FOTO: Enigma e një objekti të rrallë të zhdukur në ’89

March 24, 2018 04:13

FOTO: Enigma e një objekti të rrallë të zhdukur në ’89

Me një moshë më shumë se 15 shekullore, Kisha e Labovës së Kryqit vlerësohet si një prej monumenteve më të rralla historike, fetare e kulturore të Shqipërisë.

Ajo njihet si një prej 40 kishave të para, të ndërtuara në gjithë botën.

Ndodhet në fshatin Labovë e Kryqit, në rrethin e Gjirokastrës, i vendosur në shpatin verior të malit të Buretos, mbi lumin e Suhës që është një degë e lumit Drino, në të djathtë të qytetit të vogël të Libohovës.

Nga periudha bizantine deri më sot quhet Labova e Kryqit dhe emri lidhet me kryqin e kishës në fjalë.

Kryqi i Labovës

Historia e Kryqit të Laboves zë fill në vitin 326 Pas Krishtit.

Shën Elena, nëna e Kostandinit të Madh të Bizantit, gjeti në Jeruzalem kryqin ku ishte kryqëzuar Krishti.

Ky kryq u nda në dy pjesë, një pjesë mbeti në Jeruzalem dhe pjesa tjetër u dërgua në Konstandinopojë.

Disa copa druri nga ky kryq u shpërndanë. Një prej tyre mendohet se gjendej në kryqin e kishës së Labovës.

Një nga studiuesit shqiptarë që pjesën më të madhe të jetës së tij ja kushtoi Kishës së Labovës së Kryqit, Gazmend Muka(1964-2012), ka shkruar se ky kryq u soll në Labovë në prill të vitit 559 nga Kostandin Shpatari.

Mukaj shkruan se brenda kryqit ndodhej një kuti druri e punuar hollë.

Brenda kësaj kutie të vogël konservohej një copë druri rreth 152 gram.

Llogjika të thotë se Kostandini, duke qenë shpatar i Perandorit Justinian si njeri me influencë, ashkëlën për Kryqin e Kishës së fshatit të tij duhet ta ketë marrë nga Kryqi origjinal që gjeti Elena.

Për banorët e fshatit Labove dhe fshatrave për rreth, ky kryq për 1430 vjet ka qenë kryq i mrekullive, çudibërës dhe qetësues.

Kur në vitin 1967 u shkatërruan të gjitha kultet fetare, ky kryq u fsheh dhe u ruajt.

Ai u vodh në vitin 1989 dhe asnjëherë nuk u gjet, pavarësisht kërkimeve private nga banorët apo apeleve të shumta për rikthimin e tij në kishën e Shën Mërisë në fshatin Labovë e Kryqit.

Megjithëse për këtë ngjarje u gjykuan dhe u dënuan tre persona asnjëherë nuk u mor vesh se ku përfundoi ai.

n.s. / dita

March 24, 2018 04:13
Komento

12 Komente

  1. Arben March 24, 07:43

    Perandori Justinian, ishte Dardan, lindur ne Shkup.

    Reply to this comment
  2. Shtet politikanesh patriote shkerdhatash March 24, 11:15

    e ka zhdukur janullatos me banden e tij ,
    pasi moren nen pronesi Kishen Shqiptare ,
    sepse budallenjt shqiptare ne ate kohe
    ishin te zene ,me fitimet personale ,e qorr
    ndiqnin vetem eren e pordheve te kryepithshkopit
    djallit qe erdhi nga Greqia .
    Banda Greke e terroristeve te zinje me ne krye janullatos ,
    shpartalluan Kishat Shqiptare ,
    per te zhdukur cdo trashgimi Shqiptare ,
    lene kishat thjeshte si rrenoja qellimishte , per te
    vertetuar te kaluaren gjasme “Vorio Epirit ” pra
    te exzistences se ortodoxise greke ne tokat Shqiptare ,
    te renuara gjasme nga muslimanet .
    Ktu fle lepuri ,perse Gjarpri i zi Grek veshur si Prift ,
    ne krye te kishes Shqiptare abuzivishte ,
    shkretoj Kishat ne Shqiperi dhe vazhdon gti shkaterroj akoma ato .
    Sepse kemi nji popull naiv jo Patriot ,
    e nji shtet shkerdhate .

    Reply to this comment
    • fllad March 24, 13:43

      sakte

      Reply to this comment
    • Plaku Xhuxhumaku March 24, 16:54

      Gjithe sa thua ti jane shume te verteta, po harron nje element te vogel fare dhe pa rendesi. Kryqi u vodh ne vitin 1989, pra 1989. Ishte ne fuqi R. Alia me PPSH dhe Janullatosi nuk kishte ardhur akoma.

      Reply to this comment
      • Shtet politikanesh patriote shkerdhatash March 24, 21:48

        dakord ,
        por mos te harrojme se ne ate kohe
        Greket kishin maredhenje me Ramiz Aline
        dhe kishin pregatitur me kohe ,
        gjithcka ,dinin gjendjen e kishes shqiptare dhe gjithcka
        posedonin Brenda kto kisha ,njifnin poashtu
        anivitetin e fukarallikun e shqiptareve ,qe mundet
        te afronin gjithcka ,per 10 $ ne ate kohe
        dhe me kryesorja ,ardhja e janullatosit
        ishte nji marreveshje putanes islamike Ramiz Alija ,
        qe ne zbatim e vuri pasradhesi tij putana e shpelles islame salih berrisha .
        Pra fushat e bastisjet ,se Shqiperise ishin ndare tashme ne marreveshje me shtetin komuniste ,
        qe jetonte formalishte , kishat ishin nen influencen Greke , xhamite turkut , kisha katolike ju la natyrishte vatikanit , ndersa Muzeumet Shqiptare , qe nga statujat e lashtesise e deri ke Monedhat Antike etj sende me Vlera te medha ,do ti shpartallonin ish sigurimsat qe rrethonin Bllokun
        e vecanarishte Grupi qe shoqeronte Ramiz putane islamike Aline .
        Shqiperia pra u shit ,pa rene ala komunizmi ,
        por kur gjarpri komuniste beri viziten e pare ,ne vendin ku lindi Demokracia USA. Sa gjera nuk dim ne shqiptaret e shkrete . Ci kan ber Shqiperise kto rropsi
        komuniste si ka ber asnji atij vendi.

        Reply to this comment
  3. Amerikani March 24, 11:54

    Ndoshta nje dite do gjendet si pjese e ndonje koleksionisti diku ne bote, por te pakten ministria e kultures urgjentisht te restauroje objektin se eshte ne gjendje qe ka nevoje per nderhyrje. Eshte nje kishe vertete nder kishat e para te ndertuara ne Ballkan, nder objektet e kultit me te rendesishme te Krishterimit jo vetem ne Shqiperi.

    Reply to this comment
  4. Pellazgos March 24, 12:27

    Ky kryq vertet ka qene i “mrekullive cudiberese dhe qetesuese”,se i la njerezit Idiote dhe kaq injorante sa qe Rilindja Evropiane eshte mashtrim.
    Edhe Galileon,Xhordano Brunon dhe mijera te tjere qe “gjoja” i dogjen se dolen kunder “Fese” eshte mashtrim.
    Te tilla “mrekulli” jane per tu patur zili,se ne Greqine e Lashte ka patur Akademi,Gjimnaze,skolio filosofike me qindra,kurse keta te kryqave apo arabeve te Allahut vazhdojne akoma luften per “paqe” ashtu sic e mendojne ata.

    Reply to this comment
  5. MH March 24, 13:23

    Mos u lodhni kot!
    Gjetjen e ka vete kryqi cudiberes.Do e sorollasin neper bote po do vije vet e te vendoset ne rehatin e vet te moçem

    Reply to this comment
  6. demo March 24, 16:05

    Dua te degjoj mendimin e Alexander Mexit,arkitekt monumentesh nga Labova.Nuk dua ta degjoj si politikan,si ekonomist,si revolucionar,sepse ishte gomari ku ngarkonte drute Sali maloku.Dua ta degjoj kete histori nga profesionisti A.Mexi per kishen e fshatit te tij,sepse me duket pak e besueshme.

    Reply to this comment
  7. genti March 24, 18:00

    Kisha e Laboves se kryqit u restaurua vitin qe kaloje ,me nje fond nga bashkia Libohove.Dhe punimet e restaurimit jane udhehequr nga prof Pirro Thomo .Sipas mendimit te specialisteve eshte bere nje restaurim i plote dhe shkencor.

    Reply to this comment
  8. Kryqtari March 24, 23:41

    Metoda e karbonit aktiv e zbatuar mbi keto lloj ashklash vertetoi se gjetja e Kryqit te Krishtit ishte mashtrim. Nuk dihet kush mashtroi: Shen Elena apo ajo vete u mashtrua nga shoqeruesit e saj.
    Kjo hollesi nuk ja ul vlerat e kryqit te humbur te Kishes se Laboves se Kryqit.

    Reply to this comment
  9. T. Voda March 25, 06:29

    — Ti ZOTRI, qe i kerkon MEKSIT llogari..!!
    Mos e ver Meksin ne pozita te veshtira . ESHTE I ZENE ME DO PUNE TE TJERA…
    — E tatepjeta shqiptare qe para pregatitur me kohe. Pas 90 gjerat u bene hapur . NE drejtimin e shtetit u vendosen njerez pa eksperience dhe te pa afte . Nje pjese e tyre ishin, apo u kthyen ne njerez dyfytyrsha-dopjo rol, bese thyer -bese prere; dredharak, bisht- perdredhur e kurriz- perkulur , deri ne zvarritje, duke bere pazare me fatet e vendit
    xxxxxx === Ne vazhdim, pjese nga nje shkrimi butuar ne Dita dt. 27 Janar…
    ……………………
    —-Vendosja e nje kleriku Grek ne krye te KOASH, ka demtuar ecurine e besimit ORTODOKS , ka penguar ndryshimin e raporteve fetare ne shqiperi .Pra , ka penguar kthimin dhe ecjen e Shqiperise drejt identitetit fetar te origjines
    — Fillimisht, [mbas 1990] ndihma e klerikeve fetar te ardhur nga jashte per ringritjen dhe ecurin e besimeve fetare [ te ndaluara gjat rregjimit komunist] ka qene deri diku e nevojshme.
    —- Ne se ne ato fillime, ne krye te KOASH do te ishte vendosur nje shqiptar , ose I cdo kombesie tjeter [me perjashtim grek dhe serb] , sot , ne teresi do te kishim nje gjendje e gjeografi tjeter per besimet fetare , ne vecanti ate ortodoks .
    — Ne ato vite. E gjithe Rinia deri 30 vjec, s’kishte njohuri mbi besimet fetare, dhe ishte e pa indoktrinuar prej tyre . Megjithate , nga fundi viteve 80 , tek te rinjte sa vinte e po perhapej moda e vendosjes ne qafe e kryqeve , e byzylykeve dhe tatuazheve ne krah e gjoks me shenjen e kryqit . Po keshtu ,
    —- I gjith brezi mbi 30 deri 60 vjec, ishte gati trushplare nga besimi fetar tradicional . Mosha mbi 60 vjec , gati kishte humbur ndjesine tradicionale fetare, si domos pjesa intelektuale . Pak a shume nje fare ndjeshmerie ishte ruajtur tek pjesa rurale , ne vecanti e Shqiperise mesme e besimit mysliman ,ajo katolike ne zonat veriore, ajo ortodokse ne jug. … ME apo PA DASHJE, regjimi komunist kish parapergatitur nje SHQIPERI TE GATESHME PER TE KALUAR NE BESIMIN E ORIGJINES [ mbas viteve 1990. ]
    — Ne ate kohe , mbi 80 % e poullates enderronte‘’ te shkojme drejt EVROPES’’ . Me pak nxitje, kontroll e pune te kujdeseshme , [larg agresivitetit shkaterrus, rrenues , mohues] , jo vetem rinia , shumica e popullates do te ishin orjentuar ne menyre te lire drejt besimit ortodoks dhe katolik . Sot , Shqiperia do te ishte drejt kufijve te identitetit fetar te kahershem. Shqiperija nuk do te trajtohej nga qarqet anti shqiptare e shoviniste si nje dele e zeze ne mes te Evropes [ si edhe Bosnja e kosova duke I lene doren e lire Miloshevicit ].
    —–Ja pra, perse nuk duhet te kish ardhur ne krye te KOASH nje klerik grek ose serb, [ Nuk jam anti grek e serb, por e kerkonte e mira e punes, fryma qe ishe future deri athere]. Tani, mbas gati 3 dekadash, ku ndjesite nacional –shoviniste diku kane ndryshuar, diku kamufluar, apo fshehur , ne rrethanat aktuale vendimi I Presidentit Meta per dhenien e shtetesis mund te duket I drejt. Por, demi qe ka shkaktuar koheqendrimi gjate i Janollatos ne krye te KOASH … eshte gati I pa riparushem . Duke I vene ne balance , Ai duhej te ishte percjelle me koh. Ata qe jane fshehur mbrapa ketij problemi, jane treguar djallezore, me nje prepavije te rrezikshme per zhvillime te nendheshme ku duan te ecin qarqe te caktuara anti shqiptare..
    —Qeverite Greke, Kleriket Grek, para se te kerkonin leshime nga Shqiperia, ose dhe tani para se te kerkojne te marin nderimet e shtetesit duhet te kerkojne falje .–;
    :-1- Per krimet qe jane bere ne Juge te Shqiperis gjate fund-sundimit ottoman e me vone, , duke qene shpesh nxites e organizatore te drejt per drejte te tyre.
    2 – Per vrasjet e patrioteve qe kerkonin mesimin e gjuhes shqipe, , mevehtesine , shkeputjen nga perandorija otomane dhe ndikimit sllavo-grek.
    3- Per krimet, djegiet, shkaterrimet e pa para , gjate luftes se pare boterore ne krahinat ne Jug te Shqiperis, { Gjirokaster , Tepelen , Permet , Skrapar, Kolonje e Korce etjer, ne vecanti ato me besim Bektashi ].
    4 — Per organizimin dhe nxitjen e andarteve, koshadheve, bandave kriminale per terror e diversion , te derguara edhe gjate regjimit komunist, e deri ne mes te viteve 90.
    5—Per krimet dhe barbarine ndaj popullates came, nje pjese e madhe pleq , gra e femije, .per grabitjet dhe tjetersimin e pronave, mohimin e kthimit tyre tek eshtrat e te pareve………
    —- Rasti I Papa Stathit nga Melani ne kishen e Permetit eshte shume domethenes. Ai tregon hapur doren dhe qendrimin anti shqiptar te kishes greke [ mbrapa saj qendron pse jo edhe Janullatos]. Ishte rasti me i mir qe kleriket grek , te kishin treguar shenjen e ndjesit , ndaj asaj figure fetare dhe patriote
    —- Kur kjo kisha e Permetit, nuk I plotson deshirat e besimtareve, per te respektuar nje figure fetare e vrare pabesisht , e varrosur ne trojet e veta, ne shtepine e vet [Permet], cfar pritet neser nga keta lloje klerikesh .
    Me cfar kurajo , civile, qytetare , religjoze Greqia insiston qe ushtaret vrare ne lufte te varrosen jasht trojeve te vendit ame, larg familjeve te tyre. Po qeveritaret shqiptare pse lejojne te ‘‘mbillet’’ ‘ Jugu Shqiperis me varrezat e ushtareve grek, te vrare gjat nje lufte ne kalim ne trojet shqiptare [ jo me shume se 1- 3 ore larg vendlindjes dhe shtetit ame. ] . Perse nuk shikojms veprimte ndersjellta edhe per trojet , shtepite e varret e cameris qe jane tjetersuar e zhdukur .
    — Drejtusit e qeveris shqiptare dhe ata lokale ne Jug, ne se nuk jane akoma ne rolin e ‘’kalit te trojes’’, nuk duhet te mendojne per varrezat e ushtareve grek . Vendi I tyre eshte ne Greqi. C’do leshim sot , nxit shovinizem. Cdo miratim varrezash sot, do konsideruar si krim shtetror. Neser, kthehen ne vatra e objekte provokacioni e zjarri. Do te kerkoje gjakun e brezave te ardhshem.
    …………………………………
    Tomor Voda NY . USA

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Click here to cancel reply.

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*