Enigma 2300-vjeçare e “shqiptarëve” të Qafiristanit

Zylyftar Hoxha February 13, 2016 20:40

Enigma 2300-vjeçare e “shqiptarëve” të Qafiristanit

Kjo është një temë disi e e rrahur në shtypin shqiptar në formën e një kërshërie, kurioziteti shkencor, por asnjëherë nuk është marrë me seriozitet nga autoritetet shkencore.

Ekzistencën hipotetike të disa paraardhësve të shqiptarëve të sotëm në rajonin e madh gjeografik të Hindokinës, në Qafiristan (sot Nuristan) – një vend ku piqen Afganistani, Pakistani, Kina e Taxhikistani – fillimisht e ka përmendur skenaristi amerikan Xhejms Hilton, i cili xhiroi një dokumentar të titulluar “Horizonte të humbura” (Lost Horizons).

Më pas, në maj 1983, në gazetën “Lidhja” të Antonio Bellushit ka shkruar Ernesto Skura shkrimin me titull “Ilirët në Afganistan”. Të njëjtën gjë ka bërë në librin “Arvanitasit”, historiani i madh me prejardhje shqiptare, Aristidh Kola, i cili dëshmon kohën e vendosjes së ilirëve në atë vend të largët.

Historia e hulumtuar deri më sot tregon se këta mund të jenë pasardhësit e 6000 luftëtarëve ilirë të larguar pas vrasjes së mbretit Kliti, nga Aleksandri i Madh, rreth vitit 300 para erës sonë.

Ata ngelën andej, për shkak të largësisë nuk mund të ktheheshin në atdhe, por u vendosën në atë rajon, ku u martuan me gra vendase. Mendohet se kjo është arsyeja pse gjuha e tyre quhet burrashka (ndoshta “gjuha e burrave”), sepse gratë flisnin gjuhën tjetër.

Shumë toponime duken rudimente të shqipes. Lugina ku jetojnë quhet në ditët e sotme Hundëza dhe me të vertëte kjo fushë mbyllet me një hundë midis dy maleve që e rrethojnë. Një tjetër vendndodhje moçalore quhet Balta.

Mali përballë quhet Torabora që duket si “t’u ra borë”; një mal tjetër ngjitur me luginën është i mbuluar me akullnaja, të cilat rrëshqasin me kalimin e kohës dhe quhet Rakaposhi që ngjan me shqipen “ra kah poshtë”. Kryetari i Hundzës ka titullin Mir (që duket si “i miri”).

COLORS-IN-HUNZA-3Hundëzakët janë shumë të ndryshëm në krahasim me pakistanezët me lëkurë të errët apo me afganistanasit, taxhikistanasit e kinezët. Janë të bardhë dhe me mollëza të kuqe, ndërsa lart në male është një fis i madh që quhet Kalash, ngjashmëria e të cilëve me tipare europiane të lë me gojë hapur.

Kalashët skalisin në portat e tyre dy brirë dhie, burrat veshin pantallona të bardha që i quajnë shalëvare, ndërsa gratë bluzën e tyre e quajnë kamishë.

Pavarësisht këtyre ngjashmërive të pazakonta gjuhësore, banorët thonë se të parët e tyre kanë qenë ushtarë të Aleksandrit të Madh dhe ndaj e lidhin origjinën me Greqinë, e cila ka patur më shumë kontakt me ta dhe nuk kanë shumë dijeni për Shqipërinë, pasi atje nuk ka shkelur asnjë këmbë shqiptari, pavarësisht se ka njëmijë e një arsye për të shkelur e për t’u ngulur mirë.

Aleksandri i Madh fliste një gjuhë barbare, që nuk ishte as greke dhe as latine – shkruajnë autorët antikë.

Zylyftar Hoxha February 13, 2016 20:40
Komento

10 Komente

  1. Roland February 13, 22:28

    Shkrimi eshte shume I vonuar mbi vertetesine e Hundezakeve.Nga studimet mijra vjecare vertetohet plotesisht qe keto fise jane te zones se Thesalise ku dhe mbreteronte mbreti Klit.Ai nuk u vra nga Aleksanderi por u perzu dhe ju dha e drejta qe te emigronte dhe jetonte ne ate zone qe dikur quhej Kafiristan sepse nuk e pranonin islamizmin,ishin pagane qe I faleshin gurit dhe diellit dhe jetonin dhe martoheshin ne komunitetin e tyre duke ruajtur traditat por me kalimin e shekujve kur filluan te pranojne islamizmin emertimi I toponimit Kafiristan u kthye ne Nuristan,qe do te thote drite.Sa per kuriozitet ne nje bisede me nje arkitekt nga Afganistani ,I gjate ,sy blu dhe brun I tregova per hundezaket dhe gjuhen burrishte dhe fisin pashtunve-{pushtues} ai u cudit dhe ne nje telefonate me babain e tije ishpetagog I histories ne Pakistan u cudit qe une nje shqiptare kisha lexuar dhe studier Hundezaket e ai skishte degjuar kurre as qe te flitej dhe me tha pas disa diteve :- prandaj ne dallojme nga te tjeret ne paraqitje,veshje por dhe ne gjera kulturore.Pra une qenkam me prejardhje Ilire dhe jo si huazohesh qe munde te ishim greke me prejardhje.Historia eshte Art me vete dhe shume interesantepor kur perzihet me politike eshte gjeja me e ndyre qe mun te shikosh.Pershendetje per artikullshkruesin dhe gazeten.

    Reply to this comment
  2. Arber February 13, 23:15

    Duket se hundezaket jetojne mire atje, perndryshe do kishin ardhur ne Shqiperi perpara muhaxhedineve….

    Reply to this comment
  3. A February 13, 23:20

    Keto jane Hundzet, qe i perkasin shtetit te Pakistanit. Ndodhen ne Veri te Pakistanit. Rrethohen ne kufij me Afganistanin, Kinen dhe Indine. Jane shqiptare nga te ushtrise te Aleksandrit te Madh. Jane strehuar si te rraskapitur dhe te lodhur nga udha e gjate qe nga Maqedonia ne Indi me vite. Nje pjese e ushtrise se Aleksandrit te Madh ne kthim, nuk deshironte ta ndiqnin nga rraskapikja dhe u futen ne kete krahine. Duke filluar nga traditat, zakonet dhe ushqimet jane peraferta si te shqiptareve. Nga shteti ame Shqiperia, kurre dhe aktualisht nuk behet me derguar nje grup studjuesish dhe trupe televizive ne kete zone. Kjo ndodhe sepse qeverite shqiptare nuk jane kujdesur kurre per shqiptaret jashte shqiperise, sepse e kane kohen zene me pislliqe. Qeveria e Maqedonise qe jane me te pergjegjshem dhe me e lidhe me Aleksandrin e Madh te Maqedonise kane derguar dhe kane derguar grupe televizive dhe kane bere reportazhe televizive. Kurse Shkupin e ka vizituar zyrtarisht lideri i kesaj zone.

    Reply to this comment
  4. MH February 14, 01:25

    Roland te pelqeva pa mase.
    Jam kurioz te di sa ma shume mbi origjine tone ketu dhe nga sjane e ku s’jane ku gjinden.Por me duket se e ke prish pak me fjalin qe po e fus nder thonjeza.

    “Ai nuk u vra nga Aleksanderi por u perzu dhe ju dha e drejta qe te emigronte dhe jetonte ne ate zone qe dikur quhej Kafiristan sepse nuk e pranonin islamizmin”.

    Ne ate kohe nuk ka ekzistue feja islame.Islamizmi si fe besimi asht ma e vone se kristianizmi.Ose gaboj se mos ke dasht te quajsh islamet si komb.Pak si e ngaterrume kjo pune.

    Reply to this comment
    • Zhilet February 14, 08:37

      Normale qe ti se kupton se ke nevoj per kurs te gjuhes shqipe. Po Rolandi ka shkruar fare qarte:…,qe dikur quhej Kafiristan sepse nuk e pranonin islamin. Pra dikur…atehere kur islami ja kish mbrri, or ti.
      Nejse, ky vendi po me duket shum i mire per te cuar Berishen qe te ngordhe atje.

      Reply to this comment
  5. demo February 14, 15:46

    Si paska lene gje ketij dokumentarit qe ka realizuar ky shoku,plagjature komplet.https://www.youtube.com/watch?v=EIBgRZdGJ6A

    Reply to this comment
  6. Akilis February 14, 17:57

    Mali vertet e ka emrin “to ra bore” edhe ai tjetri ne krahe “”to ra shiu”.
    E kapito ju amikos interesante,sa e buatiful (bukur) este glua (glosa) e Albasnistanit?

    Reply to this comment
    • Sokoli December 21, 21:56

      po na thuj zotrote si i thone to ra bore ne gerrqiisht. ta degjojm sa bukur tingellon se ju gergerret i keni bo tujt keta pashtunat se e dini qe kan lidhje direkte me aleksandrin po per pune gjuhe nuk i nxirrni se dalin lakrat sheshit se cila ishte gjuha e tyre e vjeter.

      Reply to this comment
  7. Solar1 February 14, 23:10

    Kafiristan eshte i vetmi vend ne bote ku numri I burrave e tejkalon me shumice numrin e grave
    I vetmi vend ne bote qe nje grua martohet me 2 ose me shume burra.

    Edhe kjo popullsi ska te beje me Shqiptaret si race.

    E gjithe popullsia Pashtune jane te bardhe por skane te bejne me Shqipetaret.

    Reply to this comment
    • fakti February 3, 18:25

      ….me ke ka te beje pra ?

      ps.

      aty gjendet simboli i dhise,
      i diellit, dhe sh fjal shqip.
      aty gjendet dhe qeni i Sharit .

      Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*