IBRIKU

June 12, 2019 09:59

IBRIKU

Nga Arkiva

Nga Jetë Zhitia*

Një ibrik i thyer, i gjerë, impozant rri mbi mur, merr rreze. Si ata njerëzit e vjetër, të trashë, në plazh, të cilët pavarësisht nga deformimi i trupit të tyre rrinë në pikën e të nxehtit dhe ju shkëlqen lekura duke bërë dashuri me diellin; me një diell aq të nxehtë sa prej tij ikin edhe zhapikët. Ata më duken si të dehur dhe unë ndjehem si një spektatore e padëshiruar e një spektakli pervers.

I gjori ibrik! Rri aty mbi mur dhe m‘i duron mendimet e mia antropocentrike. Dhe të mendosh që erdha për gjethet; gjethet e dendura, që rrinë pa levizur në ajër, nëpër degë të holla; një bukuri e ngrirë e përqafuar me dritën, që zgjat e zgjat deri sa vjen perëndimi.

Unë ia fal veten këtij përqafimi të përjetshëm;  i thithë të gjitha ngjyrat, mbytem në to, derisa bëhem unë vetë ai perqafim, ajo pafundësi, ajo dritë, e lindur nga dielli dhe gjethet. E ndjej që më ka pritur me duart hapur që ta pranoj si identitet.

A thua e ka shijuar ai ibrik prekjen e ujit? Sigurisht. Por për shkak se dikur është thyer askush nuk ka menduar ta bashkoj sërish me ujin. A ta marr? Ta vendos nën çezëm? Ta hapë vërtet çezmën dhe ta lejoj ujin të rrjedhë në të? Mbi të? Mbi dheun e djegur, të tharë pafundësisht nga zjarri pastaj nga ditët e ngrohta? Ta marr me të dy duart dhe ta mbaj sikur të jetë gjëja më e vlefshme në këtë botë; e vetmja në këtë moment? Ta ndjej si derdhet uji mbi të dhe mbi lëkurën time?

Po, shkova. U ngrita nga tavolina dhe e zëvendësova lapsin dhe fletoren me ibrikun e thyer. Hyra në pikturë, u bëra pjesë e saj, e ndryshova. Pastaj e vendosa ibrikun sërish mbi mur, saktësisht aty ku kishte qenë me vite të tëra përpara se të mbërrija unë.

Uji kishte lënë gjurmë aty ku rrodhi përgjatë trupit të tij. I shoh nga tavolina vijat mbi dheun e djegur, shikoj si i thanë dielli, sa shpejt. Shumë shpejt çdo gjë duket sikur unë nuk kam qenë aty fare. Sikur uji nuk ka rrjedhur, sikur çezma s‘ishte hapur asnjeherë, sikur trupi i tij nuk ishte lagur dhe as duart e mia, të cilat sapo e kishin mbajtur me kujdes të madh. Sikur unë dhe ai nuk ishim prekur asnjeherë. Duart e mia këtu, ai atje ku ka qenë gjithmonë.

A ka mundësi ta kuptosh natyrën e diçkaje pa qenë antropocentrik? Apo është dëshira për ta kuptuar veten aq e thellë, sa e kthen mendjen çdo herë po aty, pavarësisht si dhe sa stërmundohemi të kuptojmë diçka tjetër? Ndoshta vetja është i vetmi mjet që kemi për ta ushtruar hermeneutikën dhe çdo proces të të kuptuarit reflektiv?

Copat me diell mbi bankon në pjergullën e mbuluar me gjethe të dendura janë të pakta. Duart e mia, fletorja, lapsi dhe çezmja kokë-kuçedër – të gjithë rrimë në hije, vetëm ibriku i thyer rri në diell. Kishte dhé në të, dhe ca rrënjë të vdekura. Nuk iu hodha ujë.

Sërish ngrihem dhe shkoj te çezma. Ndoshta është luan dhe jo kuçedër? Nga ata luanët që pështyjnë zjarr në stemën e Bavarisë?

Këtë herë e hapë çezmen më shumë, luani pështyn ujë, uji stërpik, e lag tokën përreth dhe me ndihmen e duarve e lag edhe fytin tim; uji i parë për këtë mëngjes. Çezma, e përshtatur nga një shkurre luleborë në ngjyrë rosé merr jetë, piktura lëviz. E dëgjoj tingullin e ujit që rrjedh; atë, vetëm atë dëgjoj, asgjë tjetër… si një zhurmë në sfond, një zhurmë e rregullt, e cila po të vazhdonte, unë shumë shpejt nuk do ta vëreja më.

Vetëm uji ka zë këtu? Shumë ngadalë e shoh si më leviz dora e lagur dhe i afrohet çezmës. Do e mbyll, do e largoj edhe të fundit zë, mezi e pres takimin me heshtjen, jam e etur për të. Dhe ja… Dora e lëviz çelësin dhe unë zhytem në një botë pa tinguj.

Çdo sekondë që e kisha mbajtur larg me një mendje të përqëndruar kthehet dhe hidhet mbi mua si një llastik i lëshuar. Lulja është e ftohtë, një pikë uji më rrjedh shpejt poshtë fytit, pushon mbi klavikul, e ndjej një dhimbje në thembrën e majtë prej dy javësh por e kisha larguar nga mendja, kthehet edhe ajo me fuqi të plotë; drejtoj supin, një fije floku afër syrit të majtë e largoj, marr frymë thellë, ngjyrat kërcejnë mbi mua, m‘i hapin sytë, ma mbushin shpirtin dritë. Bashkë me heshtjen rilinda edhe unë.

E kërkova, u përqëndrova, i mblodha të gjitha gjymtyrët e mendjes deri sa isha aty, dhe vetëm aty; e putha kohën: Lamtumirë… E mbajta larg me gjithë fuqinë e dikujt që dashuron. Dhe unë e dashurova atë pikturë, atë pamje, e vështrova deri sa e kuptova, ia dhashë veten, dhe ia mora të gjitha, distilatin e shpirtit të saj e gjeta, një tingull të zhveshur, një heshtje të përmalluar për një dëgjues vigjilent, dy duar të zgjatura për mua; një përqafim që e përcjellin përshpëritjet e erës, e cila fshehurazi lëviz gjatë mbrëmjeve të ftohta nëpër pisha dhe sjell flladin e Tomorrit duke i mbushur mbrëmjet me shpresën se një ditë do vij dikush ta dëgjojë këtë tingull të përkryer.

Do mbërrij nga larg dikush ta dëgjojë tingullin e tyre të çmuar, të mbrojtur mirë nga zëra të cilëve ju mungon veshja festive e një qëllimi cili e shndërron çdo moment në një akt dashurie.

Yjet sapo i ka mbuluar agimi, kurora e pishës që ma ndan shikimin nga malet e largëta të Tiranës lëviz heshtur. Mëngjes. Më në fund marr frymë pa patur nevojë ta mbrojë veten nga pyetjet e pamëshirshme ndaj lirisë së mendjes sime.

Marr frymë thellë dhe më në fund e ritakoj veten; atë që vështron lirshëm pa gjykime, që arrin të flasë pa lëndime, që buzëqesh sepse është gjallë dhe ndjen që vetë është një, e paprekur, e pathyer. Dhe pij, unë pij, pij, pij….

Ku ka sot më gjëra të cilat na kujtojnë pathyeshmerinë tonë? Vetëm një ibrik i pathyer jep ujë, ai i cili e mendon veten të lënduar jep vetem një pikë këtu një pikë aty; nuk e din që diku e ka një trup tjetër, një veshje sinqeriteti e cila ia kthen gjithë bukurinë dhe e shndërron çdo pikë shpirti të lenduar në një ujëvarë jete. Megjithatë ne vazhdojmë t’ia mbushim njëri tjetrit gotën pa përgatitur, pa menduar a do e pinim vetë këtë ujë…

Ngrohet ajri dhe agimi më puth; edhe pak dhe heshtja do të marrë fund; e ndjej, e ndjej si ia hedh vetes pelerinën e përgjigjjeve të mësuara që nuk e mundësojnë pjekurinë. Pres që ajo pelhurë e endur ngadalë, pashmangshëm të ma ngufas zërin si reaksion i shtypjes; një ulërimë, të cilën gjithmonë dua t’ua hedhë zhurmave. Një zhurmë të tillë e pres, një reagim timin të akceptuar nga shoqëria e pres. Por nuk ndodh.

I pari njeri që vendos ta zbukuroj mengjesin në kalanë e Beratit është një pianist. Tingujt e presin ajrin, e presin heshtjen, shpejt dhe plot energji hidhen mbi mua, zogj mirëpritës që vijnë dhe e marrin me vete pelerinën. Pianisti e ndërpret lojën, pres që të rifilloj, po jo, asgjë, heshtje. Një zog fillon… E ka një kuptim gjithë kjo pikturë.

****

Jetë Zhitia (foto qendrore) është një shkrimtare e re shqiptaro-gjermane në udhëtim nëpër Shqipëri

June 12, 2019 09:59
Komento

8 Komente

  1. Jeta kjo Hije shetitese ne Parajse [ Sheki : Uljam ] June 12, 14:48

    ~~~ u ktheva patritur mbas nji aventure te gjate ne Atdhe.
    Notova mbi fjal e arrita ne breg .
    U fsheva pjergullave plot rrushe ,kacavjer peme ~ mbi peme ,qe te befasoja heshtjen ,ne ate mirazh te nxehte (fatamorgana) humba vetedijen …
    kenga e nji zogu ulur mbi trupin tim ,me zgjoj .Mendova si isha ne ender .Ndjeva nji perqafim ,por asgje nuk dalloja . i Mbylla e hapa syt perseri . Mes lulesh dallova nji siluete qe nji Zane veshur ne te bardha me nji buzeqeshje te embel ,te sinqerte femijenore e me pas nji Figur ;
    C’do te thote kjo shetitje ne kte ender te bukur ,qe me kujtojne femijerine thash me vehte ?
    Po ajo Figur c’kuptim ka ?
    Do te thote kjo nji zgjim ?
    Nji shikim i qarte ne ate pamje engjellore ?
    Kuptimi Figurative mendova ,s’eshte asnji krahasim ,asnji fantazme perkedhelese ndellese fati ,qe shetit endrave te mia ,si ajo lule trendafili, qe ti e vendos ne nji Vazo e shikon se si nji flak ne erresire ate energji ,ate Art e ndjesi Pozitive clirohet ne gjithe Ambjentin tend .

    (Gjithcka qe ne dallojme me sy e shpirt ka nji kuptim si edhe ajo Figure. Te falenderoj z.Shkrimtare J.Zh.
    me pelqeu shume kjo shetitje ne Ender , dhe uji i kulluar e atij Ibriku ,prej te cilit nuk mundem te shuaj dot ate etje )

    Reply to this comment
  2. demo June 12, 19:15

    Ka hapur Moikomi nje kurs per ju.
    Shko moj budallaqe bej ndonje pune,se kur ta kuptosh ti se ato denglat e tua s`kane pike vlere,iku rinia.

    Reply to this comment
    • ! June 12, 22:31

      demo,

      perse kaq egersi me te rinjte ,qe kan nji pasion dhe jane te dashuruar me Letersine ?!

      Te gjithe keshtu e kan filluar , kudo ,ne cdo fushe ,
      ne muzike apo diku tjeter.
      Nqs nuk stonon ne kitare ,kur formojn akordin ,
      nuk do mesoshe kurr ,se si tingellon vertet ai akorde ,
      e as si kengetare ,
      nuk shkelqen me daljen e pare ne skene ,
      te pakten ktu mes shqiptaresh sepse nuk kemi vazhdimesi ne Art e Kulture dhe experiencat nuk trasmettohen nga brezi ne brezi etj etj ,sepse hallkat ne shoqeri shkeputen ,mbsa cdo ndryshimi sistemi !

      Por le ti kthehemi shkrimit .
      Ndoshta nuk eshte ajo teme qe te pelqem ose njeh ti ,
      ndoshta ti etj si ty nuk kuptojne se cfar tenton me kte art pershkrimi Shkrimtarja e re ,e per shume aty eshte dicka e re ,nji stil i ri ,

      qe ne cdo rast ,per miresjellje ,
      si shqiptare duhet pergezuar e motivuar ,sepse ajo ka pasioni por edhe talent .
      Ndoshta shkrimi kalon neper disa rrugica nganjiher te mjergulluara ,me kthesa te forta e her – her humb disi orientimin e behet konfuz , por ai ka kuptim .
      Ajo ka deshhire te shkruaj .
      Me pune arrihet gjithcka .
      Ndoshta ajo eshte sot ne ate faze experimentale ku kalojne te gjithe shkrimtaret e rinje !

      Eshte jonjerezore mendoj un te odendoshe nji femer ,
      qe nuk te drejtohet aspak ty , e nuk te ofendon .
      Ngele duke sulmuar edhe Moikomin pale.
      ——-

      Shkruaj ti pra ,dicka nqs pretendon te qendrosh lart te tjereve dhe keshtu jep kontributin tend ne artin e te shkruajturit ,jep experiencen tende ktu ,qe kta te rinje mesiguri kan shume nevoje .

      Cdo te thote kjo te ofnedoshe te tjeret pa dhene vet asgje me te mir se ata ?!
      Mendoni ju se ngrini vehhten tuaj keshtu duke ulur e ofenduar te tjeret ?
      Kjo vajze e apasionuar mbas Literatures nuk i shkakton asnjeri dhimbje ,as i vjedh buyhetin e shtetit e as Moikomi ,nuk ka vrare njeri ,prandaj tregohuni pak njerez .
      Nuk arrij ta kuptoj se ku ju con kjo marrrezi .

      Reply to this comment
  3. ! June 12, 22:35

    demo,

    perse kaq egersi me te rinjte ,qe kan nji pasion dhe jane te dashuruar me Letersine ?!

    Te gjithe keshtu e kan filluar , kudo ,ne cdo fushe ,
    ne muzike apo diku tjeter.
    Nqs nuk stonon ne kitare ,kur formojn akordin ,
    nuk do mesoshe kurr ,se si tingellon vertet ai akorde ,
    e as si kengetare ,
    nuk shkelqen me daljen e pare ne skene ,
    te pakten ktu mes shqiptaresh sepse nuk kemi vazhdimesi ne Art e Kulture dhe experiencat nuk trasmettohen nga brezi ne brezi etj etj ,sepse hallkat ne shoqeri shkeputen ,mbas cdo ndryshimi sistemi !

    Por le ti kthehemi shkrimit .
    Ndoshta nuk eshte ajo teme qe te pelqem ose njeh ti ,
    ndoshta ti etj si ty nuk kuptojne se cfar tenton me kte art pershkrimi Shkrimtarja e re ,e per shume aty eshte dicka e re ,nji stil i ri ,

    qe ne cdo rast ,per miresjellje ,
    si shqiptare duhet pergezuar e motivuar ,sepse ajo ka pasioni por edhe talent .
    Ndoshta shkrimi kalon neper disa rrugica nganjiher te mjergulluara ,me kthesa te forta e her – her humb disi orientimin e behet konfuz , por ai ka kuptim .
    Ajo ka deshhire te shkruaj .
    Me pune arrihet gjithcka .
    Ndoshta ajo eshte sot ne ate faze experimentale ku kalojne te gjithe shkrimtaret e rinje !

    Eshte jonjerezore mendoj un te odendoshe nji femer ,
    qe nuk te drejtohet aspak ty , e nuk te ofendon .
    Ngele duke sulmuar edhe Moikomin pale.
    ——-

    Shkruaj ti pra ,dicka nqs pretendon te qendrosh lart te tjereve dhe keshtu jep kontributin tend ne artin e te shkruajturit ,jep experiencen tende ktu ,qe kta te rinje mesiguri kan shume nevoje .

    Cdo te thote kjo te ofnedoshe te tjeret pa dhene vet asgje me te mir se ata ?!
    Mendoni ju se ngrini vehhten tuaj keshtu duke ulur e ofenduar te tjeret ?
    Kjo vajze e apasionuar mbas Literatures nuk i shkakton asnjeri dhimbje ,as i vjedh buxhetin e shtetit e as Moikomi ,nuk ka vrare njeri ,prandaj tregohuni pak njerez .
    Nuk arrij ta kuptoj se ku ju con kjo marrrezi .

    Reply to this comment
  4. Qendro ashtu e bukur ne cdo Foto ... June 13, 12:26

    Qendro gjithmon ashtu e bukur ,
    si trendafili ne lulezim ,
    nga asnji er /furtune tutur ,
    me ato sy te qeshur do te shohe deri ne fund te jetes ky shpirti im .
    mos ler ate bukurin e shpiirtit prej askuj venitur buzeqeshi Bukurise edhe nq caste trishtimi …
    Qendro jo vetem per mua ,
    por per bukurin qe perfaqson ,
    jo per ate ndjenjen qe tingellon te dua ,
    as per emocionet qe me dhuron ,
    por qendro e re e bukur si nji Stoli e Jetes mbi ate Ballkon

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*