HISTORI / Misteri i luftanijes më të madhe në botë që u fundos 20 min’ pas udhëtimit të parë

December 15, 2019 11:02

HISTORI / Misteri i luftanijes më të madhe në botë që u fundos 20 min’ pas udhëtimit të parë

E konsideruar si luftanija më e madhe e kohës së saj, Vasa u mbyt brenda 20 minutave të udhëtimit të saj të parë. Gati 400 vjet më vonë, askush nuk e di pse.

Kur ajo lundronte nga Gjiri i Stokholmit në vitin 1628, Vasa ishte luftanija më teknologjike e kohës në botë. E ndërtuar në kohën e Mbretit Gustav II Adolf, Vasa ishte 68 metra e gjatë dhe mbante 64 topa zjarri. Kjo luftanije është një nga shembujt më të hershëm të një anijeje luftarake me dy kuverta të plota me armë.

Ditët e lavdishme të kësaj anije, të dekoruara bukur, nuk zgjatën shumë, pasi që: 20 minuta në udhëtimin e saj, anija u mbyt, duke vrarë 30 pasagjerë të saj.

Vasa qëndroi në fund të detit për rreth tre shekuj, derisa arkeologët zbuluan anijen, duke e rivendosur dhe shfaqur atë në atë që është bërë muzeu më i vizituar në të gjithë Skandinavinë.

Historia e fundosjes së shpejtë të Vasës njihet si një nga dështimet më kolosale dhe misteret më të mëdha në historinë detare arkitekturore. Pas një erë të fortë, anija u përkul anash dhe filloi të mbushej me ujë përmes porteve të hapura të topave.

Ajo u mbyt në udhëtimin e parë të anijes, duke e bërë publikisht Vasa-n si një katastrofë kombëtare. Pas fundosjes së papritur, një kërkim përcaktoi që anija ishte e paqëndrueshme – arsyet e paqëndrueshmërisë, megjithatë, ende po diskutohen sot.

Disa historianë besojnë se anija ishte projektuar gabimisht, të tjerë arsyetojnë se pesha e fuqisë së zjarrit të anijes ishte shpërndarë në mënyrë jo të duhur.

Por ndërsa anija ishte zhytur para gati 300 vjetësh, në një farë mënyre arriti të mbetet e ruajtur mrekullisht.

Kur u ndërtua, Vasa ishte zbukuruar me gdhendje të ndërlikuara prej druri që tregonin histori për familjen mbretërore suedeze. Për shkak të ujit të ftohtë, të varfër me oksigjen të Detit Baltik, anija u mbrojt nga bakteret dhe krimbat që zakonisht tretin mbetjet prej druri.

Kur u tërhoq nga gjiri në vitin 1961, ekspertët vlerësuan se 98% e drurit origjinal të anijes ishte akoma i paprekur, duke e bërë atë anijen më të ruajtur në botë të shekullit 17-të. Tani anija, e cila ndodhet në Muzeun Vasa të Stokholmit, është në rrezik të ketë përsëri “fatin e keq”.

Brenda mureve të muzeut, anija ka filluar të “përkulet anash”, rreth 1 mm në vit drejt tokës.

Por ekspertët nuk do të lejojnë që historia e Vasa-s të përsëritet – anija po pëson riparime për të siguruar që ajo do të ruhet për brezat e ardhshëm.

 

l.h/ dita

December 15, 2019 11:02
Komento

4 Komente

  1. fteri December 15, 19:22

    Të diturat e pa njohura jan madhështore ,kam frik ti quaj heroi nga mrekullia e kësaj anije,për shkak të projektit gabuar ,dështoi .

    Reply to this comment
  2. Adih December 16, 01:57

    Nje gje dihet , e thene vete nga keta nordike .Suedezet dhe Norvegjezet midis tyre ,per keto tema ,pra mbi anijet ,gjithmone kane pasur kunje dhe inate midis tyre .

    Reply to this comment
  3. Moisi Golemi December 16, 12:11

    Gazetar analfabet!! Nuk thuhet “po pëson riparime” por thuhet “po riparohet”. Folja “pëson” përdoret vetëm në aktivitet negativ, si p.sh. “po pëson dëmtime, po pëson shkatërrime, po pëson ndryshkje”, etj.
    Mësoni shqip, o gazetarë me diplomë të blerë!!!

    Reply to this comment
    • anticensurë25642654 December 17, 11:45

      varju hejbet!
      me google e kanë përkëthyer!!
      këta përtojnë dhe ti ndreqin përkëthimet e google-s!!
      nuk janë gazetarë o lal,janë vetëm rrogëtarë!!

      Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

mersin escort mersin bayan escort konya escort eskişehir escort

Njoftim

Njoftim