Nga e ka prejardhjen emri i Tiranës?

June 3, 2016 08:48

Nga e ka prejardhjen emri i Tiranës?

I nderuar lexues!

Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë. Njëra hipotezë është që emri Tiranë vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin “Të ranat”, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth. Në një nënversion të kësaj hipoteze Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin “Të rônë” (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja “kanë rënë (psh) në Durrës” (apo diku tjetër).

Hipoteza e dytë është që emri Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit dhe mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.

Hipoteza e tretë është që emri Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth. Me siguri dihet që për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin 1418 në një dokument të Venedikut.

June 3, 2016 08:48
Komento

32 Komente

  1. yli January 31, 18:26

    o tiron e dashur si yll me ke pasur

    Reply to this comment
    • yli January 31, 18:27

      tirana eshte shum e bukur lum ato qe jan tirons dhe me dialektin oooooooooooooooo
      hahahhahahhhhhahahahaaaaaaaaaaaa na e honkshin mutin katunaret

      Reply to this comment
    • Ar bëra June 3, 16:23

      Akoma me “greqishte te vjeter” kerkoni te spjegoni shqipen?!?!

      Gjuha “greke” e tanishme ishte gjuha e patriarkanes bizantine (mbeturine e perandorise romane lindore, byzantine – ashtu si ishte latinishtja per ate perendimore) ne Stamboll shume kohe para se te krijohej shteti “grek” me 1830. Edhe atekohe ajo gjuhe nuk ishte gjuha “greke” e popullit “grek” vendas. Nuk ka komb “grek” apo “helen”, nuk ka patur ndonjehere. Shihni historine e shkruar dhe hartat: nuk ka patur ndonjehere shtet “Greqi” apo “Helen”, as “helenë”. Shteti i vogel me emrin jo-grek “Greqi” u krijua nga fuqite europiane vetem ne vitin 1830

      Reply to this comment
      • elio June 3, 21:57

        Ca je tu thone mer toc..greqishtja e vjeter eshte Baza e te gjitha gjuherave te sotme moderne evropiane..qeke I marum nga injoranca idiote nacionaliste

        Reply to this comment
  2. ai September 23, 16:33

    shm e bkr

    Reply to this comment
  3. ai September 23, 16:33

    perparas tironaaaaaa

    Reply to this comment
  4. ALBANO September 23, 17:06

    nuk e di nga vjen prejardhja e fjales TIRONE ..POR E DIJE SE FJALA MARRSEILLE VJEN NGA SHQIPJA …. E LASHTE MARR SIELLE ..TREGETARET E VJETER ILLIRIANE E QUAJTEN MARR SIELLEN E FRANCES ..NGA QE BENIN TREGETI SHKUAR DHE ARDHJE ..POR FRANCEZI E DIN SE EMRIN JA KANE VENE GREKET MARRSEILLES ..NDERSA ITALIANET E QUAJNE ..MARR SILLIA

    Reply to this comment
  5. Qarri i zigurit June 3, 14:31

    Albano. Edhe fjala seul i korese vjen nga shqipja. Se uli dmth e mbajti lart. Hahahaaaa

    Reply to this comment
    • anticensurë 25642654 June 3, 15:42

      mund të jetë dhe kështu si thua ti,por dhe “se e uli”!
      mund të ketë shkuar me kurva atje dhe e ka ulur!!
      gjithashtu dhe fjala greqi vjen nga shqipja!!
      “graqi”,por si e kemi ne shqiptarët që këtë punën e të qirit e kemi pak problem që ta përmëndim në publik,(qira është bërë qera,i puna e qeres,sëmundjes)kështu që “a”e kanë zëvëndësuar me “e”!
      variante ka boll!
      sela(n)iku,(j)athinë,kokën e vogël atë madhe seicili e mendon si i do qefi!!
      e po tja fillosh me tall hajdarin ka sa të duash fjalë që ju “gjendet prejardhja”!!!

      Reply to this comment
  6. Qytetari dixhital June 3, 14:34

    Edhe fjala marok vjen nga shqipja. Ma roku dmth ma ciku.

    Reply to this comment
  7. enter"" June 3, 15:10

    Pra edhe Tirana ka origjine greke…:).

    Kjo nuk vihej ne dyshim

    Reply to this comment
    • Une... ti... ne te gjithe... June 3, 22:59

      Po por fakti qe shqipja rrjedh nga ilirishtja nuk mund te thote se shqiperia ka shume te beje me arabet e peloponezit apo turqit e mitilinit.

      Jo domosdoshmerisht gjuha i percakton njerezve edhe kombin – p.sh. kanadaja nuk eshte as france e as angli por ne fakt gjuhet zyrtare jane anglishtja dhe frengjishtja. E njejta gje edhe me greket e sotem, ata mund te flasin greqisht por nje zot e di se nga cili cep i azie dhe afrikes kane ardhur aty. Greket e mirefillte i beri turku kurban dhe u shuan. Te sotmit duken nfa fizionomia qe jane kopila.

      Reply to this comment
  8. skiptari June 3, 19:17

    Shqiptaret jane populli me budalla ne bote.Edhe kryeqytetin e tyre mundohen ti gjejne ndonje atriburt te huajte ,p.sh. ne kete raste, greke.Edhe pse fjala greke qe permend “autori”eshte shume large nga fjala Tirane.Ky fare autori nuk permende ate me kryesoren prej nga rrjedhe fjala Tirana ,Tirona.Lumejte kane pru prurje te ngurta rane dhe zalle dhe ata qe kane jetuar aty kane perdore fjalet te rona,te rona….

    Reply to this comment
  9. Lpl. June 3, 20:16

    Familjet e vjetra jane nga Tehrani qe jane vendos aty dhe i kan dhene edhe emrin .Jane Shehajt harasanajt qe e kane pranuar vete .

    Reply to this comment
  10. Arben June 3, 21:31

    TIRANEN E THEMELOI SI QYTET, SULEJMAN PASHE BARGJINI.

    ESHTE THEMELUAR PASI USHTRIA E NDRITUR OSMANE KTHEHEJ NGA NJE EKSPEDITE NE PERSI, DHE AI QE E THEMELOI JA VURI EMRIN TIHRAN, SIPAS KRYEQYTETIT TE IRANIT.

    SOT, DALIN LLOJ LLOJ HALABAKESH E ME LLOJ LLOJ HISTORISH TE SHPIKURA.

    KETO MUHABET KA RRETH 100 VJET QE EKSPERIMENTOHEN NE KURRIZ TE SHQIPETAREVE, POR I DURUARI I FITUARI.

    SHUME SHPEJT DO TE KTHEHET PERANDORIA E ALLAHUT, NE TOKAT E TIJA.

    ALLAHU EKBER..

    Reply to this comment
  11. Arben June 3, 21:37

    TIRANEN E THEMELOI SI QYTET, SULEJMAN PASHE BARGJINI.

    ESHTE THEMELUAR PASI USHTRIA E NDRITUR OSMANE KTHEHEJ NGA NJE EKSPEDITE NE PERSI, DHE AI QE E THEMELOI JA VURI EMRIN TIHRAN, SIPAS KRYEQYTETIT TE IRANIT.

    SOT, DALIN LLOJ LLOJ HALABAKESH E ME LLOJ LLOJ HISTORISH TE SHPIKURA.

    KETO MUHABET KA RRETH 100 VJET QE EKSPERIMENTOHEN NE KURRIZ TE SHQIPETAREVE, POR I DURUARI I FITUARI.

    SHUME SHPEJT DO TE KTHEHET PERANDORIA E ALLAHUT, NE TOKAT E TIJA.

    ALLAHU EKBER…

    Reply to this comment
  12. Mark uk June 4, 08:41

    Tiranen e kan formuar tyrqit,pse lodheni per te ditur se nga e ka marr emrin.

    Reply to this comment
  13. Rasim Ramohito June 4, 09:15

    O lapanjoz qe mundohesh te spjegosh prejardhjen e emrit te Tiranes. Perse patjeter do ta lidhesh edhe kete emer me greqishten, kur Tirana ka qene ketu perpara se te dilnin greket ne kontinent, ose perpara se ata te vinin ne gadishullin ilirik nga Azija. Fjala tirane ka kuptimin e te zbriturve nga mali ose “te ranet”, mos u lodhni me tej. eshte fjale shqipe dhe jo greke o injorante qe ushqehesh duke shitur injorancen tende tek injorantet.

    Reply to this comment
  14. A. H September 16, 23:27

    Tirana sipas shkrimeve te lashta e mori emrin nga sepse aty ishte nje pricipate e madhe dhe shume e fuqishme, dhe. Prijesit te kesaj principate kur i lindi djale mbas 14 gocave i vuri emrin TIRONEO qe ne ilirisht domethene:
    Trashegimtar ose ne gjuhen e sotme zevendes.

    Reply to this comment
  15. ESTER.E.7 February 28, 13:56

    Sipas legjendes..ne vendin ku Sulejman Pasha mendoi te ndertonte xhamine..furren dhe hamamin ai takoi nje plake e cila po tirrte .Ai e pyeti plaken se cpo bente dhe plaka iu pergjigj: po tir-an dmth po tirrte (tir) mendafshin (an) sepse mendafshit ne ate kohe mund te thuhej edhe (an) …dhe Sulejman Pashe Bergjinit i pelqeu kjo fjale dhe i vuri emrin ketij vendi Tirane

    Reply to this comment
  16. antoni July 23, 18:52

    Tira-na mes Dajtit dhe Dirra-hiumit

    Reply to this comment
  17. antoni July 23, 18:59

    Mendoj se tir-ona duke qene mes Dajtit, Di-rrahiumit dhe lumit zeza si dhe Landes etimologjine e saj ketu e kemi, brenda ketij katrori , L~R=Rr…

    Reply to this comment
  18. ndoi July 23, 19:09

    Ne Itali ka tri qytete me emrin Tirano, dhe kane nje bashki, shif ne v-lindje te Sondrios, Milano. Nga leterkembimi me sindacon Pietro del Simone ai shpjegonte se ketu ishte nje familje latine me mbiemrin tirreanos…2-ne perendim te italise ndodhet deti Tirren~ perendim, si Tirrane si Tirr ane= ana e territ= ana e perendimit. Po kaq afer “tirren” eshte edhe lumi i vogel Lana apo Landa/Rana, Veneranda, Randa, Dirrahiumi~Dy-landiumi, Dajti…

    Reply to this comment
  19. ndue.anton.Ndoi July 23, 19:16

    Trento, itali, ne shqip mund te bajne treno/tireno, &tirena, titana…2-mund te bajne, jape (nt=d=q, c)/ Drrac, Ndroq, dyrrah, tirane…

    Reply to this comment
  20. nhoti July 23, 19:35

    Para disa vitesh ne gazeten korrieri, historiani i lindur ne stamolle, filo turk e komunist Kristo Frasheri doli me alternativen etimologjike te emervendit Tirane e gjente ne shek.XVII, kur Sulejman Bargjini u kthye nga Irani, nga Teherani dhe ne e shqiptuam si me qene italiane pa “h”, Terane !!??
    Un ju drejtova ateher k/bashkise Pietro del Simone nga Cittta di Tirano ne Krahinen e Sondrios , pergjigjen ia dergova kryetarit te bashkise Tirane z. Edi Rama…me sa kuptova ky ia dergoi pergjigjen Kristo Frasherit dhe ky i fundit pas 6 muajsh doli perseri ne shtyp me sa me kujtohet rreth v. 2005-6 i cili shkruante: po ka Tirane ne Hungari etj…nje rendesi kane edhe emervendet per rreth tiranes, toponimet dhe hidronimet, ta zame e rendesishme asht edhe lumi Terkuza, pra ter ban edhe terane, edhe tira, pra emri mund te jete edhe me prejardhje te vone latine sic shkruante P. Del Simone per tri Tirano-t qe kishte nen juridiksionin e tij…pra terr= Scuro, Scura…ne bibel ka nje dite scuro, Dite e Madhe qe ka frymezuar disa kruqzata, kryqtar i fundit ndoshta ishte edhe Gj. K. Skanderbeu dhe Barleta e permend nje fushe te tille latinisht…amen. Ing. N.h.

    Reply to this comment
  21. Fat August 6, 20:59

    Tiranet kan qenë njerzit me pushtet ku shfrytëzonin popullin e tyre me padrejtësira dhe dhune ishte një ideologji para së të vije demokracia dhe oligarkia ne greqin e lashte edhe greket e pranojnë si fjale me prejardhje nga pellazget keshtu qe hiqeni teheranin dhe greket nga mendja jemi populli më tiran ne bote dhe kjo fjale pa diskutim qe eshte e jona 100%

    Reply to this comment
  22. Llazar Nani September 13, 13:28

    Kongresi i Lushnjes mblodhi Burrat më të mënçëm të Kombit Tonë , që diti të përcaktoj sakt e me perspektivë për të ardhmen e VENDI T TONË TË BUKUR ,që të zgjidhte për KRYEQYTE , TIRANËN TONË ,TË MADHËRISHME E TË MBREKULLUESHME , që të krenohet anë e mbanë botës , kushdo që e quan vehten SHQIPTAR !!!

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*