FOTO / Lemeria: Të gërvishtësh emrin në afresket e Voskopojës!

July 29, 2016 12:14

FOTO / Lemeria: Të  gërvishtësh emrin në afresket e Voskopojës!

 

Entela Resuli

Nëse  shkon në Voskopojë, në qendër të këtij fshati turistik është e vendosur një tabelë e cila të tregon se çfarë mund të vizitosh në këtë vend malor.

Vizitori i sotëm, që shkel në truallin e qytetit të dikurshëm, nuk sheh veçse një fshat të vogël, por edhe bazilika të shumta, pikturuar me aq shumë mjeshtëri. Atëherë bëhet ndoshta i vetëdijshëm se ecën mbi historinë e kulturës e të artit të zhvilluar, në këtë qendër historike të mesjetës së vonë. Dhe jo vetëm turistët e huaj, por edhe ato vendas, që nuk kanë pasur mundësinë të njihen me këtë ansambël monumentesh nga më të shquarit në Ballkan. Voskopoja turistike, bën pjesë në thesarin kulturor botëror, prandaj është shpallur nga UNESCO, si një prej 100 qendrave monumentale më të rrezikuara. Përveç bazilikave, në Voskopojë, ekziston edhe manastiri i Shën Prodhromit. Ky manastir i shek. XVII është shumë i përmendur për mikpritjen që u ka rezervuar të gjithëve pa dallim feje.

Një kishë dhe një skandal

Kishat janë ato që presin vizitorë edhe pse në pjesën më të madhe të tyre e gjejmë derën e mbyllur. Kisha e parë ku na çojnë këmbët është ajo e Shën Nikollës e cila ndodhet në qendër të fshatit. Në oborrin e saj, nëpërmjet një tabele shpjegohet se kjo kishë është ndërtuar në vitet 1721-1722. Ka formë klasike të mesjetës së vonë. Është ndërtuar me gurë, ka qemerë. Ka elemente me lidhje zinxhirë druri, kurse çatia 6është e mbuluar me rasa guri.

Në kishë ruhen afreske të vjetra që prezantojnë rreth 100 figura biblike. Brendësia e kishës është pikturuar nga një prej artistëve më të njohur shqiptarë të kohës, David Selenica. Me interes është edhe mbishkrimi i lënë prej tij, në të cilën jepen të dhëna për pikturën murale të saj ndërsa hajati i kishës i përbërë nga harqe, është pikturuar nga dy piktorë të tjerë të shquar, me origjinë nga Korça, vëllezërit Kostandin dhe Athanas Zografi në vitin 1750.

5Kambanorja e saj ka mundur t’u rezistojë rrebesheve të kohës, por herë pas here në të janë bërë edhe ndërhyrje restauruese. Është shpallur monument kulture në vitin 1948. Duke qenë e kompletuar nga ana arkitektonike dhe nga piktura murale, ajo sot është një nga kishat më të vizitueshme të Qendrës Historike Voskopojë.

Ajo që na ra menjëherë në sy në hyrje të kishës ishte dëmtimi që u ishte bërë afreskeve. Vizitorët kishin gërvishtur pa pikë mëshire veprat e rralla. Aty gjeje emra të ndryshëm të cilët, ndoshta, me dëshirën për të qenë më afër Zotit, kishin shkruar emrat e tyre dhe të vendeve nga vinin në këto piktura të rralla.

A mendojnë  vërtet që ky veprimi  i ka bërë të duken më të mirë pranë Zotit?!  Edhe pse në hyrje të kishës thuhet që kjo ndërtesë është monument kulture dhe ruhet nga shteti, asgjë nuk i kishte zmbrapsur vizitorët që me forma nga më të ndryshmet kishin mundur të linin emrin e tyre mbi ato afreske. “Dita” sjell nëpërmjet fotografive këtë “masakër”.

0

4 10 6 7 8 9  1112

July 29, 2016 12:14
Komento

19 Komente

  1. Emy July 29, 13:34

    Kjo eshte fytyra e shqiptarit te zakonshem.

    Reply to this comment
  2. Lpl. July 29, 14:00

    Popull barbare endacak pa histori jeton ne toke te huaj dhe ne kulture te huaj dhe dkemi per ta dashur si te tonen kurre se keshtu dillemi per te gjitha objektet sikur jane te armikut dhe te armikut jane per keta te vetwuajtur Shqiptare sepse nuk edhte kulture e tyre dhe jane ardhacake zhvasin e rrenojne gjithcka gjejn e petpara

    Reply to this comment
    • beni July 30, 10:14

      Ajo xhami e tiranes ska te tilla shkrime e zhgaravina alldupesh?
      Pidhi semes islamist enver hoxhe komunisti nuk ua prishi si shum e shum kisha e xhami por e la si nje fotografi identiteti dhe sguxonte kush te dhiste si ne manastiret e shkatruara e zhgaravitura dhe pellumb xhufi e ky legeni tjetr tare na can mender bythen per kodoshlleqet e pislliqet e islamizmit e kodoshet e pushtetit komunist kur ishin kta pushta qe u vun kaszmen institucioneve fetare ne shqipri!

      Reply to this comment
  3. Voskopojari July 29, 14:28

    PSE NUK i kapin këta “kriminelë” fanatikë të verbër dhe t’i detyrojnë të paguajnë dëmin që kanë bërë me qëllim që të rikonstrutohen ikonat e famëshme të David Selenicës? Këta janë kaq të poshtër sa guxojnë të lënë firmën e tyre në vendin e krimit. Këro ikona kanë qënë të mbrojtura dhe në kohën e “ateizmit” por atëhere askush nuk guxonte të bënte diçka të tillë se i prisnin dorën.Tani në demokraci lejohen krime të tilla ndaj kulturës kombëtare? Dikush duhet të mbajë përgjegjësi…

    Reply to this comment
    • Plaku Xhuxhumaku July 29, 16:18

      Voskopo_ari ja ke fut kot plako, shikoje me vemendje daten poshte emrit “FATOS SPAHIU”. Eshte para demokracise.

      Reply to this comment
      • Kevin July 29, 18:26

        Eshte data e lindjes o plak truthar

        Reply to this comment
      • Lori July 30, 08:10

        Per ty ore plaku xhuxhumaku qe ke mesuar e bene edhe ironi;1988 eshte ditlindja e ketij F.Spahiu,ndaj mos u merr me pasojat por me shkakun se para 90 s’kishte bire kurve qe jo te nenshkruante mbi afresket por as tu afrohej atyre pasi ishte e ndaluar kalimi i kafsheve prane(fjala eshte per kafshe me dy kembe)!Kjo eshte merita Berishjane qe permendet edhe nga ndonje pseudodiplomat radhe qe shkateroi gjithçka mbi kete toke e degjeneroi shoqerine ne kete fare mase sa qe e kane per mburrje edhe te identifikohen me emra te plote ne makabrizmin e tyre !Me keto te merret Auron Tare e mos te na çaje menderen me disa fletushka qe me siguri do ti kete gjetur ne ndonje hale Berishjane e na i servir si dokumenta te deklasuara!Turp per çka ndodh e qeveria duhet ti ndeshkoje keta kanibale ,ndryshe do te shuhemi si komb siç edhe po ndodh ne te vertete!Respekt per zonjushe E.Resuli per temen e problemin e ngritur.

        Reply to this comment
  4. Kostandin July 29, 15:07

    Mos i lini hapur per “shqiptaret” kishat e Voskopojes.
    Ti vizitojne vetem turistet e huaj, ata qe vijne ne Voskopoje per turizem kulturor!
    Celesin portes e kur te kete grup turistesh, gjithmone te shoqeruar me nje guide.

    Reply to this comment
  5. perkthyesi July 29, 16:51

    Fytyra e barbarise! Kesaj i thone te ndyesh trashegimine tende! A do behemi ndonjehere njerez ne shqiptaret! Turp e faqe e zeze!

    Reply to this comment
  6. Mollosi July 29, 17:08

    Veprime shume te turpshme.

    Reply to this comment
  7. demo July 29, 18:12

    keto mysybete jane zhgarravitur qe ne kohe te diktatures,e tregojne edhe viti qe kane lene gjurme,.Atehere kishat dhe manastiret i shnderruan ne haure bagetish,ose me keq ne sgerbonja ku mblidheshin ushtaret dhe zboristet,;i fusnin dhe nje zjarr,se askush nuk bente ze.Tani e keqja pas 91 u be mullar e i vune flaken Shqiperise,jo kishave.Atehere ikonat i hidhnin ne plera,tani i grabisin.

    Reply to this comment
  8. info analitike July 29, 18:32

    Pse cuditeni! Ky eshte njeriu i ri i edukuar me frymen e partise qe shkaterroi kisha e xhamia qindravjecare me keq se talebanet e duke imituar vellezerit kineze qe me pas na dolen edhe armiq.

    Reply to this comment
  9. Guri Naimit D(Dh.Xh) July 29, 20:22

    Njw amanet qw s’e tret dheu, gazetws “DITA”!
    ( pwrmes gazetares Entela Resuli)

    Cupa gazeta entela Resuli, faleminderit sa na vw nw dijeni pwr kwtw katastrofw qw nq vjen keq,po do tw doja tw mw bwje dhe njw nder, shko deri nw Frashwr, kwtw 15 gusht qw e kanw fetwn e Shwnmwrisw, Kisha e Shwn mwrise ka qwnw nw Zavalan, djegur ‘rastwsist” pas viteve –70-t,pa asnjw gjurmw,qw ka qnw nga mw tw pajisurat nw zonwn e Dangwllisw pas atyre tw Kosovws dhe Ogrenit.Nw frashwr kisha ka qnw nw njw kodwr shumw simpbolike, si bwrw mw dorw, rrwzw vargmalit tw gurtw “Sanjovw -Guri Bletws, nderpret lumi qw buron nw Zhejet me emwr, e vazhdon me radhoin e “VILAVE”,aty ka qwnw qwndwr e parw e banuar e Frashwrit,sa ka dhe voreze etj.
    Po ajo qw dua tw theksoj wshtw ish kisha aty nw Frashwr,pwrballw qwndres sw “frashwllinjve tw mbwdhenj'”Shtwpia e vwllezwrve Frashwri” sa “Teqeja bektashiane”. qw janw funksionale. kisha wshtw dwmtuar twrwsisht sa vorrezat e asaj lagjeje nw shkeuj
    Shko vizitoje tw lutem dhe na bwj njw “rezyme”,tw pakten tw ruhet si dwshmi e atij vandalizmi, mw shumw i pas 90tws se,1967..
    Mw 25 gusht po shkove, gjej familiet Bonjo dhe atw zonjwn e nderuar kujdestare e “shtwopisw “Muze”,besoj se do tw tw ndihmojnw.Sa “Babai teqesw bektashiane”, besoj si gjithnjw i gatshwm.
    Si tw kryer po e quaj kwtw porosi amanet.
    80 vjecari tej oqeanit “syrgjynosur”,pas fwmijwve; qw nuk thonw kot: “Ctw bwn fwmija sta bwn perwndia” nga zori dhe ata, me cpo pwrjetoj shqipwria atdheu ynw,pas 91-97 tws e nw vijim.
    Dikur thoshin; kush vw dorw nw Kishw apo xhami i pret “zoti duart”…O “zot”ku je. Sot kush nuk e di qw
    ZOT i KESAJ TOKE wshtw VETE NJERIU !
    Mblidh mendjen o njeri,dalur rrugws se Zotit.(njeriut).
    Do ua di pwr nder, dhe jo vetwm unw,po na e bwri kwtw gazeta jonw’Dita” sa ju Entela e mirw.
    Po vate nw Zavalan, nw gwrmadhat e ish shtwpisw sw Kapedan Jano Xhoga, do tw gjesh,pos varrit qw sdi a e kanw lwnw vandalwt greke(kosinws) sa njw gur tw skalitur, shwnuar rindwrtimi i sa “5 maj 1942″usta Mihal Jano” djali Jano Kapedanit rwnw mw 1913-si bien trimat atje tek Ura e “Dashit” nw Lwngaricw. Faeminderit qarkut Gjirokastwr; nderuar me Titullin” “MIRENJOHIE” pas 102 vjet kaluar.me motivacionin:
    ” Patriot, luftwtar dhe komandant me cilesi tw larta nw mbrojtie tw trojeve shqiptare nw vitet e para tw Pavarwsisw Kombwtare 1912-1913.”
    (Vendimi nri25 dat 10-04.2015.)
    Sekretari Kruyetari
    Kristaq Lengo dv. Sula Mucobega dv.

    “Shkoftw reja mw degjoftw; amaneti u plotwsoftw”
    ctw them tjetwr unw gjyshi 80 vjecar syrgjynosur tej oqeanit me amanetin lwnw:
    “Bjerini botws anw e mabnw,po, mos e harroni vatanw.”

    Toronto 29-07-2016 Guri Naimit D.(Dh.Xhoga)

    Reply to this comment
  10. DIA July 29, 21:01

    Per gjera qe nuk i dini dhe nuk i keni jetuar mos llamni kot te beni ca besimtarin e ca te tjere te qyteteruarit, ne kohen e monizmit i kam vizituar ato kiasha pervec manastirit te SH PRODHOMOIT qe ish repart ushtarak dhe ikonat ishin te ruajtura me fanatizem dhe me ligj nga monizmi dhe kishat sherbenin si muze madje akoma me kujtohet nje plake qe kish celesin e nje kishe dhe qe shkuam e thirrem ne shtepi qe te shihnim ikonat, sa per a jane shqipetare i them keti Lpl qe ne harkun e hyrjes se manastirit ndodhet ne kraun e djathte sa hyn nje gur me disa germa te gedhendura midis te cilave eshte dhe shkronja F nese di histori apo je nga ajo zone meso cfare do te thote dhe ik pirdhu se Voskopoja si teritor eshte AR-BERI si emer mund te jete cfare te doje.

    Reply to this comment
  11. Guri Naimit D(Dh.Xh) July 30, 03:39

    Nw shwnjw falenderimi pwr botimin e komentit : Njw amanet qw se tret dheu,” ju lutem mw botoni dhe:

    Motra pwr vwllain, “mwkwmbw” kalon oqeanin!

    Vite pa takuar
    Erdha na takove,
    Me ty ne jetonim
    Mes vera-2016-tw.

    Orwt dita na u dukwn
    Kwtw mwngjes nw Toronto,
    Sa mbrwmja na solli gwzimin
    Vite, emigracioni ndarw.(1)

    Kujtuam vite, mwrgim’ i arratisw
    Ndarw si tw ndaje; thoin nga gishti,
    Ndoqwm fatkeqwsisht, njw tyrmw vuajtiesh,
    Kaluar horizonte malesh,oqeanesh…

    Pwr vite pa njeri tjetrin jetuam
    Ndarw fizikisht; po zwkmra e mwndie njw,
    Perjetuar dhimbie, le ti quajmw kaluan
    Cerek shekulli jetuar, pa harruar atw..

    Atdeun, qw na rriti burrwroi e shkolluar,
    Dashakeqwsit, demokracinw tradhwtuar
    Atdheu ynw pwrjeton pseudo-demokraci,
    Na duhet ti dalim zot, pa tjetwr Atij.

    Motwr e vwlla bwrw bisedw parwsore
    Familia e tyre kaluar shumw halle,
    Kwto vite; Nwnw e Babw nga jeta ndarw
    Pa mundur fwmijwt tiu thonw lamtumirw.

    Ndaj motwr e vkwlla sot kuvwndojnw
    Tw mblidhen sw bashku, ata ti nderojnw,
    Njw vendim mes lotwsh, ata marrw
    Kwtw Nwndor, ndekrim prindwrve, thanw.

    VO. Motwr e vwlla kwto vite emigracioni ndarw e dihet pseja,sa dihekn dhe dhimbiet.Njw shwmbull pwrgjithwsues ky, i Rajmonda e Fatmir K, kuadro tw larta, mbetur pa punw nw atdhe e marrw rrugwt e mwrgimit. Fatmiri qw nw eskodin e 1991-shit, Rajmonda pas 1997-tws. Po nuk harronw amanetin e prinderve: Fatmirwsisht fal aftwsive tw tyre kaluar vwkshtirwsitw, Fatmiri me dy fwmijw wngjej, Djali, mbaruar universitet e nis Doktorature, vajza nw mbarim tw fakultetit pwr mwsuesi. Njw amanet gjyshi ruajnw:

    -“Bjerini botws anw e mbanw-po,mos e harroni vatanw.

    Toronto 29-07-2016 Guri Naimit D( Dh. Xh)

    Reply to this comment
  12. Guri Naimit D(Dh.Xh) July 30, 04:02

    Falenderim, pwr botimin e komentit : Njw amanet qw se tret dheu,” ju lutem mw botoni dhe:

    Motra pwr vwllain, “Oqeanin kalon mwkwmbw”!(1)

    Vite pa takuar
    Erdha na takove,
    Me ty ne jetonim
    Mes vera-2016-tw.

    Orwt dita na u dukwn
    Kwtw mwngjes nw Toronto,
    Sa mbrwmja na solli gwzimin
    Vite, emigracioni ndarw.(1)

    Kujtuam vite, mwrgim’ i arratisw
    Ndarw si tw ndaje; thoin nga gishti,
    Ndoqwm fatkeqwsisht, njw tyrmw vuajtiesh,
    Kaluar horizonte malesh,oqeanesh…

    Pwr vite pa njeri tjetrin jetuam
    Ndarw fizikisht; po zwkmra e mwndie njw,
    Perjetuar dhimbie, le ti quajmw kaluan
    Cerek shekulli jetuar, pa harruar atw..

    Atdeun, qw na rriti burrwroi e shkolluar,
    Dashakeqwsit, demokracinw tradhwtuar
    Atdheu ynw pwrjeton pseudo-demokraci,
    Na duhet ti dalim zot, pa tjetwr Atij.

    Motwr e vwlla bwrw bisedw parwsore
    Familia e tyre kaluar shumw halle,
    Kwto vite; Nwnw e Babw nga jeta ndarw
    Pa mundur fwmijwt tiu thonw lamtumirw.

    Ndaj motwr e vkwlla sot kuvwndojnw
    Tw mblidhen sw bashku, ata ti nderojnw,
    Njw vendim mes lotwsh, ata marrw
    Kwtw Nwndor, ndekrim prindwrve, thanw.

    VO. Motwr e vwlla kwto vite emigracioni ndarw e dihet pseja,sa dihekn dhe dhimbiet.Njw shwmbull pwrgjithwsues ky, i Rajmonda e Fatmir K, kuadro tw larta, mbetur pa punw nw atdhe e marrw rrugwt e mwrgimit. Fatmiri qw nw eskodin e 1991-shit, Rajmonda pas 1997-tws. Po nuk harronw amanetin e prinderve: Fatmirwsisht fal aftwsive tw tyre kaluar vwkshtirwsitw, Fatmiri me dy fwmijw wngjej, Djali, mbaruar universitet e nis Doktorature, vajza nw mbarim tw fakultetit pwr mwsuesi. Njw amanet gjyshi ruajnw:

    -“Bjerini botws anw e mbanw-po,mos e harroni vatanw.

    Toronto 29-07-2016 Guri Naimit D( Dh. Xh)

    Reply to this comment
  13. SS July 31, 21:17

    Sa u mundua Enveri te behej shqipetari me kultur por e pa mundur kafsh dhe kafsh mbetem Nga do qe vemi dhe kudo qe ndodhemi na tregojne me gisht se cmut popull jemi

    Reply to this comment
  14. Guri Naimit D(Dh.Xh) August 2, 05:01

    Kjo shihet atje ku paqia mbretëron:

    Ecij rrugëvë të këtij qyteti
    maramendësh,njohur në laxime,
    Gjeta këtu qetësinë prej vërteti
    Qetësisht, akumuloj mendimet.
    Nga: rrevista,reklama, gradaciela dija
    Ndërtuar ky qytet me emrin Toronto,
    Kurreshtia më nxit, së pari ta sodisia
    Ndaj; shokë, miq,fëmijët, pronto.
    Fal shtëpisë në rrugën “Viktoria park”
    Një qytet krejt tjetër aty, njoha unë,
    Ka gradacilela e shumëkatëshe jo pakë,
    ku duhet,vila dykatshe,varg rrjeshtuar.
    Kjo rrugë, një mini autostradë
    Qindra të tilla, simetrike shikoj,
    Prerë katrore katrore si bakllava
    Sa keq, s’jam piktor ta reklamoja.
    Ajo që më shumë më le mbresë
    Është;-kudo,mjedisi gjelbëron
    Njeriu vënë dorë, kultura sundon
    Kultuë tek cdo kalimtar, pasqyrohet.
    Ndaj me vete shprehem:
    “Kjo shihet, atje
    ku paqia
    MBRETERON ”
    Faleminderi Kanada.
    Hapur njeriut- njeri
    Një jetë kërkuar, këto hapësira.
    Kapitali më i madh- Njeriun-njeri..

    Hartuar !6 prill 2003.vizita e parw.
    dy ditw sa mbritur, fwmijtw sistemuar.

    Toronto 02-08-2016 Guri Naimit D.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*