Në cilin dialekt janë shkrimet e para shqip

August 11, 2019 09:17

Në cilin dialekt janë shkrimet e para shqip

Dokumenti i parë i datuar që njohim deri më sot në gjuhën shqipe është Formula e pagëzimit e vitit 1462.

Një tjetër dokument pas tij, Fjalorthi i fon Harfit, i përket vitit 1496.

Të dy shkrimet janë në dialektin e veriut të vendit.

Një fletë shqipe, me një fragment ungjilli, e dialektit jugor është gjetur në një kodik të shek.XIV.

Libri i parë shqip i njohur gjer më sot është ai i Gjon Buzukut i vitit 1555.

Ka dëshmi që tregojnë se ekzistonte një traditë më e hershme e shkrimit të shqipes.

Ndër to mund të përmendet pohimi i Gulielm Adaes i vitit 1332, që thotë se shqipja kishte libra të vetat.

Para vitit 1515, kronisti osman Ruhi Çelebi flet gjithashtu për shkrime në gjuhën shqipe.

o.p. / dita

August 11, 2019 09:17
Komento

8 Komente

  1. Lili August 12, 21:07

    Ne dialektin tim;)!

    Reply to this comment
  2. Mark.Uk August 14, 18:52

    Gege

    Reply to this comment
  3. Arbëror Epiroi August 15, 10:04

    Ju që na nxirrni këto shkrime nga arshiva, jeni të lutur të na sqaroni: “pse i mëshoni kaq shumë çështjes se në cilin dialekt janë shkrimet e para?.”. A e kuptoni ju se mbas kësaj fshihet strategjia e ndarjes së këtij trualli në dy pjesë si gjeografikisht dhe politisht!. A nuk ju paska mjaftuar juve që trualli shqiptar është ndarë në 5 pjesë?. Habia qendron tek: përgjegjshmëria e shkrimeve nëse ka vërtet përgjegjshmëri apo janë të qëllimshme. Sidoqoftë po ju sqaroj se shkrimet e para shqipe janë shkruar në gjuhën e vjetër shqipe që është një dhe do të mbetet e tillë doni apo nuk doni ju dhe ata si ju. Gjuha e vjetër shqipe ruhet tek qytetarët e nderuar arbëreshë, arvanitas dhe më e kthjellët dhe më e qartë tek gjuha që flitet sot fshehurazi në trojet e Epirit (Çamëri) të zaptuar nga Greqia me izmin e BE-së së djeshme dhe të sotme.
    Arbëror Epiroti

    Reply to this comment
  4. Pellazgos August 16, 14:09

    Nuk ka rendesi se ne cfare gluhe (glosa) eshte (este) shkruar (scrive) Al-banishtja,rendesi ka qe te paret e Shqipetareve qe e considerojne veten Epirote (keshtu njifej Epiri edhe nga Marin Barletti) i thonin Qitetit (Cita italisht) Polis dhe Stambollit i thonin Kostandinopolis,priftit (priest) i thonin Papas per 1100 vjet Bizant Greke Orthodhoks.

    Reply to this comment
  5. Arvanitasi August 18, 22:28

    Në Italinë e jugut, pranë Venosës, qytetit të lindjes së poetit romak Horacio Flaka, ndodhen vendbanimet arbëreshe Maskito, Gjineshtra dhe Barile. Një ditë në vëndin ku unë punoja erdhën disa vetë nga Barile, për të bler lule. Ishte kënaqsi për ta të gjenin një shqipëtar dhe biseda qe e mrekullushme. Më thanë që origjina e tyre ishte nga Shkodra, madje rruga kryesore e Bariles quhej Skutari. Për mua ishte e çuditëshme që të folurit e tyre ishte i dialektit jugor dhe duke debatuar për këtë me ta doli që ata dritares i thoni parathira që është fjalë greke e përdorur nga shqipëtarët e jugut. Ata nuk e pranuan aspak mendimin tim dhe ishin plotësisht të bindur që ishin me origjinë nga Shkodra. Mos vall shqipja edhe në veri, në kohën e Skënderbeut ishte e përafërt me toskërishten. Gjuha e arbëreshëve, si atyre të Bariles, mund të sqaroj shumë gjëra, e ballfaquar me origjinën e pretendur të tyre, nga jugu apo veriu i Shqipërisë.

    Po kështu në Maskito, vëndbanimin tjetër arbëresh, flisnin shqipen e pastër në dialektin toskë. Është kënaqsi të vesh me pronarin italian te një shtëpi dhe zonja e shtëpisë të thoj që mbasi të çoni fidanet e pemëve te trualli i shtëpisë së re, të ktheheni për të pirë një gotë. Me Alberto Manierin kishim qënë në kushedi sa shtëpi italiane edhe asnjë nuk na kishte futur në shtëpi, aq më tepër të na ofronte një gotë, sikurse bëri plakëza arbëreshe që u mrekullua kur i thashë që në fshatin tim në Shqipëri kishte me mbiemrin e saj Muzaka dhe fisi i Muzakëve në kohën e Skënderbeut ka qënë nga derë princërish.

    Njerëz, pse nëna Shqipëri të mos kujdesej që gjuha e bukur shqipe që cicëronte në gojën dallandyshe të kësaj plake të vogël arbëreshe nga Maskitua të trashëgohej te niprit dhe mbesat e saj? Mos vallë kjo nënë Shqipëri e qeverisur nga bastardët e tipit Edi Rama është shëndrruar në një njerkë shtrigë jo vetëm për gjakun tonë të shprishur të Bariles, Maskitos dhe Gjineshtrës por edhe për shqipëtarët në dheun amë të këtyre arbëreshëve. Mos vërtetë do të pranojmë që plehrat e tipit Edi Ramë të na shpërndajnë si zoqtë e korbit nëpër botë dhe në histori të shkruhet që na ishte një herë një gjuhë shqipe që nuk flitet e nuk shkruahet më?

    Reply to this comment
    • Gzim Kulufi August 20, 19:58

      Ndodhi interesante keto me arbereshet e Italise. Nese ata njerezit kane thene qe kane qene me origjine nga Shkodra, kjo mund te jete e vertete. Dhe, nese te paret e tyre kane patur nje dialekt tjeter nga ai tosk, pra dialekt geg, i bie qe te paret e tyre e kane humbur dialektin fillestar e kane marre ate tosk, i cili ka qene mbizoterues nder te ikurit prej Arberise ne Itali.

      Reply to this comment
  6. **** August 19, 06:02

    Po pllaka ne Mesaplik ne cfare dialekti eshte shkruar o vrroma te neveriteshme qe gjoja beni shkence..
    Ha pak, ke te ac..

    Reply to this comment
  7. Nje shqiptar August 19, 18:46

    Mund te diskutojme se ne cilin alfabet eshte shkruar per here te pare shqip dhe jo ne cilin dialekt.
    Kam gjetur se dy fjale te gjuhes shqipe te sotme jane shkruar dhe perdorur nga ebrejt qe ne kohen e Moisiut. Ne pazmoren e vllaut te tij Aronit ishin edhe dy gure te çmuar qe quheshin URIM e TUMMIM. Urim e Tummim
    ne ebraisht Urim Tumim shkruhen אורים ותמים, Ne ebraisht ka edhe shume fjale te tjera qe perdorim edhe ne shqiptaret.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Sondazh

A ËSHTË EDI RAMA I MAJTË?

  • JO (57%, 2,662 Votes)
  • PO (28%, 1,309 Votes)
  • NUK JAM I SIGURTË (14%, 664 Votes)

Total Voters: 4,635