprehje të ish-kancelarit Helmut Kohl, nuk ka më nevojë për garancinë e Francës ose të Bashkimit Europian për të luajtur një rol të pavarur në politikën rajonale dhe atë globale.

Tarifa: Kjo që thoni është tërësisht e vërtetë. Sot Gjermania nuk bën më diplomacinë e çeqeve (checkbook diplomacy), si në kohën e Luftës së Gjirit Persik, por bën një diplomaci të pavarur dhe aktive, e cila u manifestua qartë, për herë të parë në vitin 1991, me njohjen e njëanshme prej saj të Sllovenisë dhe të Kroacisë si shtete të pavarur e sovranë, edhe pse këtë e kundërshtuan në atë kohë pothuajse të gjithë partnerët e saj europianë, madje, fillimisht, edhe vetë Shtetet e Bashkuara.

Krisafi: Gjermania luan sot një rol qendror në debatin politik dhe ekonomik në Europë, në një shkallë të tillë, sa disa analistë kanë shprehur mendimin se çështja europiane mund të konsiderohet, para së gjithash, një “çështje gjermane”.

Tarifa: Në një kuptim real të falës po. Deri më sot, strategjia e Gjermanisë ka qenë zgjerimi i NATO-s, duke përfshirë në gjirin e kësaj aleance politiko-ushtarake ish-vendet komuniste të Europës Qendrore e Lindore, si dhe zgjerimi i Bashkimit Europian në lindje dhe në veri. Disa analistë, madje, mendojnë se, pas Luftës së Ftohtë, Gjermania e konsideroi zgjerimin e NATO-s si një proces të dobishëm jo vetëm për forcimin e sigurisë në Europë, por edhe për vetë pozitën e saj gjeostrategjike. Me zgjerimin e NATO-s Gjermania nuk është më një vend gjeografikisht periferik i kësaj aleance, por është tashmë në qendër të hapësirës europiane që mbrohet nga kjo aleancë.

Krisafi: Është e vërtetë. Nga ana tjetër, ishte Gjermania ajo që luajti rolin kryesor në zgjerimin e BE-së në vitin 1996 me vende të reja—Austrinë, Finlandën dhe Suedinë. Po kështu, Gjermania u bë avokati më i mirë për anëtarësimin, në një raund të mëvonshëm, në Bashkimin Europian të Polonisë, të Republikës Çeke dhe të Hungarisë. Këta vende, Gjermania Perëndimore i kishte ndihmuar ekonomikisht për vite me radhë, duke pritur jo vetëm ribashkimin e saj me Republikën Demokratike Gjermane, por edhe transformimin kapitalist dhe demokratik të këtyre vendeve.

Tarifa: Timothy Garton Ash ofron një shpjegim interesant për këtë rol të Gjermanisë, duke  sugjeruar se, në fakt, Gjermania synonte krijimin e një “blloku verior”, zgjerimin e sferës së influencës së saj në Europën Qendrore dhe Lindore dhe gjetjen e një partneri të ri tregtar tek Polonia. Duket se Gjermania synon që të legjitimojë një vend dhe një rol të ri për veten e saj në rendin e sotëm botëror, të cilin e justifikon me potencialin e saj ekonomik (si vendi i katërt ekonomikisht më i fuqishëm në botë, pas Shteteve të Bashkuara, Kinës dhe Japonisë), me peshën e saj politike, me arsenalin e saj ushtarak, me shkallën e lartë të zhvillimit teknologjik dhe si vendi me popullsinë më të madhe në Europë.

Krisafi: Gjermania, me të drejtë, kërkon të marrë një vend të përhershëm në Këshillin e Sigurisë të Kombeve të Bashkuara dhe, unë mendoj se nëse konjukturat ndërkombëtare ndryshojnë, ajo me siguri mund të kërkonte të drejtën për të poseduar edhe ajo një arsenal bërthamor.

Tarifa: Kjo ka të ngjarë të ndodhë, madje në një të ardhme jo shumë të largët, nëse vetë Organizata e Kombeve të Bashkuara do të vazhdojë të ekzistojë. Duke i lënë pas traumat e dy luftrave botërore—që ajo vetë i nisi dhe i humbi në disfatë të plotë—Gjermania është sot një ndër demokracitë më të konsoliduara në botë dhe një aktor shumë i rëndësishëm në skenën globale. Madje, qysh nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, Gjermania për herë të parë mori pjesë madje në operacione paqeruajtëse ndërkombëtare, në përbërje të misioneve të OKB-së dhe të NATOs në Kosovë dhe në Afganistan.

Krisafi: Pas dyshimeve për të ardhmen e BE, ju vini në dyshim edhe të ardhmen e OKB-së, diçka që unë nuk mund ta përfytyroj dot. Sidoqoftë, analizat tuaja rreth zhvillimeve të ardhshme në vende, rajone, ose aleanca dhe organizata ndërkombëtare, veçanërisht argumentet që keni sjellë në mbështetje të tyre, më kanë pëlqyer gjithmonë. Për të qenë i sinqertë, e kam të vështirë ta imagjinoj botën pa një organizatë të tillë si ajo e Kombeve të Bashkuara. Kjo nuk përjashton aspak reformimin dhe transformimin e saj për t’iu përshtatur realiteteve të sotme dhe atyre të ardhme që nuk përkojnë me kohën kur ajo u krijua. Duke iu rikthyer mendimi tuaj për Gjermaninë, ajo që, sipas meje, vlen të theksohet në mënyrë të veçantë është se ky vend ka kohë që ka marrë përsipër të luajë dhe, në fakt, luan rolin e interlokutorit kryesor të Perëndimit me Rusinë. Gjatë periudhës që Gerhard Schröder ishte kancelar i Gjermanisë, ai, siç dihet, krijoi një marrëdhënie personale shumë të ngushtë me presidentin rus Vladimir Putin, aq sa shtypi i kohës e quajti atë  “gjermani në Kremlin”. Schröder synoi që Gjermania të luante një rol qendror si “motorri” i politikës së Bashkimit Europian ndaj Rusisë. Atë që nuk arriti ta bënte ai, duket se e ka bërë kancelarja Angela Merkel, kryesisht për shkak të pozitës së re politike e diplomatike më të fuqishme që ka sot Gjermania në Bashkimin e Europian, si dhe për shkak të personalitetit të saj. Në fakt, Merkel është, sot për sot interlekutori më i rëndësishëm i BE-së me Rusinë.

Tarifa: Disa vite më parë, mediat europiane flisnin për një Europë që drejtohej nga “Merkozi”—çifti Angela Merkel dhe Nicolas Sarkozy. Këta dy liderë dhe vendet e tyre përkatës u bënë çifti i pazëvendësushëm i Europës, edhe pse “martesa” e tyre ishte e tillë, që, siç shprehej Sarkozy, ndërsa “Gjermania pa Francën i tremb të gjithë, Franca pa Gjermaninë nuk trëmb askënd”. Duket se të njëjtin rol luan sot “çifti” Merkel-Macron. Në fakt, sidomos tani që Britania e Madhe nuk do të jetë më pjesë e Bashkimit Europian, marrëdhëniet mes Francës dhe Gjermanisë janë bërë sërish, arsyeja ontologjike e ekzistencës (mbijetesës) së BE-së.

Krisafi: Franca, e cila doli e shkatërruar dhe e poshtëruar nga Lufta e Dytë Botërore, edhe pse në krahun e fuqive fituese, nuk u ftua në Konferencën e Jaltës si tre fuqitë e tjera të mëdha triumfuese në atë luftë—Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Sovjetik dhe Britania e Madhe. Gjatë periudhës së Luftës së Ftohtë, Franca gjithmonë ruajti solidaritetin e saj me Perëndimin sa herë që krijohej një situatë krize në sistemin dypolar të asaj kohje, ndërsa siguria e saj kombëtare ka qenë gjithnjë e garantuar nga ombrella mbrojtëse amerikane. E rimëkëmbur nga Lufta e Dytë Botërore me dollarët amerikanë dhe me ndihmën e Shteteve të Bashkuara, Franca arriti të bëhej një fuqi e mesme, edhe pse liderët e saj ushqejnë iluzionin se vazhdon të jetë një fuqi e madhe.

Tarifa: Nëse përpiqemi të shpjegojmë arsyet që i rikthyen Francës statusin dhe prestigjin e një fuqie të madhe pas Luftës së Dytë Botërore dhe pozitën që ajo gëzon sot, të parat rrethana që të vijnë në mendje janë pushtimi sovjetik i Europës Lindore dhe Qendrore dhe ndarja e Gjermanisë në dy shtete të veçantë. Këto dy rrethana i dhanë Francës (edhe pse ajo nuk ishte ndër negociatorët e rendit të ri botëror në Jaltë), një superioritet politik dhe diplomatik të qëndrueshëm ndaj Republikës Federale Gjermane dhe një farë ndikimi mbi këtë vend, i cili, pas luftës, nuk u lejua të luante asnjë rol të rëndësishëm në politikën dhe në diplomacinë botërore. Franca u njoh si një ndër katër fuqitë triumfuese në Luftën e Dytë Botërore me të drejta statutore në të gjithë Gjermaninë.

Krisafi: Kjo shtë padyshim e vërtetë. Lidhur ngushtë me këto dy rrethana që përmendet ju—dhe si rrjedhojë e tyre—është edhe një faktor tjetër: vendi permanent në Këshillin e Sigurimit të OKB-së që iu dha Francës qysh nga krijimi i kësaj organizate. Me të bashkë lidhet edhe një faktori i tretë—arsenali bërthamor parandalues që Francës iu lejua të zotërojë, arsenal i cili do të shërbente për të ndërtuar, të paktën në teori, një politikë mbrojtëse të pavarur dhe një doktrinë ushtarake tërësisht franceze.

Tarifa: Pa dyshim. Veçse, në ditët tona, të gjitha këto arsye ose pretendime, të cilat deri vonë kanë mbajtur në këmbë iluzionin e Francës si një fuqi e madhe e globit, nuk qëndrojnë më. Jalta është tashmë një footnote në historinë botërore. Perandoria sovjetike është shembur. Gjermania është ribashkuar dhe është bërë superfuqia ekonomike e Europës. Europa, gjithashtu, është bashkuar dhe, pavarësisht rolit të Francës në të, ky vend nuk mund të sillet dot në Bashkimin Europian siç mund të donte. Përveç kësaj, avantazhet politike dhe diplomatike të Francës në krahasim me Gjermaninë nuk janë më ato të dikurshmet, me përjashtim të vendit që ajo vazhdon të ruajë si anëtare e përherëshme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Krisafi: Disa mendojnë se edhe këtë privilegj ndaj Gjermanisë, Franca mund të mos e ketë më në të ardhmen, nëse Gjermania, ashtu si dhe Japonia, India, Brazili dhe, ndoshta, Afrika e Jugut, do të bëheshin anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit…

Tarifa: …ose nëse OKB-ja, e cila është krijuar rreth 70 vite më parë—në një botë dhe për një botë krejt tjetër nga kjo në të cilën jetojmë sot—do të shpërbëhej, ose do të riorganizohej në një mënyrë tjetër, për t’iu përgjigjur më mirë imperativave të shekullit të 21-të.  Sa për arsenalin e saj bërthamor, ky nuk mund të thuhet më se përfaqëson simbolin vendimtar të statusit të një fuqie të madhe në një botë, në të cilën shumë shtete—ndër të tjera edhe Izraeli, India dhe Pakistani—posedojnë armë bërthamorë. Në rrethana të tilla, tingëllojnë krejtësisht jashtë realitetit fjalët e njërit prej ish-ministrave të Jashtëm francezë, Hubert Vedrine, cili, duke shprehur antagonizmin e qeverisë së tij ndaj hegjemonisë amerikane, në vitin 1999 thoshte: “Ne nuk mund t’i pranojmë as një botë njëpolare, as një botë kulturalisht uniforme dhe as unilaterizmin e një hiperfuqie të vetme”.

Krisafi: Por, nëse Franca nuk e dëshiron dhe nuk e “pranon” këtë realitet, ajo vetë nuk ka asnjë mundësi që ta ndryshojë atë. Francës, ashtu si dhe fuqive të tjera të mëdha, do t’u duhet të jetojnë edhe për shumë kohë në këtë botë njëpolare, përdersisa as Franca, as ndonjë fuqi tjetër, nuk duket se është në gjendje—dhe nuk do të jetë në gjendje për një kohë të gjatë—që të zhvillohet si një kundërpeshë ndaj Shteteve të Bashkuara dhe ta ndryshojë strukturën e rendit të sotëm botëror.

Tarifa: Për të mos krijuar ndonjë keqkuptim, dua të vë në dukje se unë nuk them se Europa është e pafuqishme dhe se Bashkimi Europian nuk është sot një aktor dhe një faktor i rëndësishëm në politikën globale. Një Europe të bashkuar në një mënyrë vërtet efektive, që do të ishte një Europë e federalizuar, pra Shtetet e Bashkuara të Europës, siç e kanë përfytyruar atë, për më shumë se dy shekuj, disa nga figurat më të shquara të mendimit politik botëror—duke filluar nga George Washington, Napoleon Bonaparte, Giuseppe Mazzini, Victor Hugo, Winston Churchill dhe, sot, Anthony Giddens, nuk do t’i mungonin kapacitetet e nevojshme për t’u bërë një fuqi botërore më vete.

Krisafi: Në fakt, Europa edhe tani mund të konsiderohet si një superfuqi nga pikëpamja ekonomike e financiare. Duke prodhuar gati një të tretën e GDP-së globit (pak më shumë se Shtetet e Bashkuara), Bashkimi Europian është bërë një fuqi ekonomike e klasit të parë, e aftë të konkurrojë me Shtetet e Bashkuara dhe me ekonomitë aziatike dhe të negociojë, nga pozita thuajse të barabarta me to, mbi çështje të tregtisë dhe të financave ndërkombëtare. Sidoqoftë, pesha ekonomike e Europës nuk matet realisht me agregatin e GDP-ve të vendeve anëtare të Bashkimit Europian, por me GDP-të e vendeve anëtare të Eurozonës, të marra së bashku, të cilat kanë një politikë monetare dhe, deri diku fiskale, të përbashkët. GDP-ja e përbashkët e këtyre vendeve nuk e kalon GDP-në e Shteteve të Bashkuara. Për më tepër, një bashkësi vendesh të pabarabarta, siç është Bashkimi Europian, nuk mund të jetë një aktor strategjik në skenën globale, njëlloj si fuqitë e tjera të mëdha.

Tarifa: Fuqia ekonomike dhe financiare e Europës dhe kapacitetet ushtarake të saj nuk e bëjnë atë një fuqi strategjike globale, çka është një kusht esencial për të marrë përsipër rolin e lidershipit global. Nëse përdorim shprehjen e njohur të një autori neorealist, si Robert Kagan, për tre mijë vite me radhë, europianët kanë qenë një “racë” luftëtarësh të ardhur “nga Marsi”, të cilët i ranë botës kryq e tërthor për ta eksploruar dhe pushtuar atë, një “racë” e cila “zbuloi” luftën si të tillë dhe bëri, qysh nga koha e Trojës, luftrat më të përgjakshme, kryesisht në kontinentin e saj. Sidoqoftë, sot europianët nuk janë më të tillë dhe, në mungesë të një identiteti dhe të një patriotizmi europian, askush prej tyre, siç vinte në dukje Zbigniew Brzezinski, nuk ka vullnetin “të vdesë për Europën”. Nëse huazojmë përsëri fjalët e Kagan-it, duket se europianët e sotëm janë një “racë” tjetër, “nga Venusi”.

Krisafi: Faktet dhe logjika me të cilën zhvillohen ngjarjet në fushën e marrëdhënieve ndërkombëtare më bëjnë të besoj, siç përpiqen të argumentojnë kohët e fundit edhe dy prej analistëve më të njohur të gjeopolitikës globale, Robert Kagan, dhe Josef Joffe—dhe me pikëpamjet e të cilëve duket se pajtoheni edhe ju—se Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë dhe do të vazhdojnë të mbeten e vetmja superfuqi, me të cilën sot—dhe për disa dhjetëvjeçarë të tjerë—nuk do të mund të krahasohet asnjë fuqi tjetër e madhe, në asnjë nga dimensionet që përbëjnë elementet bazë të pushtetit të një fuqie globale.

Tarifa: Kjo është një pikëpamje, të cilën unë jam përpjekur ta argumentoj përgjatë dy dekadave të fundit dhe së cilës vazhdoj t’i qëndroj. Mjafton të përmendim se, në fushën e mbrojtjes, fjala vjen, Shtetet e Bashkuara shpenzojnë sot pothuajse aq sa të gjitha vendet e tjerë botës të marrë së bashku. Ekonomia amerikane, e llogaritur në GDP, është më e fuqishme sesa ekonomitë e tre vendeve ekonomikisht më të fuqishme që vijnë pas saj—Kinës, Japonisë dhe Gjermanisë, të marra së bashku—ose më e fuqishme sesa ekonomitë e të 19 vendeve të Eurozonës, të marra së bashku. Asnjëherë më parë në historinë moderne nuk ka ndodhur që diferenca mes Fuqive të Mëdha të globit të jetë kaq e madhe. Në prag të Luftës së Parë Botërore, fuqitë e mëdha europiane ishin pak a shumë të balancuara nga pikëpamja e zhvillimit ekonomik: Gjermania, me një GDP prej 237 miliardë USD, sapo e kishte kaluar Britaninë, GDP-ja e së cilës ishte 225 miliardë USD, ndërsa Rusia dhe Franca kishin një GDP prej 230 dhe 144 miliardë USD përkatësisht.

Krisafi: Supremacia e Shteteve të Bashkuara ndaj fuqive të tjera të mëdha të globit nuk duket vetëm në faktorët ekonomikë, politikë dhe ushtarakë. Ajo shprehet, gjithashtu, edhe në një komponent tjetër të rëndësishëm, siç është hegjemonia kulturore e saj dhe lidërshipi i saj në fushat e shkencës, të kulturës e të arteve.

Tarifa: Pa dyshim. Ne shumë pak kemi folur për këtë aspekt. Supremacia amerikane nuk ka të bëjë thjesht, ose vetëm me kulturën pop, me stilet artistike, preferencat dhe shijet konsumeriste të amerikanëve, siç mendohet gabimisht shumë herë, por sidomos me kulturën artistike dhe shkencore më të lartë. Amerika ka jo vetëm McDonalds, por edhe Microsoft; ajo ka edhe NBA edhe NASA, edhe Hollywood edhe Harvard. Amerika ka universitetet më të mira në botë, të cilat prodhojnë popullatën më të madhe të studiuesve me PhD, rreth 60,000 të tillë në vit. Në ditët tona, në Shtetet e Bashkuara punojnë rreth 400,000 shkencëtarë nga vende të ndryshëm të Europës, pa përmendur mijëra të tjerë nga vendet e Azisë, të Amerikës Latine, nga Kanadaja, Australia, Lindja e Mesme etj. Universitetet amerikanë dhe, veçanërisht, programet e tyre post-universitarë, tërheqin një numër më të madh studentësh të huaj sesa të gjitha universitetet e botës të marrë së bashku. Shkencëtarët amerikanë marrin shumicën absolute të çmimeve Nobel në shkencë dhe të çmimeve të tjerë ndërkombëtarë. Qysh pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore deri më sot, në katër fusha të kërkimit shkencor (mjekësi, kimi, fizikë dhe ekonomi) për të cilat çdo vit akordohet Çmimi Nobel, numri i shkencëtarëve amerikanë të laureuar me këtë çmim është më i madh sesa numri i shkencëtarëve që e kanë fituar po këtë çmim nga të gjithë vendet e tjerë të botës.

Krisafi: Duke i krahasuar Shtetet e Bashkuara me fuqitë e tjera të mëdha, në të kaluarën por edhe sot, Josef Joffe, i cili, siç ju e dini, vlerësohet si një ndër studiuesit më të mirë gjermanë të politikës globale, vë në dukje se burimi i fuqisë së Amerikës është truri i saj. Amerika ka mbledhur dhe vazhdon të mbledhë shkencëtarët më të mirë nga e gjithë bota. Unë mendoj se në atë çka thotë Joffe ka një të vërtetë të madhe. Amerika dominon sot në çdo fushë të kreativitetit dhe të veprimtarisë njerëzore—në ekonomi, në politikë, në fushën ushtarake, në shkencë, në teknologji dhe në kulturë.

Tarifa: Ndaj të njëjtin mendim me ju. Por dua të shtoj se ky dominim nuk ka të bëjë me qenien në krye të administratës amerikane të këtij apo të atij presidenti, por me potencialet e mëdha krijuese, me pasuritë e jashtëzakonshme të këtij vendi, si edhe me shkallën e lirisë që ekziston atje. Unë mendoj se aftësia për të tërhequr dhe stimuluar—intelektualisht dhe materialisht—talentet shkencore nga të katër anët e botës, është një ndër arsyet që shpjegon, të paktën qysh pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore, ritmet e larta të inovacionit shkencor dhe teknologjik në Shtetet e Bashkuara dhe që do t’i rezervojë shoqërisë amerikane rolin e lidershipit në këtë fushë për një periudhë shumë të gjatë kohe.

Krisafi: Pavarërisht të gjitha problemeve të saj, Amerika mund të konsiderohet si pararendësja e modernitetit dhe e progresit shoqëror, teknologjik dhe kulturor për mbarë njerëzimin. Ju vetë jeni shprehur në një rast se Amerika e kërkon modernitetin dhe lufton për të, ndërkohë që shumica e shoqërive, nga vetë natyra e tyre, janë konservatore, çka do të thotë se ato u rezistojnë tendencave modernizuese.

Tarifa: Po, kështu kam shkruar në librin tim Saga e dy kontinenteve. Patrick Laude, një autor amerikan të cilin e lexon me endje ka shkruar në një prej eseve të tij se: “Për shumë njerëz, në Azi dhe në Europë, Amerikë do të thotë modernitet, pavarësisht nëse këtë ata e kuptojnë pozitivisht ose negativisht. Amerika është në një proces të vazhdueshëm rikrijimi të vetvetes, përmes të cilit ajo i jep formë botës moderne, ose [me fjalë të tjeraç në mënyrë kreative dhe me entuziazëm, ajo manifeston sot atë çka europianët e imagjinuan dhe e formuluan teorikisht në shekullin e 18-të.

Krisafi: Nga ana tjetër, ndryshe nga sa pretendojnë shumë autorë, Europa e bashkuara nuk është zhvilluar si një shtet “post-westfalian”, ose si një “post-nation-state”, jashtë strukturave të sistemit shtetëror, për t’u bërë eventualisht avangarda e rendit të ardhshëm botëror, në të cilin marrëveshjet dhe institucionet juridike ndërkombëtare që synojnë zbatimin e normave humanitare do të mund të parandalonin çdo konflikt midis shteteve dhe çdo burim të luftrave. Natyrisht, askush nuk e vë në dyshim faktin që procesi i integrimit europian ka bërë një progres shumë të madh qysh nga fillimet e pasigurta të periudhës pas Luftës së Dytë Botërore. Por, sidoqoftë, në vend që europianët të ushqejnë sot iluzione mbi një Europë të bashkuar, si një projekt post-modern dhe si liderja e ardhshme e globit, ata duhet të pranojnë realitetin e një Europe të përbërë nga shtete të pavarur kombëtarë, ku BE vazhon të luajë një rol, por ama një rol dytësor në përcaktimin e fatit politik të kontinentit.

Tarifa: Edhe pse kjo është një çështje më vete, dua të vë në dukje se institucionet qendrore të Bashkimit Europian vazhdojnë të kritikohen gjerësisht për mungesë efektiviteti dhe, akoma më shumë, për deficitin e legjitimitetit të tyre demokratik, për shkak të mungesës si të lidhjeve me qytetarët europianë, ashtu edhe të procedurave llogaridhënëse ndaj tyre. Pierre Manent, një filozof francez, shkruan se “europianët janë përfshirë në një aventurë të pasigurt për të ndërtuar një demokraci pa një popull”, duke besuar se “e ardhmja e tyre kërkon një ndarje të plotë nga e kaluara e tyre dhe se, për këtë arsye, përkatësia e tyre në këtë apo atë popull duhet të zhvishet nga çdo kuptim politik specifik”. Sipas tij: “Ndërsa amerikanët duket se gjithnjë e më shumë e identifikojnë çdo gjë që ata bëjnë—dhe çdo gjë që ata janë—me demokracinë…europianët përpiqen t’i ndajnë virtytet e tyre demokratike nga të gjitha karakteristikat e tjera të tyre dhe, në këtë mënyrë, të shkëputen nga mëkatet e tyre të së kaluarës”.

Krisafi: Tashmë pranohet gjerësisht se BE-së i mungon aftësia për të projektuar fuqinë e vet politike, diplomatike dhe ushtarake në arenën ndërkombëtare. Francis Fukuyama, si shumë intelektualë të tjerë në kohën tonë, ka të drejtë kur thotë se, vetëm Shtetet e Bashkuara kanë aftësinë të luajnë (dhe do të vazhdojnë të luajnë) rolin e lidershipit botëror. Europa, pavarësisht faktit se sa thellë dhe në mënyrë të qëndrueshme realizohet integrimi i saj, nuk mund ta luajë dot këtë rol.

Tarifa: Për të gjitha arsyet që vumë në dukje së bashku, një autor si David Hendrickson gjykon se, në marrëdhëniet e saj me Amerikën, Europa duket se ka vetëm tri opsione: ose të ndahet prej saj, ose ta kritikojë atë, ose t’i qëndrojë besnike asaj. Sipas këtij autori, opsioni i parë do të thotë që Europa mund të zgjedhë të kërkojë një pavarësi strategjike prej Shteteve të Bashkuara (një ambicje kjo, të cilën francezët e kanë manifestuar vazhdimisht), duke i dobësuar marrëdhëniet me Amerikën në fushën e sigurisë, për të dalë si një fuqi globale e pavaruar dhe “e barabartë”, e cila promovon interesat e veta. Opsioni i dytë nënkupton që Europa të mbetet aleatja transatlantike e Amerikës, por të kundërshtojë ato iniciativa të Uashingtonit, të cilat ajo i konsideron të njëanshme, jo të drejta, ose të rrezikshme, duke e zgjeruar kështu autonominë e saj ndaj varësisë prej Amerikës. Opsioni i tretë do të thotë që Europa të vazhdojë të përkrahë iniciativat amerikane duke synuar që marrëveshjet me Shtetet e Bashkuara në disa fusha të mund t’i sigurojnë asaj influencë në fusha të tjera. Cilindo nga këta tre opsione që mund të zgjedhë në të ardhmen Bashkimi Europian, në raportet e tij me të vetmen superfuqi të planetit—Shtetet e Bashkuara—asnjëri prej tyre nuk do të mund t’i sigurojë atij rolin e lidershipit global.

 

****

Botuar në DITA. Ndalohet ribotimi i plotë ose i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë.

August 5, 2020 12:19
Komento

27 Komente

  1. ILIRO-OSMAN August 5, 12:36

    Europa dhe Amerika jane 100% te infiltruara. Mund te flitet per Amerik dhe Europa te pa varura ne keto kushte?

    Reply to this comment
  2. Gertruda August 5, 14:55

    Oh sa kam perfituar nga leksionet e Tarifes dhe Krisafit!
    Dhe tani me duket vetja sikur jam edhe une ne mos kryeminister,te pakten ndonje minister ne keto shtete!
    E cfare kane ato vende me shume nga profesoret e nderuar?
    Na kane zili,prandaj kane 30 vjet qe nxisin mjerimin,grabitjen e tere pasurive kombetare ,qe shqiptaret te ikin neper bote!
    Se po te rrinim ketu,do beheshim populli me i pasur ne bote!
    Me gjithe ato pasuri qe kemi ne si kromi,nafta,bakri,hekur nikeli,bregdeti,uji etj dhe me vetem 2 milion banore,do te hanim me luge floriri prej verteti!
    Por te huajt kastile kane vene qe te na sundojne njerez sharlatane si Berisha,Nano,Meta e tani Rama,qe vete u bene miliardere,ndersa shqiptaret moren dhene!
    Popull dembel!
    Shkojne e zhvillojne Greqine,Italine,Gjermanine,Angline,Suedine,SHBA-ne,Francen etj dhe nuk zhvillojne Shqiperine!
    Turp te kene!
    Dhe merita u takon sundimtareve tane patriote qe u shkelyen se beri thirrje shqiptareve qe te rrine ketu,se pune ka,por nuk ka profesioniste!
    Nje pyetje kam per qeverine:
    -Pse shqiptaret per te njejten pune ,fjala vjen pastrim wc jashte paguhen disa here me shume se ne Shqiperi?
    Ne se ky diferencim do te vazhdoje gjate,a mos mendon qeveria shqiptare se do te rrijne ketu shqiptaret?
    A nuk eshte kjo politike pagesash kaq e ulet,kur nderkohe cmimet shume te larta qellimisht e organizuar qe shqiptaret te largohen nga vendi?
    Ja me keto te merren keta profesoret e jo te na tregojne perralla me Ameriken!
    Sic duket edhe keta jane pjese e programit antishqiptar te boshatisjes se vendit nga rinia!

    Reply to this comment
    • Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 5, 17:24

      Nje gje e ke gabim ti. Shqiperia ka 3.9 milione banore dhe jo 2 milione banore si ke shkruajtur ti. Numri i emigranteve eshte 1.35 milione. Me emigrantet Shqiperia ka 5.25 milione shtetas.

      Reply to this comment
      • Gertruda August 5, 22:11

        Kush e mati popullsine e Shqiperise pas 2011?
        Askush!
        Shqiperia nuk ka patur 3.9 milion banore as ne kohen e xhaxhit,qe nuk dilte njeri e jo me tani!
        Leri pordhet dhe mos mashtroni njerezit!
        Shiko sa njerez votojne cdo dy vjet dhe e kupton se ketu as 2 milion nuk jane!

        Reply to this comment
        • Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 6, 18:04

          Eshte e vertetuar me numrin e nxenesve dhe numrin e lindjeve qe Shqiperia ka 3.9 milione banore rezidente dhe me emrigrantet ka 5.25 milione shtetas.

          Lexo kete shkrim per ta kuptuar te verteten:

          Shqipëria ka sot afërsisht 3.900.000 banorë dhe jo afërsisht 2.870.000 banorë si deklaron Instati. Arsyeja për deklaratat e gabuara të Instatit për numrin e popullsisë së Shqipërisë është regjistrimi plotësisht i gabuar i popullsisë i 2011 që u bë nga qeveria e atëhershme e Shqipërisë dhe Instati. Në 2011 Shqipëria kishte afërsisht 3.550.000 banorë kurse qeveria e atëhershme e vendit dhe Instati deklaruan vetëm rreth 2.821.000 banorë dhe fallsifikuan të gjitha të dhënat për popullsinë e Shqipërisë. Edhe numrin e banorëve në të gjitha qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë e fallsifikuan. Për qytetin e Tiranës deklaruan vetëm rreth 420.000 banorë kurse në të vërtetë qyteti i Tiranës kishte rreth 530.000 banorë atëhere. Me qytetin e Tiranës është fjala për bashkinë e vjetër të Tiranës. Sot vetëm qyteti i Tiranës ka afërsisht 600.000 banorë. Me Farkën, Kasharin, Kamzën dhe Paskuqanin e ashtuquajtura Tirana e Madhe ka rreth 800.000 banorë. Për qytetet e Vlorës, Elbasanit dhe Shkodrës u deklaruan vetëm mes 75.000 dhe 80.000 banorë. Por në të vërtetë këto qytete kishin secili rreth 120.000 banorë. Për qytetin e Durrësit u deklaruan vetëm rreth 115.000 banorë. Por Durrësi kishte në fakt rreth 150.000 banorë. Dihet që regjistruesit e Instatit që shkonin tek banorët për të bërë rgjistrimet nuk shkuan tek shumë banorë. Edhe shifra e deklaruar e urbanizimit prej 53,5% nuk është fare e vërtetë sepse në fakt është 65% për të gjithë vendin. Gjithashtu deklaratat aktuale të Instatit për numrin e popullsisë në vend janë plotësisht të gabuara sepse bazohen tek ai regjistrim i fallsifikuar.

          Në Shqipëri janë fallsifikuar pas 1990 qëllimisht çdo vit numri i lindjeve dhe numri i nxënësve nga qeveritë dhe Instati. Në 1990 numri i lindjeve në vend ishte rreth 82.200 dhe kjo ishte shifra e fundit e deklaruar saktë në vend. Nga 1991 deri në 2001 numri i lindjeve në vend ishte mesatarisht rreth 75.000 lindje në vit kurse qeveritë dhe Instati deklaruan mesatarisht vetëm rreth 65.000 lindje në vit. Pas 2001 qeveritë dhe Instati i bën edhe më flagrante mashtrimet e tyre duke e ulur numrin e lindjeve të deklaruara në rreth 30.000 deri 40.000. Në të vërtetë numri i lindjeve në vend nga 2001 deri në 2007 ishte rreth 65.000 në vit. Nga 2007 deri në 2018 ky numër ishte mesatarisht rreth 60.000 lindje në vit në vend. Për vitin 2018 Instati deklaroi vetëm rreth 29.000 lindje por në të vërtetë ishin afërsisht 65.000 lindje. Lindshmëria në Shqipëri ishte 2,55% e popullsisë në 1990, 2,2% në 2001 dhe 1,7% në 2007. Nga 2007 deri në 2018 ky numër ka qënë i qendrueshëm me 1,7% të popullsisë banuese në vend çdo vit.

          Dihet rënia e lindshmërisë në vend pas 1990 por jo aq sa deklarojnë Instati dhe qeveritë. Shqipëria e trefishoi popullsinë e vet nga 1945 deri në 1990. Këtë nuk e arriti dot asnjë vend në kontinentin europian. Shqipëria arriti deri në 1980 që ta barazonte jetëgjatësinë mesatare me Italinë, Francën dhe Spanjën që e kishin dhe e kanë më të lartën në kontinentin europian. Edhe prandaj Shqipëria e ka sot këtë shifër po aq të lartë sa Italia, Franca, dhe Spanja dhe më të lartë se sa vendet e Ballkanit dhe të Europës Lindore. Edhe Instati e ka deklaruar këtë fakt në regjistrimin e popullsisë në 2001 edhe e ka krahasuar Shqipërinë me Italinë. Regjistrimi i 2001 ishte shumë më i rregullt dhe i saktë se sa regjistrimi i 2011.

          Numri i nxënësve në Shqipëri në të gjitha shkollat 9-vjeçare shtetërore dhe private është afërsisht 560.000 kurse Instati dhe qeveria deklarojnë vetëm rreth 290.000. Edhe numri i nxënësve të shkollave të mesme në vend është i manipuluar nga Instati dhe qeveria. Duke i marr numrat e nxënësve nga të gjitha shkollat në vend vërtetohet shumë lehtë që Instati dhe qeveria gënjejnë dhe kanë gënjyer për numrin e nxënësve në vend. Numri i nxënësve vërteton edhe numrin e lindjeve në vend por numri i lindjeve mund të llagaritet edhe duke pasur numrat e lindjeve në të gjitha spitalet e vendit. Vetëm në të gjitha spitalet e rrethit të Tiranës numri i lindjeve në 2018 ishte rreth 18.000. Në Shqipëri në të gjitha shkollat 9-vjeçare janë afërsisht 27.000 mësues dhe kjo është shifër zyrtare. Raporti mësues për nxënës me 560.000 nxënës është afërsisht 1 me 20,7 kurse me numrin e nxënësve prej rreth 290.000 sa deklarojnë Instati dhe qeveria do të ishte rreth 1 me 10,7 dhe ky raport me numrin e nxënësve sipas Instatit dhe qeverisë është plotësisht i pabesueshëm se nuk ka asnjë vend në Europë që ta këtë kaq të ulët por e kanë mes 1 me 15 dhe 1 me 20. Shqipëria e ka pasur edhe para 1990 rreth 1 me 20 këtë raport. Kaq lehtësisht hidhen poshtë gënjeshtrat e qeverive dhe të Instatit për numrat e banorëve, lindjeve dhe nxënësve në vend.

          Shqipëria ka aktualisht rreth 1.350.000 emigrantë. Nga këta janë 630.000 në Itali, 470.000 në Greqi, 130.000 në SHBA dhe 120.000 në vendet e tjera të BE, Kanada dhe Australi. Në këto shifra përfshihen edhe shqiptarët që kanë marrë nënshtetësinë në vendet ku banojnë. Numri i emigrantëve shqiptarë që e kanë lënë nënshtetësinë shqiptare pas 1990 është vetëm rreth 10.000 persona dhe kjo do të thotë që është shumë i vogël. Por edhe këta emigrantë munden ta rimarrin nënshtetësinë shqiptare shumë lehtësisht. Shqipëria ka me emigrantët gjithsej afërsisht 5.250.000 shtetas. Në 2008 qeveria e atëhershme shqiptare deklaroi afërsisht 4.263.000 shtetas se më herët nuk kishin deklaruar qeveritë pas 1990 kurrë numrin e shtetasve shqiptarë. Por edhe ky numër i qeverisë ishte i fallsifikuar sepse Shqipëria kishte në 2008 afërsisht 4.550.000 shtetas dhe nga këta banonin rreth 3.400.000 në Shqipëri dhe rreth 1.150.000 si emigrantë në vende të tjera. Numrin e shtetasve qeveria e ka deklaruar për herë të fundit në 2018 nëpërmjet një publikimi të Instatit për diasporën e Shqipërisë me afërsisht 4.450.000 shtetas. Por edhe ky numër ishte i fallsifikuar.

          Emigrantët shqiptarë e kanë lindshmërinë në të njejtën përqindje prej 1,7% si edhe shqiptarët në Shqipëri. Këtë e vërteton numri i lindjeve të shqiptarëve në Itali që është rreth 10.500 në vit dhe këtë e thonë burimet zyrtare italiane. Edhe shumë media në Shqipëri i kanë shkruajtur këto shifra në artikuj, madje me shumë habi sepse nuk e njohin demografinë. Struktura moshore e popullsisë së Shqipërisë është shumë më e re se sa deklaron Instati.
          Nga 1991-2001 nga Shqipëria emigronin mesatarisht rreth 70.000 shtetas dhe ktheheshin rreth 5.000 shtetas në vit. Nga Shqipëria emigruan në vitet e fundit dhe emigrojnë edhe aktualisht rreth 30.000 shtetas në vit dhe kthehen rreth 15.000 shtetas në vend. Në këto shifra nuk përfshihen azilkërkuesit sepse ata konsiderohen si turistë dhe kthehen gati të gjithë prapë.

          Numri i emigrantëve shqiptarë në Greqi arriti para krizës në 2009-ën me rreth 550.000 persona numrin më të lartë. Për shkak të krizës në Greqi u kthyen në Shqipëri rreth 150.000 emigrantë në vitet e më pasme.

          Janë thjeshtë gënjeshtra të pabaza shifrat më të larta se kaq ose madje edhe deri në 1 milion për numrin e emigrantëve shqiptarë në Greqi. Shumë nga ata që deklarojnë shifra të tilla nuk kanë fare njohuri për numrat e emigrantëve ose e bëjnë qëllimisht për të treguar sa shumë emigrantë janë në Greqi dhe kështu duan ta lavdërojnë Greqinë për pranimin e kaq shumë emigrantëve. Por Greqia nuk është fare për t’u lavdëruar dhe nuk ka asnjë meritë për këtë. Që prej shumë vitesh Italia e ka kaluar Greqinë për numrin e emigrantëve shqiptarë.

          Nuk ekziston fare një largim masiv nga vendi siç deklarojnë poltikanët dhe mediat në Shqipëri. Arsyeja për këtë mashtrim të politikanëve, mediave dhe Instatit është që të nxisin shqiptarët që të emigrojnë jashtë vendit dhe ta ulin shtimin natyral të popullsisë në Shqipëri. Por politikanët, mediat dhe Instati kanë dështuar plotësisht me shifrat e tyre të fallsifikuara sepse Shqipëria ka sot afërsisht 3.900.000 banorë dhe ka domethënë më shumë banorë se sa në 1990. Shqipëria, Kosova dhe shqiptarët në Maqedoni, Luginë të Preshevës dhe Mal të Zi kanë shtimin më të madh të popullsisë në Europë. Shumë pak vende si Franca, Anglia dhe Irlanda kanë shtim të pakët natyral të popullsisë në Europë. Të gjitha vendet e tjera të Europës dhe vendet ballkanike kanë shtim negativ natyral të popullsisë dhe që domethënë humbje të popullsisë.

          Reply to this comment
      • Arben August 6, 05:33

        Na t’kemi??!!

        2 milion jetojnë në allbanine urupiane.

        Të llogarisesh shumica pleq, zërë se janë 1 milion

        Reply to this comment
        • Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 6, 18:04

          Pse ben agjitacion dhe propagande kunder kombit shqiptar ti Arben?

          Reply to this comment
          • Erhard August 6, 19:28

            Te dhjefsha agjitacionin e propaganden o derr i ngin jur!
            Si qenkan sot 5.2 milion shqiptare te Shqiperise,kur njerezit nuk po lindin fare ose po lindin nga 1 femni?
            Lindjen e femijve nuk e nxit e nuk e mbron kapitalizmi,por socializmi!
            Ne vitin 1990 nuk kishte me shume se 4 milion banore,ndersa sot,pasi gjysma ka marre areratine nuk kane mbetur as 2 milion!
            Nga i gjen ti keto zhgarravina,qe na cave bythen vazhdimisht?
            Vetem ne Greqi jane 1 milion emigrante,pastaj ne Itali,Gjermani e kudo!
            Boll me derdellitjet mashtuese sepse p[o te ishim sot keti 3.9 milion shqiptare do ta kishim ngrene qeverine me gjithe lecka,nga mjerimi i tyre!~
            Me keto shoifra mashtuese ti o kelysh i qeverise kerkon te justifikosh varferine e madhe qe ka pllakosur ketuu,sikur qeveria nuk ka mundur t’i ushqeje!
            Jo more fashist serb!
            Qeveria Rama edhe sikur 500 mije vete te mbeten ketu,do t’i lere pa buke se eshte qeveri pushtuese!

        • Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 6, 22:00

          O ti Erhard! Ca mutin ke qe shan si nje skizofren? Une nuk jam me qeverine e Rames. Mos je ti nje debil i Sali Berishes? Mos ishte me mire gjendja ekonomike me Sali Berishen?

          prandaj:

          Mos ha mut kot.

          edhe:

          Mos u bej me debil se sa je.

          sepse:

          Nuk behet fjale per lojera idioteske partiake.

          por:

          Behet fjale per kombin shqiptar.

          Duhet te dish ti qe edhe Turqia ka lindeshmerine e popullsise sa Shqiperia.

          Nga 1945 deri ne 1990 popullsia e Shqiperise u trefishua edhe popullsia e Turqise u trefishua gjitheashtu.

          Ne 1990 Shqiperia dhe Turqia e kishin lindeshmerine e popullsise te njejte me rreth 2.6%.

          Shtim te madh te popullsise kane pasur edhe kane edhe sot vende kapitaliste si vendet e Amerikes se Jugut, Afrikes, Azise dhe vendet arabe.

          Po per shtimin e madh te popullsise shqiptare ne Maqedoni ke degjuar ti? Jane 1.400.000 shqiptare ne Maqedoni sot dhe shqiptaret jane me 52% shumica absolute e popullsise.

          Shiko ketu qe te bindesh per numrin e banoreve ne Shqiperi. Ne 1989 sipas regjistrimit zyrtar te shtetit Shqiperia kishte 3.182.417 banore:

          https://sq.wikipedia.org/wiki/Demografia_e_Shqip%C3%ABris%C3%AB

          Ketu ne faqen 39 ke edhe numrin e banoreve ne te gjitha rrethet e Shqiperise ne 1989:

          http://www.instat.gov.al/media/3117/migracioni_n__shqiperi.pdf

          https://www.reporter.al/sa-banore-dhe-sa-votues-ka-shqiperia/

          http://www.instat.gov.al/media/5020/diaspora-e-shqiperise-ne-shifra-2018.pdf

          Por edhe numri prej 4.5 milione shtetas eshte nje genejshter e qeverise dhe INSTATit sepse ne te vertete Shqiperia ka 5.25 milione shtetas dhe nga keta 3.9 milione jane banore ne Shqiperi dhe 1.35 milione jane emigrante.

          Nuk eshte e vertete qe ne Shqiperia ka me shume vdekje se sa lindje. Ne Shqiperi ka pasur edhe ka me shume lindje se sa vdekje. Numri i lindjeve sot ne Shqiperi eshte afersisht 65.000 ne vit kurse numri i vdekjeve eshte afersisht 18.000.

          Gjithashtu nuk eshte e vertete qe ne Shqiperi mezi bejne 1 femije pas 1990. Ne 1990 numri mesatar i lindjeve ishte 3.4 lindje per grua, ne 2001 ishte 2.8 lindje per grua dhe deri ne 2008 u ule ne 2.2 lindje per grua dhe qe nga 2008 deri sot eshte qendrueshem me 2.2 lindje per grua.

          E di ti pse shkolla fillore deri ne klasen e 4 ne Shqiperi behet mbasdite? Sepse jane aq shume nxenes sa nuk ka mjaftueshem dhoma klasa ne shkolla qe te zhvillojne te gjithe njeheresh paradite mesimet ne shkolla. Ashtu ishte edhe para 1990. Numri i nxenesve ne klasat ne Shqiperi eshte i larte. Kete e di ti apo jo?

          Une i di shume mire keto prandaj i shkruaj. Ti nuk duhet te besosh genjeshtrat e qeverise dhe te INSTATit sepse ti edhe i shan por edhe u beson genjeshtrave te tyre.

          Per ta vertetuar mund te mbledhesh numrin e nxenesve te shkollave 9-vejecare ne qytetin tend dhe ta krahasosh me numrin e qe deklaron INSTATi dhe do shikosh qe INSTATi genjen dhe deklaron me pak nxenes se sa jane ne te vertete.

          Ne Shqiperi jane 560.000 nxenes ne te gjitha shkollat 9-vjecare shteterore dhe private kurse INSTATi deklaron vetem 290.000 nxenes. Edhe numri i nxenesve verteton edhe numrin e lindjeve qe domethene qe INSTATi dhe qeveria genjejne edhe per numrin e lindjeve.

          More vesh tani?

          Reply to this comment
          • Erhard August 6, 22:18

            O trap zalli!
            Ne se ne 1989 kane qene 3.1 milion banore,po tani si qenkan dy fishuar,kur dihet se cdo dite jane larguar me qindra e mijra shqiptare?
            Na trego faktet dhe provat se ku je bazuar ti o rrote cari qe na e nxjerr popullsine kaq shume!
            Se nesewr mund te thuash se jemi 10 milion banore etj!
            Si qenka rritur popullsia o plehre,kur ne Shqiperi ka pllakosur varferia,padrejtesia,gjakmarrja,aksidentet,papunesia,analfabetizmi dhe njerezit nuk kane besim se ky vend mund te behet?
            Kush jane arsyet dhe kushtet qe qenka rritur popullsia o shpellar i Berishes?
            Ne se bota na pranon,a e di ti se ikin te gjithe shqiptaret brenda dites o zaberhan?
            Boll me keto idiotesite e tua me rritje popullsie,se me kete fukarallik njerezit nuk arrijne te martohen e jo me te lindin femije!
            Kjo loja jote me gjoja rritje te popullsise i vjen ne ndihme qeverise per te justifikuar rrogat dhe pensionet skandaloze,rritjen e taksave cdo dite etj!

          • Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 7, 14:23

            O psikopati Erhard! Ti je nje plak matuf dhe budalla!

            Mblidh numrat e nxenesve ne shkollat 9-vjecare qe ta marresh vesh te verteten edhe ti. Pastaj krahasoje me numrin e nxenesve sipas maskarenjve te Rames dhe INSTATit te tij.

            Beje kete per qytetin tend ose per Tiranen nese banon ne Tirane.

            Prano llogjike o debil!

  3. Spinoza August 5, 20:45

    Komentuesi King plotesisht e drejt jane komplet leksione turp

    Reply to this comment
  4. demo August 5, 22:51

    E mre Fatos Tarifa!Je bere si Kasrtiot Tusha,qe nuk kendon dot vetem,prandaj merr dhe dy shoke me vete per te formuar treshe.
    Keshtu mbulon STONATUREN.
    Jane te fshehtat e zanatit

    Reply to this comment
  5. Shqipëria ka 5.250.000 shtetas dhe 1.350.000 emigrantë August 6, 18:00

    Shqipëria ka aktualisht rreth 1.350.000 emigrantë. Nga këta janë 630.000 në Itali, 470.000 në Greqi, 130.000 në SHBA dhe 120.000 në vendet e tjera të BE, Kanada dhe Australi. Në këto shifra përfshihen edhe shqiptarët që kanë marrë nënshtetësinë në vendet ku banojnë. Numri i emigrantëve shqiptarë që e kanë lënë nënshtetësinë shqiptare pas 1990 është vetëm rreth 10.000 persona dhe kjo do të thotë që është shumë i vogël. Por edhe këta emigrantë munden ta rimarrin nënshtetësinë shqiptare shumë lehtësisht. Shqipëria ka me emigrantët gjithsej afërsisht 5.250.000 shtetas. Në 2008 qeveria e atëhershme shqiptare deklaroi afërsisht 4.263.000 shtetas se më herët nuk kishin deklaruar qeveritë pas 1990 kurrë numrin e shtetasve shqiptarë. Por edhe ky numër i qeverisë ishte i fallsifikuar sepse Shqipëria kishte në 2008 afërsisht 4.550.000 shtetas dhe nga këta banonin rreth 3.400.000 në Shqipëri dhe rreth 1.150.000 si emigrantë në vende të tjera. Numrin e shtetasve qeveria e ka deklaruar për herë të fundit në 2018 nëpërmjet një publikimi të Instatit për diasporën e Shqipërisë me afërsisht 4.450.000 shtetas. Por edhe ky numër ishte i fallsifikuar.

    Emigrantët shqiptarë e kanë lindshmërinë në të njejtën përqindje prej 1,7% si edhe shqiptarët në Shqipëri. Këtë e vërteton numri i lindjeve të shqiptarëve në Itali që është rreth 10.500 në vit dhe këtë e thonë burimet zyrtare italiane. Edhe shumë media në Shqipëri i kanë shkruajtur këto shifra në artikuj, madje me shumë habi sepse nuk e njohin demografinë. Struktura moshore e popullsisë së Shqipërisë është shumë më e re se sa deklaron Instati.
    Nga 1991-2001 nga Shqipëria emigronin mesatarisht rreth 70.000 shtetas dhe ktheheshin rreth 5.000 shtetas në vit. Nga Shqipëria emigruan në vitet e fundit dhe emigrojnë edhe aktualisht rreth 30.000 shtetas në vit dhe kthehen rreth 15.000 shtetas në vend. Në këto shifra nuk përfshihen azilkërkuesit sepse ata konsiderohen si turistë dhe kthehen gati të gjithë prapë.

    Numri i emigrantëve shqiptarë në Greqi arriti para krizës në 2009-ën me rreth 550.000 persona numrin më të lartë. Për shkak të krizës në Greqi u kthyen në Shqipëri rreth 150.000 emigrantë në vitet e më pasme.

    Janë thjeshtë gënjeshtra të pabaza shifrat më të larta se kaq ose madje edhe deri në 1 milion për numrin e emigrantëve shqiptarë në Greqi. Shumë nga ata që deklarojnë shifra të tilla nuk kanë fare njohuri për numrat e emigrantëve ose e bëjnë qëllimisht për të treguar sa shumë emigrantë janë në Greqi dhe kështu duan ta lavdërojnë Greqinë për pranimin e kaq shumë emigrantëve. Por Greqia nuk është fare për t’u lavdëruar dhe nuk ka asnjë meritë për këtë. Që prej shumë vitesh Italia e ka kaluar Greqinë për numrin e emigrantëve shqiptarë.

    Nuk ekziston fare një largim masiv nga vendi siç deklarojnë poltikanët dhe mediat në Shqipëri. Arsyeja për këtë mashtrim të politikanëve, mediave dhe Instatit është që të nxisin shqiptarët që të emigrojnë jashtë vendit dhe ta ulin shtimin natyral të popullsisë në Shqipëri. Por politikanët, mediat dhe Instati kanë dështuar plotësisht me shifrat e tyre të fallsifikuara sepse Shqipëria ka sot afërsisht 3.900.000 banorë dhe ka domethënë më shumë banorë se sa në 1990. Shqipëria, Kosova dhe shqiptarët në Maqedoni, Luginë të Preshevës dhe Mal të Zi kanë shtimin më të madh të popullsisë në Europë. Shumë pak vende si Franca, Anglia dhe Irlanda kanë shtim të pakët natyral të popullsisë në Europë. Të gjitha vendet e tjera të Europës dhe vendet ballkanike kanë shtim negativ natyral të popullsisë dhe që domethënë humbje të popullsisë.

    Reply to this comment
  6. Shqipëria ka demografinë më të mirë në Europë August 6, 18:01

    Shqipëria dhe shqiptarët jashtë Republikës së Shqipërisë kanë shtimin natyral të popullsisë më të lart në Europë. Gati të gjitha vendet e tjera të Europës kanë humbje të popullsisë dhe vetëm pak vende si Franca, Anglia dhe Irlanda kanë shtim të pakët natyral të popullsisë. Të gjithë artikujt e OKB, BE dhe organizatave të tjera që deklarojnë sikur Shqipëria ka pakësim të popullsisë dhe do ngelin vetëm afërsisht 1 milion ose edhe më pak banorë në vend janë thjeshtë gënjeshtra. Me këto gënjeshtra kërkohet të arrihet ulja e shtimit natyral të popullsisë së Shqipërisë dhe shtimi i emigrimit jashtë vendit. Shqipëria ka aktualisht gati 4 milionë banorë rezidentë.

    Në përgjithësi bëhet një propagandë shumë e keqe në mediat shqiptare kundër Shqipërisë duke e deklaruar gabimisht si “vendin më të varfër në Europë“. Duhet ta dinë të gjithë se “vendi më i varfër në Europë“ është Moldavia dhe pastaj vinë Ukraina, të gjitha vendet e tjera të Ballkanit dhe Bjellorusia. Shqipëria e ka prodhimin e brendshëm bruto (GDP) për banor aq sa e ka edhe Rumania. Shqiptarët janë mesatarisht më të pasur se sa janë mesatarisht banorët e këtyre vendeve të përmendura. Nëse prodhimi i brendshëm bruto i Shqipërisë nuk do kishte rënë gjithsej me rreth 41% në 1990, 1991, dhe 1992 për shkak të shkatërrimit të konsiderueshëm të industrisë, fabrikave dhe gjithë ekonomisë. Shqipëria do e kishte sot prodhimin e brendshëm bruto real për banor aq sa e kanë Italia, Spanja dhe Çekia sepse Spanja dhe Çekia e kanë arritur prodhimin e brendshëm bruto real për banor të Italisë.

    Instati dhe qeveritë i kanë fallsifikuar pas 1990 të gjitha të dhënat për ekonominë e Shqipërisë ashtu siç i kanë fallsifikuar edhe të gjitha të dhënat për demografinë e Shqipërisë. Në 1975 Shqipëria e kishte arritur prodhimin e brendshëm bruto për banor sa e kishin Spanja dhe Çekosllovakia dhe të njëjtë me këto vende e kishte deri në 1990. Shipëria nuk e arriti prodhimin e brendshëm bruto për banor të Italisë, Francës dhe Anglisë por barazimi i prodhimit të brendshëm bruto për banor i Shqipërisë me prodhimin e brendshëm bruto për banor të Spanjës dhe Çekosllovakisë ishte një arritje e madhe. Shqipëria ua kishte kaluar Portugalisë, Greqisë, vendeve ballkanike dhe gati të gjitha vendeve socialiste në Europë. Vendet më të varfra të Europës ishin Jugosllavia, Bullgaria dhe Rumania. Prodhimi i brendshëm bruto për banor i Shqipërisë ishte gati sa dyfishi i prodhimit të brendshëm bruto për banor të secilit të këtyre vendeve. Shqipëria ishte vendi i tretë prodhues më i madh i kromit në botë në sasi absolute pas Bashkimit Sovjetik dhe Afrikës së Jugut dhe vendi i parë prodhues më i madh i kromit në botë për banor. Shqipëria ishte dhe është edhe sot vendi me prodhimin më të madh të naftës për banor në Europë. Por në atë kohë prodhimi i naftës ishte më i madh se sa është sot.

    Nga 1950 deri në 1980 Shqipëria e kishte rritjen ekonomike mesatarisht 8,7% në vit. Nuk kishte asnjë vend tjetër në kontinentin europian rritje ekonomike aq të madhe. Spanja e kishte 5,7%. Vendet e tjera të Europës Perëndimore e kishin 4-5%. Greqia e kishte 5,8% kurse vendet e tjera ballkanike më pak se 5%. Vendet e tjera socialiste të Europës Lindore e kishin afërsisht 5%. Rritjen ekonomike të Shqipërisë nuk e arriti dot asnjë vend tjetër në Europë. Dihet që Shqipëria kishte edhe ushtrinë më të fortë në Ballkan.

    Për nga arsimimi, përqindja e popullsisë me shkollë të lartë dhe përqindja e popullsisë me shkollë të mesme Shqipëria ua kalonte Italisë. Spanjës, Portugalisë, Anglisë. Francës, Gjermanisë, Greqisë, të gjitha vendeve të tjera të Ballkanit, gati të gjitha vendeve socialiste dhe ishte e barabartë me vendet me popullsinë më të arsimuar në Europë.

    Në të gjitha vendet socialiste të Europës u shkaktuan kriza artificiale në vitet 1985-1990 për të gënjyer opinionin publik për ndërrimin e sistemit që u bë në të gjitha këto vende në 1989 dhe 1990. Në Rumani, vende të tjera socialiste në Europë dhe vendet e tjera ballkanike kriza ishte më e madhe se sa në Shqipëri. Por në 1945 dhe gjithashtu në 1950 Shqipëria e kishte ekonominë dhe prodhimin e brendshëm bruto për banor të barabartë me Rumaninë dhe vendet e tjera ballkanike dhe këto ishin vendet më të varfra në Europë. Shqipëria kishte prodhim dhe përpunim shumë të madh industrial nafte, kromi, nikeli, hekuri, bakri, bitumi etj. dhe prandaj e arriti një zhvillim kaq të madh ekonomik. Sot në Shqipëri të ardhurat mesatare janë njëjtë si në Rumani. Shqipëria dhe Rumania i lënë pas Bullgarinë, Moldavinë, Ukrainën, Bjellorusinë dhe të gjitha vendet e tjera të Ballkanit që nuk janë në BE. Në Shqipëri duhet ta dinë që vendet e tjera ballkanike kanë gjithashtu shumë emigrantë. Bullgaria ka afërsisht po aq emigrantë sa Shqipëria. Kurse Rumania ka afërsisht 4 milionë emigrantë që është një numër shumë i madh emigrantësh.

    Arsyeja pse Shqipëria ka afërsisht 1,35 milionë emigantë është afërsia gjeografike me Italinë dhe Greqinë. Aktualisht Shqipëria e ka prodhimin e brendshëm bruto më të lart se sa Greqia por të ardhurat dhe niveli i çmimeve në Shqipëri janë mesatarisht më të ulëta se sa në Greqi. Nësë qeveria e Shqipërisë do i rriste të ardhurat në nivelin e të ardhurave në Greqi ose edhe më shumë nuk do Shqipëria nuk do kishte emigrantë në Greqi. Bullgaria dhe Maqedonia janë gjithashtu vende fqinje me Greqinë por kanë shumë më pak emigrantë në Greqi. Arsyeja për këtë është që Greqia ka qendrime armiqësore ndaj këtyre vendeve dhe kundër Bullgarisë ka bërë edhe luftra. Edhe kundër Shqipërisë ka bërë luftra Greqia. Por shqiptarët në përgjithësi nuk janë aq shovinistë sa popujt e tjerë të Ballkanit. Si gati të gjitha vendet e Europës dhe të Ballkanit edhe Greqia ka humbje natyrale të popullsisë.

    Reply to this comment
  7. demo August 6, 20:51

    Ja ta zeme se jane aq miljone sa thua ti.
    Pse duhet qe aq miljon here ta perserisesh vend e pa vend,si Agim Hamiti?
    Mos je semure?

    Reply to this comment
  8. Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 6, 22:20

    Shqipëria ka sot afërsisht 3.900.000 banorë dhe jo afërsisht 2.870.000 banorë si deklaron Instati. Arsyeja për deklaratat e gabuara të Instatit për numrin e popullsisë së Shqipërisë është regjistrimi plotësisht i gabuar i popullsisë i 2011 që u bë nga qeveria e atëhershme e Shqipërisë dhe Instati. Në 2011 Shqipëria kishte afërsisht 3.550.000 banorë kurse qeveria e atëhershme e vendit dhe Instati deklaruan vetëm rreth 2.821.000 banorë dhe fallsifikuan të gjitha të dhënat për popullsinë e Shqipërisë. Edhe numrin e banorëve në të gjitha qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë e fallsifikuan. Për qytetin e Tiranës deklaruan vetëm rreth 420.000 banorë kurse në të vërtetë qyteti i Tiranës kishte rreth 530.000 banorë atëhere. Me qytetin e Tiranës është fjala për bashkinë e vjetër të Tiranës. Sot vetëm qyteti i Tiranës ka afërsisht 600.000 banorë. Me Farkën, Kasharin, Kamzën dhe Paskuqanin e ashtuquajtura Tirana e Madhe ka rreth 800.000 banorë. Për qytetet e Vlorës, Elbasanit dhe Shkodrës u deklaruan vetëm mes 75.000 dhe 80.000 banorë. Por në të vërtetë këto qytete kishin secili rreth 120.000 banorë. Për qytetin e Durrësit u deklaruan vetëm rreth 115.000 banorë. Por Durrësi kishte në fakt rreth 150.000 banorë. Dihet që regjistruesit e Instatit që shkonin tek banorët për të bërë rgjistrimet nuk shkuan tek shumë banorë. Edhe shifra e deklaruar e urbanizimit prej 53,5% nuk është fare e vërtetë sepse në fakt është 65% për të gjithë vendin. Gjithashtu deklaratat aktuale të Instatit për numrin e popullsisë në vend janë plotësisht të gabuara sepse bazohen tek ai regjistrim i fallsifikuar.

    Në Shqipëri janë fallsifikuar pas 1990 qëllimisht çdo vit numri i lindjeve dhe numri i nxënësve nga qeveritë dhe Instati. Në 1990 numri i lindjeve në vend ishte rreth 82.200 dhe kjo ishte shifra e fundit e deklaruar saktë në vend. Nga 1991 deri në 2001 numri i lindjeve në vend ishte mesatarisht rreth 75.000 lindje në vit kurse qeveritë dhe Instati deklaruan mesatarisht vetëm rreth 65.000 lindje në vit. Pas 2001 qeveritë dhe Instati i bën edhe më flagrante mashtrimet e tyre duke e ulur numrin e lindjeve të deklaruara në rreth 30.000 deri 40.000. Në të vërtetë numri i lindjeve në vend nga 2001 deri në 2007 ishte rreth 65.000 në vit. Nga 2007 deri në 2018 ky numër ishte mesatarisht rreth 60.000 lindje në vit në vend. Për vitin 2018 Instati deklaroi vetëm rreth 29.000 lindje por në të vërtetë ishin afërsisht 65.000 lindje. Lindshmëria në Shqipëri ishte 2,55% e popullsisë në 1990, 2,2% në 2001 dhe 1,7% në 2007. Nga 2007 deri në 2018 ky numër ka qënë i qendrueshëm me 1,7% të popullsisë banuese në vend çdo vit.

    Dihet rënia e lindshmërisë në vend pas 1990 por jo aq sa deklarojnë Instati dhe qeveritë. Shqipëria e trefishoi popullsinë e vet nga 1945 deri në 1990. Këtë nuk e arriti dot asnjë vend në kontinentin europian. Shqipëria arriti deri në 1980 që ta barazonte jetëgjatësinë mesatare me Italinë, Francën dhe Spanjën që e kishin dhe e kanë më të lartën në kontinentin europian. Edhe prandaj Shqipëria e ka sot këtë shifër po aq të lartë sa Italia, Franca, dhe Spanja dhe më të lartë se sa vendet e Ballkanit dhe të Europës Lindore. Edhe Instati e ka deklaruar këtë fakt në regjistrimin e popullsisë në 2001 edhe e ka krahasuar Shqipërinë me Italinë. Regjistrimi i 2001 ishte shumë më i rregullt dhe i saktë se sa regjistrimi i 2011.

    Numri i nxënësve në Shqipëri në të gjitha shkollat 9-vjeçare shtetërore dhe private është afërsisht 560.000 kurse Instati dhe qeveria deklarojnë vetëm rreth 290.000. Edhe numri i nxënësve të shkollave të mesme në vend është i manipuluar nga Instati dhe qeveria. Duke i marr numrat e nxënësve nga të gjitha shkollat në vend vërtetohet shumë lehtë që Instati dhe qeveria gënjejnë dhe kanë gënjyer për numrin e nxënësve në vend. Numri i nxënësve vërteton edhe numrin e lindjeve në vend por numri i lindjeve mund të llagaritet edhe duke pasur numrat e lindjeve në të gjitha spitalet e vendit. Vetëm në të gjitha spitalet e rrethit të Tiranës numri i lindjeve në 2018 ishte rreth 18.000. Në Shqipëri në të gjitha shkollat 9-vjeçare janë afërsisht 27.000 mësues dhe kjo është shifër zyrtare. Raporti mësues për nxënës me 560.000 nxënës është afërsisht 1 me 20,7 kurse me numrin e nxënësve prej rreth 290.000 sa deklarojnë Instati dhe qeveria do të ishte rreth 1 me 10,7 dhe ky raport me numrin e nxënësve sipas Instatit dhe qeverisë është plotësisht i pabesueshëm se nuk ka asnjë vend në Europë që ta këtë kaq të ulët por e kanë mes 1 me 15 dhe 1 me 20. Shqipëria e ka pasur edhe para 1990 rreth 1 me 20 këtë raport. Kaq lehtësisht hidhen poshtë gënjeshtrat e qeverive dhe të Instatit për numrat e banorëve, lindjeve dhe nxënësve në vend.

    Reply to this comment
  9. NË KOSOVË JETOJNË 3.100.000 SHQIPTARË, NDËRSA NË MAQEDONI 1.400.000 DHE SHQIPTARËT JANË KOMBI MË I MADH NË BALLKAN August 6, 22:20

    Numri i shqiptarëve në Kosovë u deklarua në regjistrimin e popullsisë në 2011 qëllimisht vetëm rreth 1.620.000 dhe duket qartë që është një mashtrim i qëllimshëm sepse ky numër është gati i njëjtë me numrin prej afërsisht 1.596.000 shqiptarë që u deklarua në regjistrimin e 1991 në Kosovë por ai regjistrim u bojkotua nga shqiptarët. Në fakt në 1991 në Kosovë banonin afërsisht 2.200.000 shqiptarë dhe afërsisht 350.000 shqiptarë ishin emigrantë që domethënë që shqiptarët e Kosovës në 1991 ishin gjithsej afërsisht 2.550.000 individë. Regjistrimi i 2011 është aq qesharak sepse numri i shqiptarëve në Kosovë u deklarua gati aq sa u deklarua në regjistrimin e 1991. Në fakt ishin rreth 2.750.000 shqiptarë banorë rezidentë në Kosovë. Ky mashtrim u bë që numri i shqiptarëve në Kosovë të duket sa më i ulët dhe Kosova të duket sa më multietnike.

    Numri i lindjeve të shqiptarëve në Kosovë është afërsisht 60.000 në vit, lindshmëria është 2% e popullsisë dhe shtimi natyral i popullsisë është 1,6%.. Në 2002 në Kosovë banonin afërsisht 2.400.000 shqiptarë.

    Dihet që në të gjitha regjistrimet në kohën e pushtimit në 1921, 1931, 1948, 1953, 1961, 1971, 1981 dhe 1991 numri i shqiptarëve në Kosovë, Maqedoni, Luginë të Preshevës, Sanxhak dhe Mal të Zi është deklaruar shumë më i ulët se sa ka qënë në të vërtetë. Aktualisht në Kosovë banojnë rreth 3.100.000 shqiptarë.

    Në Kosovë qeveritë gjithmonë kanë gënjyer për numrin e lindjeve dhe numrin e nxënësve. Numri i emigrantëve shqiptarë nga Kosova është rreth 1.500.000 në vendet e Europës, SHBA, Kanda dhe Australi. Këtu nuk përfshihen shqiptarët në Turqi sepse ata janë asimiluar në masë të konsiderueshme dhe nuk e kanë nënshtetësinë e Kosovës. Kosova ka me emigrantët shqiptarë gjithsej afërsisht 4.600.000 shqiptarë.

    Në regjistrimin e popullsisë në 2002 numri i shqiptarëve në Maqedoni u deklarua afërsisht 509.000. Por në të vërtetë ishin afërsisht 1.050.000 shqiptarë në Maqedoni. Shqiptarët janë aktualisht afërsisht 1.400.000 banorë në Maqedoni. Numri i sllavo-maqedonasve është afëtsisht 1.100.000 por nga këta janë afërsisht 200.000 shqiptarë që nuk deklarojnë etninë e tyre të vërtetë dhe janë shumë të asimiluar. Shqiptarët janë shumica absolute e popullsisë në Shkup, Dibër, Strugë, Tetovë, Gostivar, Kumanovë, Kërçovë, Krushevë, Çashkë dhe Dollnen. Shqiptarët janë me afërsisht 55% shumica absolute e popullsisë në Shkup. Më herët kanë qënë edhe shumicë absolute e popullsisë në Manastir, Ohër, Resnje, Përlep dhe Veles. Në 1912 në territorin e Maqedonisë së sotme banonin 650.000 shqiptarë dhe 400.000 sllavo-maqedonas. Shqiptarët ishin para 1912 me mbi 61% shumica absolute e popullsisë në territorin e Maqedonisë së sotme.

    Numri i lindjeve të shqiptarëve në Maqedoni është afërsisht 28.000 në vit, lindshmëria është 2% e popullsisë dhe shtimi natyral i popullsisë është 1,6%.

    Minoritetet e tjera janë afërsisht 200.000. Nga minoritetet e tjera janë afërsisht 75.000 që deklarohen turq por nga këta janë afërsisht 60.000 shqiptarë dhe ata dinë edhe shqip. Numri i popullsisë në Maqedoni është gjithsej afërsisht 2.700.000 dhe nga kjo popullsi rreth 1.400.000 janë shqiptarë dhe deklarohen hapur shqiptarë. Shqiptarët janë me rreth 52% shumica absolute e popullsisë në Maqedoni dhe Maqedonia është shteti i tretë me popullsi shumicë shqiptare. Shqiptarët kanë afërsisht 15 vjet që janë bërë përsëri populli më i madh në Maqedoni. Nga Maqedonia janë gjithsej rreth 250.000 emigrantë shqiptarë edhe kjo domethënë që shqiptarët e Maqedonisë janë gjithsej rreth 1.650.000 me emigrantët e tyre. Nga të gjithë nxënësit në Maqedoni afërsisht 70% janë nxënës shqiptarë. Në Maqedoni numrat zyrtarë të deklaruar të nxënësve shqiptarë gjithmonë kanë qënë edhe janë të fallsifikuar qellimisht ashtu si kanë qënë edhe janë të fallsifikuar qellimisht edhe numrat e banorëve shqiptarë dhe numrat e lindjeve të shqiptarëve.

    Në Luginën e Preshevës banojnë afërsisht 180.000 shqiptarë dhe jo rreth 100.000 si deklarohet. Me emigrantët e tyre shqiptarët e Luginës së Preshevës janë rreth 250.000. Shqiptarët në Mal të Zi janë rreth 80.000 dhe jo rreth 30.000 si deklarohet qëllimisht gabim nga Mali i Zi. Me emigrantët e tyre shqiptarët e Malit të Zi janë rreth 120.000. Këta janë vetëm ata që deklarohen shqiptarë.

    Shqiptarët janë, duke mos e llogaritur Rumaninë, kombi më i madh në Ballkan. Gjithsej shqiptarët janë afërsisht 9,2 milionë individë në Ballkan. Me emigrantët shqiptarët janë afërsisht 11,8 milionë individë.

    Në këto shifra përfshihen vetëm ata që deklarohen shqiptarë. Me arvanitët dhe shqiptarët e tjerë në Greqi këto shifra do ishin shumë më të larta. As shqiptarët e Turqisë nuk përfshihen në këto shifra. Në krahasim me shqiptarët kombet e tjera të Ballkanit janë shumë të vegjël. Në Ballkan vetëm shqiptarët kanë shtim të popullsisë kurse kombet e tjera kanë humbje të popullsisë. Shqiptarët ishin deri në krijimin e shtetit grek nga arvanitët në fillim të shekullit të 19 kombi me popullsinë dhe territorin më të madh në Ballkan sepse edhe arvanitët deklaroheshin hapur shqiptarë.

    Shumica e shqiptarëve që banojnë në Çamëri, Artë, Janinë, Konicë, Follorinë, Kostur, Grebene dhe Meçovë e flasin gjuhën shqipe. Me ata janë afërsisht 10 milionë shqiptarë në Ballkan. Edhe shumë arvanitë e flasin gjuhën shqipe. Numri i arvanitëve është gjithsej afërsisht 5 milionë individë.

    Reply to this comment
    • Fernando August 7, 08:40

      Cfare eshte ky PSOKOPAT,qe tenton te zevendesoje INSTAT-in shteteror?
      Kujt i duhen keto mbrockullat e tua o idiot?

      Reply to this comment
  10. Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 7, 14:26

    Idioti je ti Fernando!

    O psikopati Fernando! Mos ha mut kot!

    sepse:

    Behesh me budalla se sa je.

    edhe:

    Pastaj nuk ke fare me llogjike.

    Mblidh numrat e nxenesve ne shkollat 9-vjecare qe ta marresh vesh te verteten edhe ti. Pastaj krahasoje me numrin e nxenesve sipas maskarenjve te Rames dhe INSTATit te tij.

    Beje kete per qytetin tend ose per Tiranen nese banon ne Tirane.

    Prano llogjike o debil!

    Reply to this comment
  11. Shqipëria ka 3.900.000 banorë dhe jo 2.870.000 banorë si gënjen INSTATi August 7, 15:54

    Pse beni si te cartur ju psikopatet e maskarait Edvin Rama kur dalin keto te vertetat per popullsine e Shqiperise?

    INSTATi eshte vegel per te genjyer shqiptaret ashtu sic eshte e gjithe qeveria e Rames.

    Reply to this comment
  12. King August 7, 18:43

    Je vertet idiot o demografist i rrjedhur dhe pjerdhur.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Njoftim

Njoftim