Para ’90 kishte dhjetëra fabrika dhe mijëra vetë të punësuar në industrinë tekstile, sot Shqipëria nuk di të përpunojë as leshin. Humbja, rreth 20 milionë euro në vit

April 6, 2021 15:02

Para ’90 kishte dhjetëra fabrika dhe mijëra vetë të punësuar në industrinë tekstile, sot Shqipëria nuk di të përpunojë as leshin. Humbja, rreth 20 milionë euro në vit

Shqipëria humbet rreth 20 milionë euro në vit nga mungesa e teknologjisë dhe burimeve njerëzore për të përpunuar leshin e deleve. Kjo është shifra e përafërt e nxjerrë nga Social Development Investment, një nismë që synon ringjalljen e traditës së tjerrjes me tezgja.

Sipas SDI, një nismë e drejtuar nga Elias Mazloum dhe financuar nga Qeveria gjermane dhe ajo zvicerane, 85 për qind e leshit të deleve që qethen nga barinjtë në sezonin e pranverës hidhet për mungesë të infrastrukturës dhe burimeve njerëzore në procesin e përpunimit të tij dhe shndërrimit në fije për prodhimi e qilimave dhe tapeteve përmes tezgjasë.

“Delet e prodhojnë leshin dhe artizanët e përpunojnë. Ajo që na mungon është procesi i ndërmjetëm, që është ai i shndërrimit në fije të tij”, thotë për Associated Press, Blerina Kolgjini, pedagoge e Tekstileve në Universitetin Politeknik të Tiranës.

SDI po mundohet që traditën e tezgjasë ta ringjallë në Qarkun e Kukësit, qarku më i varfër në vend. Këtu është përqëndruar projekti edhe përmes ndihmës financiare të atyre pak artizaneve që e ushtrojnë ende këtë profesion e pasion. Njëra prej tyre është Hate Ora, 64 vjeç.

Për AP ajo rrëfen se prej gjysmë shekulli punon në tezgja dhe teknikën e prodhimit të qilimave tradicionalë po mundohet që t’ja mësojë dhe trashëgojë edhe të bijës dhe mbesës. Ora rrëfen se i ka ndërtuar vetë tre tezgja pas viteve ’90. Në atë kohë kishte konkurrencë, por sot si ajo në të gjithë vendin numërohen me gishta.

SDI synon që të trajnojë 125 gra në përpunimin e leshit dhe punimin e tezgjasë. Qëllimi, sipas kësaj organizate është që të hapë një dritare të vogël shprese përmes punësimit në zonën e Kukësit dhe që të ruhet tradita e punimit me dorë të qilimave dhe tapeteve. Si pjesë e këtij programi, Hate Ora është ngarkuar me detyrën që të mësojë të rinjtë me teknikën e thurjes së leshit në tezgja. Ajo vetë nuk duket shumë optimiste.

“Që të jemi të suksesshëm duhet që të punësohen të gjitha gratë e kualifikuara në këtë treg dhe nëse nuk rilind e gjithë industria e tjerrjes, unë dhe kushdo si unë zor se do të tërheqim vëmendjen e Tiranës, ku të gjitha bizneset dhe tregjet janë përqëndruar”, thotë Hate për AP.

Themeluesi i SDI, Elias Mazloum thotë se artizani i tjerrjes kërkon kohë dhe mund, që nga tregu, të paktën në Shqipëri nuk vlerësohet aq sa duhet.

Para rënies së komunizmit, Shqipëria numëronte 13 fabrika përpunimi e tjerrje leshi, ku ndërtoheshin qilima, veshje popullore, kapele dhe të tjera punime artizanale. Vetëm në Kukës, punësoheshin 1200 gra në këtë sektor.

o.j/dita

April 6, 2021 15:02
Komento

52 Komente

  1. ? April 6, 15:13

    Me nje fjale pune LESHI. Shpetimi vjen prej LESHIT. O burra edhe LartKaresia e tij te merret me leshin, noi pikture leshi, apo noi berber.

    Reply to this comment
    • Ok April 6, 17:25

      O TRAP
      jo leshi por artizanati
      Mjeshteria , profesionalizmi

      Reply to this comment
      • ? April 6, 22:25

        Ok O ti Trapi tjeter, te nai rruaç qe nai shpiegove kete punen e LESHit me artizanat, me mjeshteri e me profesionalizem. Ju kuptoni vetem batutat e LartKaresise se tij. Kur bejne beatuta te tjeret me traplleqet tuaja ju ndjeni per detyre te jepni shpiegimin perkates. A u ftofshit ne bythe me gjithe LartKaresine e tij.

        Reply to this comment
        • Ok April 7, 11:12

          Meso shqip
          Fshatar analfabet

          Reply to this comment
          • ? April 7, 12:59

            Haha, po ku je ti o Kryeqytekar me PhD e ketij timit.

        • Ok April 7, 16:35

          Fshatar qe te kane ngelur vetem qafat e corapeve

          Reply to this comment
        • Ok April 7, 20:38

          Ik ha mut

          Reply to this comment
          • ? April 7, 22:11

            Ti ia kaloke shefit se ai te pakten thote “ik ha ate qe s’thuhet”, ti e mushke gojen plot.

        • Ok April 8, 09:59

          Truri jote eshte si trung me miza
          Me nje ?

          Reply to this comment
          • ? April 8, 14:14

            Me cilin sy e pe ti, me ate me xham apo me ate pa xham?

          • ? April 8, 14:14

            Me cilin sy e pe ti, me ate me xham apo me ate pa xham??

  2. Salihu ne burg April 6, 15:15

    Shqiperia kishte dy kombinate kampione te prodhimit te tekstileve, ai i Beratit dhe i Kombinatit Tirane. Pse keto kombinate u shkaterruan dhe punetoret, inxhinieret, dizenjatoret, ekonomistet e saj u hodhen ne rruge?? Fare mire, puna ne kete industri mund te kishte vazhduar, duke e privatizuar në gjendje pune.

    Reply to this comment
    • popull April 6, 16:03

      Salihu nuk mund ta linte pa zbatuar planin e terapise shok. Se ashtu do na vinte zhvillimi nga Amerika, dmth nga qielli.

      Reply to this comment
  3. Paul Tedeschini April 6, 15:30

    Zoti Elias Mazloum, (ose shqip Mazllum),
    Sa keq qe na rà komunizmi. Na mori ne qafe.
    E keqja qe na ndodhi me ramjen e komunizmit asht se nuk e rrezoi kush KOMUNIZMIN, por u VET-RREZUE EKONOMIKISHT.

    Reply to this comment
    • Paul Cari April 6, 16:39

      Zoti Paul, perse i fyeni njerezit nga emri ?.Mos u hap bythesh ashtu suc perkthehet mbiemri juaj ne rumanisht. Te ka thene njeri qe je biri i hemidit? Jo. Po rri athere!

      Reply to this comment
    • Mandravellua April 6, 18:20

      U rrezua sistemi,… pse duhej rrezuar dhe fabrika Paul ?
      Ja ta them, une pse-ne.
      Sepse ishte ne planin ougurzi te klases se re politike: Te vidhej ky vend, fund e krye, me qellim qe te krijohej shtresa e kapitalisteve. Disa kafsho – injorante deri ne dhembje, per te zbatuar porosine e terapise se shok-ut, prishen dhe shkollat dhe furrat e bukes. Per kete u bene pishman shpejt, se u mbeten femijet pa shkolle dhe mbeten pa ngrene…
      Pra teoria : Shkatrro, grabit dhe vidh pronen e te gjitheve, pastaj privatizoje sipas lidhjeve me shtetin hajdut per zero leke dhe nderto pallate me para te pista te trafiqeve (qe beheshin dhe behen akoma nga njerez afer qeveriut)….
      Ja kjo qe historia e fabrikave ne Shqiperi.
      Edhe nje here qe ta kuptosh…komunizmi deshtoi si organizim shteti…por ato qe ndertoi duheshi ruajtur e permiresuar, se ishin ndertuar me djersen dhe gjakun e te gjitheve.
      Mire qe nuk na hodhen ne ere dhe hidrocentralet, se me thene te drejten… ato shtyllat e tensionit te larte e dine se c’kane hequr…

      Reply to this comment
  4. Huana April 6, 16:00

    Ju keni mbarue me te tana. Doni me rinjalle komunizmin dhe na flitni per liri fjale, mendimi e veprimi!!

    Reply to this comment
  5. 777 April 6, 16:02

    Nuk na duhet lesho tani,se e kemi me mire pa lesh,pra…te RRUAR!
    Se keshtu e kerkon tregu,pra…SEMAFORI!~
    Kujt femre i shkon te mend te lodhet duke tjerrur leshin,kur me rehat dhe me me shume pare mund te fitohen duke e rruar …leshin!
    Sot nuk shkon leshi,por preshi!

    Reply to this comment
    • Ok April 6, 17:27

      O DEBIL
      THELLOHU
      Lexo mire më mend

      Reply to this comment
      • ? April 6, 22:27

        Ja, prape ky mesuesi shpiegues. U ftofsh ne bythe ti Ok(ar).

        Reply to this comment
        • Ok April 7, 11:12

          Ske mesuar prape

          Reply to this comment
          • ? April 7, 13:00

            Shko mesoje edhe ti qe “S’ke” shkruhet me apostrof, apo ke ky mesim mami ishte e zene me pune tjeter.

        • Ok April 7, 16:33

          Trap fshatar

          Reply to this comment
          • ? April 7, 17:54

            Aq me keq kur te ze ne gabim fshatari, eshte si me te qi gomari…

          • Ok April 8, 10:02

            Te hapje ndonje liber kur kullosje dhite

        • Ok April 8, 10:01

          Trap fshatar
          E di c’fare eshte trapi?
          Eshte distanca tope- bythe
          Si ty o trap

          Reply to this comment
          • ? April 8, 14:15

            Aha, paske mbaruar Akademine Ushtarake.

  6. Po po po.. April 6, 16:20

    Lum “Dita” qe ju ka. Poshte Rama, rrofte Basha

    Reply to this comment
  7. mali April 6, 16:50

    mos ben pjese ne fushaten e zgjedhjeve qe u kujtua Blerina te na tregoje qe delet prodhojne lesh?Lesh prodhojne edhe politikanet tane sepse populli lesh mer nga politika leshi.Blerina je si zagar me ere pas parase se gjermanit dhe zviceranit.Edhe ata nuk jane zero ne korupsion.

    Reply to this comment
  8. Lesh pa zene dielli April 6, 17:55

    Salihu erdhi ne tirane me breke leshi,dhe me traste leshi dhe jo me valixhe druri sic thone disa.
    Dhe ky shpellar e beri Shqiperine lesh arapi dhe ceceneve i zune trute lesh.

    Reply to this comment
  9. Veshi April 6, 18:43

    E leshuan Shqiperin ata te klikes se fundir te uzurpatoreve; e leshuan si nje plachke te botes, sich e ndjenin veten ne krye te nje shteti te grabitur me nje popull te shpronesuar, ku ishin vendosur pa asnje merite vetiake kombetare dhe pa forca jetesore per rimekembjen e Kombit te lidhur praj Diktatorit te vdeekur.

    Reply to this comment
  10. kasem gahinji April 6, 19:15

    Ka patur industri te rende dhe te lehte shqiperia?Asnjehere.Ka patur bujqesi te zhvilluar?Asnjehere.Ka patur pyje?Asnjehere.hekurudhe?jo.Gjithecka e kish ndertuar zogu me ndihmen e paul koqeskinit.Kater pese gjashte hidrocentrale tefuqishem qe jane akoma ,jane kontribut e trashegimi nga zogu i i paul trapaskinit.

    Reply to this comment
  11. Shqipëria numëronte 13 fabrika përpunimi e tjerrje leshi, ku ndërtoheshin qilima, veshje popullore, kapele dhe të tjera punime artizanale. Vetëm në Kukës, punoësoheshin 1200 gra në këtë sektor./si April 6, 22:41

    Shqipëria numëronte 13 fabrika përpunimi e tjerrje leshi, ku ndërtoheshin qilima, veshje popullore, kapele dhe të tjera punime artizanale. Vetëm në Kukës, punoësoheshin 1200 gra në këtë sektor./si
    —–
    Tani as lesh nuk prodhojne 🙂

    Reply to this comment
    • ? April 7, 01:34

      Po c’ia fut pordhes o profesor, e para qilimat nuk ndertohen, le pastaj kapelet, vetem po i bere me kate, e dyta i gjithe Kuksi me kuç e me maç nuk ishte me shume se 5000 veta, ku kishte 1200 gra per te punuar me leshin. Ato rrenat lyeji pak me vaj qe te rreshqasin me mire per noi budall si puna e fterit, Xhoges, Gomarit Madhor Ethem e te tjereve.

      Reply to this comment
      • Ok April 8, 09:00

        Ik ore bajge

        Reply to this comment
        • Ok April 8, 10:03

          Na foli ?
          Truri bosh
          Jepi pergjigje vetes o trapush

          Reply to this comment
          • ? April 8, 14:17

            Dukesh qe je familjar me te gjitha format e jashteqitjes, njerezore dhe kafsherore, me nje fjale specialist kake.

  12. vlonjati April 7, 09:17

    Ne te gjitha keto ndermarrje qe ju na rendisni se sa fitime do kishim un mbaj mend qe njerezit megjithse ishin ne pune burre e grua nuk arrinin ta kalonin muajin pa marre borxh per ushqime e veshmbathje sepse te tjerat si frigorifera,televizore e lavatriçe ishin gjera lluksi qe i mernin vetem te perkedhelurit e partise.Ne dhe nje radio nuk arrinim ta blenim. Paskemi pasur 4-5 hidrocentrale te fuqishme thote Kasemi por dritat ishin gjithmone me orar dhe nuk mund te ndizje nje rezistence per ngrohje se digjeshin o siguresat o linja.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Njoftim

Njoftim