Foto që ndryshoi mënyrën si e shihnim Tokën

December 23, 2018 22:33

Foto që ndryshoi mënyrën si e shihnim Tokën

Foto është bërë nga misioni Apollo 8 në garën e lartësive hapësinore, që i dha Tokës një perspektivë të re në univers.

Imazhi i Tokës nga hapësira: bluja e mrekullueshme e oqeaneve, vorbulla resh të bardha. Është me të vërtetë shumë e lehtë për secilin prej nesh të sjellë në mendje këtë imazh sot, por që nuk ka qenë gjithmonë kështu.

Toka në gjithë madhështinë e saj për herë të parë në prag të Krishtlindjes 50 vjet më parë, është parë kështu teksa u kap si imazhi që ndryshoi jo vetëm mënyrën se si mendojmë për hapësirën, por në atë si mendojmë për Tokën dhe vendin tonë në univers.

Fotografia është marrë në hapësirë. Majori William A Anders dhe pjesa tjetër e ekuipazhit në bordin e misionit Apollo 8 ishin fort të vetëdijshëm mbi presionet e misionit të tyre për të orbitur Hënën, në pritje për vendosjen e bazave për uljen e parë hënore.

Hapësira: sa larg kemi shkuar – dhe ku po shkojmë?

Disa vjet më pas, duke folur në Qendrën Hapësinore Johnson, si pjesë e një dokumentari të BBC-së mbi misionin, Anders tregoi përvojën. Ndërsa u ngjitën në hapësirë, ai zbuloi një pamje të Australisë. Ai u përpoq të arrinte kulmin në qytetin e tij të lindjes, San Diego, por u mbulua nga mjegulla. Pasi ishin në një vend mjaftueshëm të sigurt nga Toka nga ndonjë gjë e mëtejshme, Anders e perceptonte rruzullin me ngjyra të ndezura në distancë prapa tij, por madhështia e tij nuk u regjistrua.

“Kjo kur po mendoja se është një vend i bukur atje”, tha Anders. Ishte “si një lloj globi klase ulur në tavolinën e një mësuesi, por asnjë ndarje vendesh. Ishte rreth 25,000 milje larg ku mund të njihje ende kontinente”.

Pas dy ose tre orbitash rreth Hënës, ai dhe ekuipazhi filluan të fotografonin.

Të shohësh Tokën siç është me të vërtetë, e vogël dhe e kaltër, e bukur në atë heshtje të përjetshme gjithandej. “Nuk e di kush e ka thënë këtë, ndoshta të gjithë ne thamë: “Oh Zot. Shikojeni këtë!”, tha Anders.

Earthrise – emri i fotos ikonike të Anders, një nga më të qëndrueshmet dhe më të paharrueshmet në historinë e udhëtimit hapësinor, nëse jo vetë historisë njerëzore – do të vijë pak më vonë.

Pas një viti, Frank Borman, komandanti i misionit, tha se ishin fjalët që e dështuan atë dhe ekuipazhin e tij në atë moment.

“Nuk mendoj se e fotografuam në tërësinë e saj, madhështinë e asaj që kishim parë,” tha ai. Në Ditën e Krishtlindjes në New York Times, poeti Archibald MacLeish, i cili si gjithë të tjerët në Tokë, duke parë imazhet e transmetuara në televizionin bardhë e zi, e vu veten në vendin e astronautëve, duke u përpjekur të kapte frikën se çfarë ekuipazhi i astronautëve të tjerë Apollo 8 do të përjetonte më vonë, i cili u quajt “efekti i përgjithshëm”.

“Ta shohim Tokën siç është me të vërtetë, e vogël, e kaltër dhe e bukur në atë heshtje të përjetshme ku lundron, është ta shohim veten si kalorës së bashku në Tokë, vëllezër në atë dashamirësi të ndritshme në të ftohtin e përjetshëm, të cilët tani e dinë se janë me të vërtetë vëllezër”.

Papritmas Toka jo më larg do të shihte qendrën e universit, shkroi ai. Logjikisht natyrisht, shumë njerëz e kishin ditur prej kohësh këtë, por fotografia e Anders ishte një mënyrë për ta konfirmuar atë.

Shkrimtarët, ëndërruesit dhe shkencëtarët do të riktheheshin shpesh tek ajo ndjenjë e zhvendosjes e trupave qiellorë gjatë viteve. Në një tregim të shkurtër të vitit 1983 “Human Moments in World War III”, Don DeLillo vendos një karakter në këndvështrimin e Anders.

“Pamja është pafundësisht e realizuar,” shkroi ai. “Është si përgjigja për jetën dhe dëshirash të paqarta”.

Pas përfundimit të misionit, fotografia do të nderohej me vendin e parë të revistës Time me titullin: “Dawn”.

Një transmetim televiziv, ekuipazhi i Apollo 8 do të lexonte nga Libri i Zanafillës, se si Toka u ngrit përpara tyre, në kontrast sërish me Hënën e pajetë.

“Në fillim Zoti krijoi parajsën dhe Tokën,” thotë Anders.

Për astronautët dhe pjesën tjetër tonën në Tokë, ishte sikur diçka e re të kishte lindur dhe për herë të parë të gjithë mund ta kuptonim së bashku. Ne pamë vetveten.

Përgatiti L.Veizi / Burimi theguardian.com

December 23, 2018 22:33
Komento

7 Komente

  1. Zakaria Sejdiaj December 24, 11:48

    Bota eshte e sheshte.

    Reply to this comment
    • akrepi December 24, 13:02

      Bota eshte e sheshte Australia nuk ekziston.!!!!

      Reply to this comment
      • mirel December 24, 17:08

        po I ka vajtur Zakaria deri te cepi I tepsise dhe eshte kthyer. Hapesirat nuk ekzistojne. Terheqa gravitacionale nuk ekziston. Ekziston vetem tepsia ku piqen trute e debilave qe nuk kuptojne as ligje fizike e as gjeometri
        Ceshtje perceptimi..

        Reply to this comment
  2. MH December 24, 14:31

    Zakaria Sejdiaj

    Nese asht e sheshte.

    Posht dyshemes cfare ekziston.
    Ne cfare lartesie keni hypur per ta pare gjithe boten tepesi.
    Si ndryshon brenda 24 orve dita me naten.
    Nastradini jo vetem gjeti qendren e botes aty ku lidhi gomarin por dhe percaktoi pa vetdije qe Dielli rrotullohet rreth botes qe pasohet nga shkenctaret e sodit per toka asht e rrafsht tepsi dhe rreth tokes rrotullohet e gjithe universi me ne krye diellin.Njikohesisht dhe permasat shkenctaret sot i normojne.Toka sa nji top futbollit dhe dielli sa nji kokerr arre.
    Jo vetem Shqiperia ka ballista per te kundershtue datat historike por dhe shkenca ka ballista per te kundershtue rrumbullaksin e tokes dhe madhesite e trupave planetar.

    Reply to this comment
  3. ZOROOS December 24, 14:32

    Bota nuk ekziston fare ne jemi reflektim i asaj qemendojme se jemi. Te gjithe nga ndonje planet tjeter do te qeshnin me pranine tone nese do te kapnin sinjale te reflektimit tone.

    Reply to this comment
    • mirel December 24, 17:10

      Ky reflektimi jot te le gje pa ngrene, apo nuk
      ke goje, stomak dhe hale si gjithe te tjeret? Kujdesu me shume per ata qe do te qeshin nga ky planet se sa merakosesh per turpin nga galaxite qiellore

      Reply to this comment
  4. Konti i Monte Krrabes December 24, 17:02

    Në këtë botë nuk kuptojmë, në se jemi të gjallë apo të vdekur.
    Vetëm kjo strofe ka kuptim:
    Pa ejani o miq me gaz t’ja shtrojmë
    Sa ka akoma vaj kendil’ i shkretë
    Se kushedi ‘ a takojmë
    A ka vallë pijetore në atë jetë. (Taverna)

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*