“Pse nuk më pëlqen qëndrimi i Qoses ndaj Kadaresë”

May 18, 2017 11:20

“Pse nuk më pëlqen qëndrimi i Qoses ndaj Kadaresë”

 

 

Prof. Fatos Tarifa

Më erdhi mirë që, në një intervistë të gjatë për gazetën DITA këtë javë, i pyetur se ç’mendon ai për debatin e kohëve të fundit mbi Marksin, Prof. Rexhep Qosja u shpreh pozitivisht për kritikën time ndaj Ismail Kadaresë mbi këtë çështje. Rexhep Qosja është një figurë e respektuar në hapësirën kulturore shqiptare dhe unë e vlerësoj atë si intelektualin publik më të spikatur në Kosovë. Sidoqoftë, ndërsa thotë se i çmon “shpjegimet dhe vlerësimet” e mia për “rëndësinë mendore dhe humane të veprës së Marksit”, Prof. Qosja, fare pa vend, thotë se “gjykimeve historike-letrare” që unë kam shprehur për veprën letrare të Kadaresë u mungon “karakteri shkencor”. Them “fare pa vend”, sepse qëllimi im në atë polemikë me Kadarenë nuk ishte të vlerësoja “shkencërisht” veprën letrare të shkrimtarit tonë më të madh; madje, kjo jo vetëm është një gjë e panevojshme, por edhe një detyrë e pamundur për këdo, përfshirë edhe Rexhep Qosen.

Prof. Fatos Tarifa

Për të gjithë ata që e njohin historinë e marrëdhënies së vështirë të Qoses me Kadarenë, është e kuptueshme se kjo kritikë e Qoses nuk më adresohet mua, por “veprës letrare” të Kadaresë. Të thuash se gjykimi “historiko-letrar” i dikujt për krijimtarinë e Ismail Kadaresë nuk ka “karakter shkencor”, pra se vlerësimi për të nuk mbështetet në “shkencë”, është një absurditet. Kjo do të thotë, as më shumë as më pak, se vepra letrare e Kadaresë nuk meriton atë vlerësim që unë, ashtu si qindra mijëra lexues të tjerë, shqiptarë dhe të huaj, kemi për të. Në intervistën e tij të fundit, Kadarenë, si shkrimtar, Qosja e rendit, jo rastësisht (dhe unë besoj as mbi bazën e ndonjë vlerësimi “shkencor”), pas Petro Markos, Jakov Xoxes dhe Dritëro Agollit. Madje, në renditjen e Qoses, Kadareja nuk dallon shumë nga shkrimtarë të tjerë, si Sterjo Spasse, Sabri Godo, Qamil Buxheli, Vath Koreshi, Skënder Drini, Dhimitër Xhuvani, Fatos Kongoli, Ndoc Gjetja, Anton Papleka, Zija Çela… Qosja e lë të hapur listën e shkrimtarëve shqiptarë, vlerat e të cilëve mund të krahasohen me ato të Kadaresë, ashtu sikurse vlerat e mëdha të shkencëtarëve tanë më të shquar, Eqrem Çabej, Aleks Buda, Arben Puto etj., pothuajse i krahason me ato të “pasardhësve të tyre”, një listë e gjatë individësh (gati-gati çdo historian dhe gjuhëtar që Prof. Qosja njeh në Tiranë), një pjesë e madhe e të cilëve nuk janë shquar kurrë për ndonjë kontribut origjinal në shkencën shqiptare.

Për vite me radhë, Rexhep Qosja nuk ka mundur të ngrihet dot mbi animositetin e tij ndaj shkrimtarit tonë më të shquar, Ismail Kadaresë, të cilin, edhe në këtë intervistë të fundit, gjen rast ta denigrojë. Ndërsa unë nuk i heq asnjë presje kritikës sime ndaj komenteve të Kadaresë për Marksin dhe e quaj të gabuar e krejt të painformuar gjykimin e tij për këtë gjeni të njerëzimit, e shoh pa vend, madje tinëzare, përpjekjen e Qoses për ta minimizuar vlerën e krijimtarisë letrare të tij.

Qosja gabon nëse pret, nga unë ose nga kushdo tjetër, që vlerësimi “historiko-letrar” për krijimtarinë e Kadaresë të jetë shkencor. Letërsia, ashtu si çdo zhanër apo formë krijimtarie artistike, as nuk janë krijimtari shkencore, as nuk vlerësohen dot shkencërisht, pra mbështetur në teori dhe në metoda shkencore. Shkrimtarët dhe artistët e mëdhenj i pëlqejmë dhe i çmojmë jo për vërtetësinë “shkencore” të veprave të tyre, por për vlerat artistike, estetike e morale që ato përmbajnë, për mesazhet që ato përçojnë dhe për stilin me të cilin ato janë realizuar. Artet dhe disiplinat humanistike nuk janë shkencë. Shekspiri, Servantesi, Balzaku, Tolstoi, Dostojevski, Hemingueji nuk kanë qenë shkencëtarë, si Njutoni, Lajbnici, Darvini, Pastëri, Tesla apo Ajnshtajni. Shkrimtarët dhe artistët nuk gjykohen e nuk vlerësohen për diturinë e re që ata sjellin në procesin e vështirë të njohjes së botës, por për mjeshtërinë artistike me të cilën ata pasqyrojnë dhe shprehin (me mjete artistike, jo përmes metodave shkencore) realitetin shoqëror të kohës së tyre dhe gjendjen tonë humane në përgjithësi. Këtë pikërisht bëjnë romani, poezia, drama, opera, piktura, simfonia. Ato nuk studiojnë dukuritë dhe ligjet e botës natyrore dhe as institucionet politike të shoqërisë apo marrëdhëniet mes grupeve shoqërore. Të parat janë objekt studimi i shkencave të natyrës; të dytat studiohen prej shkencave shoqërore.

Këtu dëshiroj të vë në dukje (edhe një herë, si shumë herë të tjera në të kaluarën), dallimin tim të madh nga Rexhep Qosja mbi vlerësim e veprës letrare të Kadaresë. Për Qosen, Kadareja mund të vihet, ndoshta, në një radhë me Skënder Drinin apo Ndoc Gjetjen, ashtu siç ai vë thuajse në të njëjtën radhë të mëdhenjtë Eqrem Çabej e Aleks Buda me akademikë anonimë, si Marenglen Verli apo Vasil Tole. Për mua, Ismail Kadare ka qenë dhe mbetet një shkrimtar i përmasave botërore. Ndryshe nga shumica e shkrimtarëve tanë, të cilët, duke u marrë me subjekte të vogla, u janë shmangur, ose s’kanë mundur të trajtojnë tema të mëdha, pjesa më e mirë e veprave të Kadaresë trajton tema të mëdha, me çka unë kuptoj tema që kanë të bëjnë me historinë e kombit tonë dhe shpirtin e tij: Kush jemi ne shqiptarët? Cili është identiteti ynë kombëtar? Po ai europian? Ç’duam të jemi? Cili është fati ynë? Cilët jemi ne në raport me fqinjët tanë? Cili do të jetë vendi ynë në universin moral kur t’i njohim e t’i kuptojmë vlerat tona? Këto të gjitha janë tema të mëdha.

Po kështu, fakti që Kadareja gjithnjë ruajti një distancë të caktuar prej nga vëzhgonte jetën e shoqërisë, pa u bërë, si shumë shkrimtarë dhe artistë të tjerë, politikisht engagé, pjesë e strukturave politike të partisë e të shtetit totalitarist, ka bërë që ky shkrimtar të ketë pasur autoritetin moral që të ndikonte mbi brezin e ri dhe lexuesin shqiptar më shumë se çdo shkrimtar tjetër. Brezi im është dëshmitari më i mirë për këtë.

Shumë studiues seriozë të veprës së Kadaresë në Shqipëri kanë vënë në dukje me kohë dimensionet e vërteta, karakterin emancipues dhe vlerat e shumta estetike që përmban vepra letrare e tij. Vlerësimin e veprës së Kadaresë e kanë bërë, gjithashtu, qindra kritikë letrarë dhe studiues të huaj. Sipas vlerësimeve të shumë prej tyre, Kadare është një prej talenteve letrare më të fuqishëm në kohën tonë.

Edhe pse të gjitha veprat e Kadaresë, të periudhës para viteve 1990, janë botuar nga një shtëpi botuese shtetërore, ato ishin, në një kuptim real të fjalës, samizdati i Shqipërisë komuniste dhe vetë Kadare ishte, në fakt, një forcë për të vërtetën, pa rivalë të tjerë në skenën letrare e kulturore shqiptare. Kadare është shkrimtari më inovativ shqiptar dhe mund të them se, pa letërsinë e Kadaresë, fati i letërsisë shqipe dhe i një pjese të kulturës artistike shqiptare do të kishin qenë krejt tjetër. Ai jo vetëm e ndryshoi letërsinë moderne shqiptare, por edhe ndihmoi në krijimin e saj. Ashtu si Hemingueji, Kadare ndryshoi mënyrën se si ne, sot, shkruajmë dhe lexojmë letërsi, duke vendosur një standard të tillë në letrat shqipe – veçanërisht me stilin e tij mjeshtëror e të fuqishëm dhe me artin e narracionit – të cilin vështirë se do ta arrijë ndonjë autor tjetër për një kohë të gjatë.

Edhe më parë kam theksuar se horizonti kulturor dhe ndërgjegjja ime qytetare do të kishin qenë sot më të kufizuara nëse, si gjimnazist, ose si student, nuk do të kisha lexuar letërsinë më të mirë të Kadaresë. Sepse, pavarësisht kohës ose vendit ku jetojmë, letërsia e mirë ka aftësinë të gjenerojë ide, të frymëzojë pikëpamje e qëndrime dhe të ndryshojë mënyrën se si ne i shohim veten, të tjerët dhe shoqërinë në të cilën jetojmë. Këtë aftësi, në letërsinë shqipe, nuk e shohim askund më mirë e më qartë sesa në veprat e Kadaresë, duke nisur nga epikat imagjinare, te kredoja filozofike e tij.

Shumë nga ne, përmes letërsisë, provojmë eksperienca humane emocionalisht nga më të fuqishmet, madje disa prej eksperiencave tona më humanizuese. Humanizuese në një kuptim thuajse fetar – në të kuptuarit prej nesh të nevojës për të falur, të kufijve deri ku mund të shkojë hakmarrja, të pasojave që vijnë nga etja për pushtet, të degradimit moral që shkakton abuzimi me pushtetin dhe me të tjerët. Doni, fjala vjen, të kuptoni kufijtë e egoizmit? Lexoni Mulliri në Flos të Xhorxh Eliotit. Kufijtë e pasurisë? Lexoni Getsbi i madh të F. Skot Fitzxheraldit. Zgjedhjet në sjelljen morale të njerëzve? Lexoni Krim dhe ndëshkim dhe Vëllezërit Karamazov të Dostojevskit. Tragjedinë dhe, bashkë me të, iluzionin e ambicies njerëzore? Lexoni Makbethin.

Bindjet, shijet estetike dhe ndërgjegjja jonë mund të ndikohen e të ndryshojnë në shumë mënyra nga letërsia që lexojmë. Unë nuk do të mund t’i përfytyroja dot mendjen time dhe shijet e mia letrare sot pa Homerin dhe Aristofanin, pa Shekspirin dhe Erazmin, pa Tolstoin dhe Dostojevskin, pa Balzakun dhe Hygoin, pa Çehovin dhe Cvajgun, pa Heminguejin dhe Kadarenë dhe pa ata shkrimtarë që kam lexuar e admiruar ndër vite, sidomos në vitet e rinisë. Krijimtaria e tyre, në një mënyrë që ndoshta e kemi të pamundur ta kuptojmë e ta shpjegojmë, përbën – ose ka ndryshuar – një pjesë të trurit tim, ka formësuar ndërgjegjen time artistike e morale, duke më dhënë njohuri mbi periudha historike, popuj e kultura, të cilat nuk do të kisha mundur t’i njihja dot ndryshe. Dhe unë besoj se kjo është e vërtetë për shumë të tjerë.

Natyrisht, Ismail Kadareja nuk është e s’mund të pritej të ishte një Martin Luter King, Jr., një Mahatma Gandi apo një Desmond Tutu, pra një njeri i madh. Ai, sigurisht, gaboi kur e quajti Marksin një mendimtar mediokër dhe mund të ketë gabuar edhe më parë, siç gabojmë të gjithë ne, si individë njerëzorë. Por kjo, në asnjë mënyrë, nuk i justifikon sulmet kundër tij si shkrimtar. Talenti artistik dhe vlerat letrare e artistike të një shkrimtari nuk maten me karakterin ose me natyrën e autorit të tyre, si individ, ashtu siç nuk maten as me ndonjë metodë shkencore, siç sugjeron Prof. Qosja.

May 18, 2017 11:20
Komento

18 Komente

  1. vasili May 18, 11:54

    Lere Qosen ti gezohet mjekres dhe mbi te gjitha trurit te mykur oriental,nga i buron ligesia malinje,qe shkaterron vec vet ate,duke u paraqitur si nje karikature te shemtuar,ne pozicionin e urrejtjes se verber,ndaj penes se shkrimtarit boteror Kadare.

    Reply to this comment
  2. Arling May 18, 12:10

    Ky eshte stil alashqiptar z. Tarifa, qe pasi e ke denigruar personin “Kadare”, e hymnitizon perseri personin “Kadare”. Kjo behet per te rritur vlerat vetes se edhe ti je i dimensionit si Qosja dhe Kadare. Ate shkrimin per Marksin e bere mire, por mos e tjerr me tutje se e prish dhe behesh bajat.

    Reply to this comment
  3. Zani Burimi May 18, 12:16

    Z. Tarifa,
    Me pelqen menyra juaj e qasjes koherente, flake per flake, si i thone rendom ne regjistrin bisedor. Kjo dhe per faktin e faktorizimit ne media. Ajo qe s’me pelqen eshte se ju e vendosni apriori se cila eshte e drejte dhe cila eshte e gabuar ne mendimet e te medhenjve tane. Une them:” Shyqyr qe i kemi dy kolose te tille ne shqiptaret si Rexhep Qosja dhe Ismail Kadare” Apo te vjen keq se i radhita sipas mendjes sime. Per sa i perket asaj qe te ka pelqyer te Marksi dhe qe Prof. Qosja e quan te mire, dhe qe s’te ka pelqyer te mendimet e Tij per Kadarene, mos u merzit sepse ka nje gje qe ti ose nuk e di, ose nuk e perfill: ka ekzistuar dhe ekziston shkenca e Letersise, shkolla dhe teori te kritikes letrare, fushe ne te cilen ne shqiptaret te Pare kemi Prof. Rexhep Qosjen e te tjere qe nuk po i radhis, sepse kam droje se gaboj. Pra jepi Qezarit ate qe i takon. Edhe Kadareja mbetet ne piedestalin e vet dhe nuk e rrezon kush, por kritika letrare do te jape definicionet e veta sot e boll kohe me pas.Ne letersi amplituda e vlerave ka variuar dhe varion, por veprat e medha rrojne (pushka e ka krismen vete, nu ka nevoje per te thirrur “bam”), por Vlerat nbeten vlera. Mua p. sh. me pelqeu radhitja qe bente Qosja duke vene ne radhe sipas kohes shkrimtare te shquar te Letersise Shqipe qe, per ironi te historise se saj ose i kane menjanuar fare, ose i kane zhvleresuar. Sa per ta ditur: shunicen e shkrimtareve te shquar te letersise sone as qe permenden dhe jo me te studiohen ne tekstet e leximit letrar dhe te letersise ne arsimin parauniversitar, atje ku brezi i ri mekohet me bazat e formimit artistik dhe estetik. Nejse, une e di qe ne keto fusha ka ndikuar me se shumti dhe politika e dites dhe e denigrimit (per fat te keq), por diccka eshte e vertete: ne tekstet tona shpesh ka poezi, proza, drama e tragjedi krejt mediokre qe e ka bere nje brez te tere qe t’i neveritet leximi.
    Pershendetje.

    Reply to this comment
    • tom May 18, 15:42

      O Zani!
      Bukur i ke thene pak gjera,por kush eshte Qosja.spo e kuptoj!Cfare ka bere ai?
      Veprat e tia letrare,jane pa vlere dhe te nje niveli medioker.Fakti qe kerkon te hiqet si patriot,nuk e shpeton nga damka e komunistit servil serb,qe ua lepiu bythen gjer ne fund.Pa dyshim qe nuk e pelqen Kadarene.Nuk e pelqen,sepse ai me shume se dikush tjeter intelegjent person,ia kupton hilet dhe medriokritetin.Sa per Marxin,Tarifa shkruan brockulla,fakti qe trumbetonte nje parti -totalitarianism-fakti qe themeli kryesor i vepres se tij -Kapitali-ishte beteja e klasave te kunderta e shtrire ne te gjitha fushat-fakti i deshtimit te tij dhe permbysjes se se majtes marxiste kudo ne bote-packa se u trumbetua paksa(me shume nga e majta) gjate krizes se 2008,nuk mund ta “shpetojne” ate dhe shume “brumosesa” te tjere nga nje deshtim i plote,qe ne fund te fundit e bejne medioker dhe pa shume vlera.Qosja,mbetet nje percares,servil komunist serb,qe me shume donte Titon dhe vazhdimin e komunizmit jugosllav,sesa Kosoven dhe shqiptaret.Shfletoni shkrimet e tia ne vite dhe do te vini ne keto qe them une.Sa per nje pjese tjeter”hosanaje-barrababaje “,ndofta ske ctu thuash,se aq kuptojne dhe me mire leri ne “endrrat” e tyre,se jane drejt.

      Reply to this comment
  4. shpresa May 18, 12:57

    Ke nje gabim te madhe Fatos. E para te ka hyre vetja ne qejf dhe e ben si njeri nje here. Kishte lindur disa çupa dhe donte s’e s’bente djale e vazhdonte prodhimin e çupave. Me ne fund gruaja lindi djale. Ai ishte bari me dhen dhe kur mori lajmin, nga gezimi hypi maje nje shkembi te madhe dhe filloi te puthte organin e tij seksual per dhuraten qe i kishte bere. Mirepo nga hutimi u rrokullis nga shkembi, ra poshte dhe vdiq. Dhe ti, po te lexoj ne disa shkrime, ku veçoj kritiken qe i bere Kadarese per Marksin dhe une e vlersoj shume. Tani i ke hyre detit ne kembe dhe po ben gabime te renda. Te thuash qe letersia s’eshte shkence se nuk krijon diçka te re, do te thote se ke filluar ta puthesh ate qe citova me larte. Po te isha perballe mund te thosha shume gjera te tjera. Por mjafton me kaq, mos ben me shkrime te tilla se ul ato vlera qe ke fituar.

    Reply to this comment
    • anticensurë25642654 May 18, 13:22

      më duket se dhe tosi po shëndrohet si të gjithë shkruajtësit e sotëm!!
      “dy herë në ditë tregon kohën e saktë”,këthehet në një sahat të prishur!!
      e keqia është kur del nga profesioni tënd,kur del nga ajo që ti ke fuqinë e fjalës të faktit të dijenive të thella!!
      kështu dhe tosi,e shumë të tjerë!ndonjëhrë ja qëllojnë me shkrimet e tyre,por në shumicën e rasteve ja fusin si kau pelës!!

      Reply to this comment
  5. gjermani i fundit May 18, 13:03

    Ky eshte sport tipik shqiptar, te merresh me persona, dhe katedra e duhur eshte kafeneja. Kafeneja eshte me e fisme se mejhaneja, apo qebaptorja, rrjeshimisht aty flitet per gjera te medha. “Dimri i madh” do shkruhej me bukur nga Koco Kosta, njeri kuturu qe PSE jo, mund te krahasohet me Kadarene, por duhej lejuar te shfletonte arkivat ne KQ te PPSH. Hemingway psh, lere, se u talle… Une mendoj se letersia shqiptare do rronte e do zhvillohej edhe pa Kadarene, se kontradikta apo patadoksi, apo quaje, bukuria e jetes, qendron tek e paparashikueshmja. Instikti i letersise eshte shume i forte, dhe talenti ben diferencen. Dostoevskij kur shkruan ” Krim dhe ndeshkim” ve ne prove boten konfuze te nje bicim studenti, jo te Carit te Rusise, prandaj nuk do te thote gje kjo kapja e temave te medha, prandaj calon pak gjykimi shkencor i autorit, spese tamam per kete, ashtu sic thote perfekt prof.Qose. per temat e medha historike lypset gjykim shkencor. Me thoni ju lutem nje veper te Hemingway ku pasqyrohet monologu i presidentit te Amerikes. Tani, mos thuaj qe Kadare ka talentin e Xhek London, Carl Dickens apo Francis S.Fitzgerald, se e prishem fare idillin e Kafenese. Por Kadareja beri emer dhe epoke, bravo i qofte atij dhe sistemit qe ne simbioze ushqyen njeri-tjetrin. Se nuk shkruante keq edhe Ndoc Gjetja, qe psh ne vargjet e dashurise Kadarese mund ti jape leksion tere diten e perendise. E kam lexuar pothuaj plotesisht krijimtarine e I.K. dhe pothuaj ne dekaden e fundit te socializmit ishte shkrimtari me i kerkuar. Ngaqe ishte disident? Jo, por ngaqe filloi te krijonte personazhe qe tentonin individualitetin. Thone qe ne France lexohet shume, por a ka ndonje tregim te tij ne tekstet shkollore?

    Reply to this comment
    • Ballist i PENDUAR. May 18, 15:24

      Gjermano !
      Komplimenti per kete koment .
      Sa pak ke shkrojtur e sa shume ke thene .

      Infon & Nastron kam deshire ti kesh Kujdes ,
      Kumandari dhe Info anali deshirojne sistemin e lekave .

      Reply to this comment
      • gjermani i fundit May 18, 17:51

        Ballisto, kumandari mori kestin e nente dhe po kerkon plazhe ku ta kaloje veren. Tek Tajvani po shkurtojne kamarieret, se po bie euro. Info eshte cun simpatia, vetem se ka inat Edin, do jete i partise Liberia.

        Reply to this comment
  6. Mollosi May 18, 13:25

    Qosja e urrene Kadarene.
    “Qosja gjithmone eshte udhehequr nga llogjika e inateve te tij personale” (B. Latifi)

    Reply to this comment
  7. Roza May 18, 14:01

    Artikull I mbrekullueshme. Profesor Tarifa si gjithmone I ka vene pikat mbi I. Faleminderit Gazeta Dita qe botoni te tille artikuj.

    Reply to this comment
  8. Nikolla May 18, 14:45

    O Fatos! Ekzakt te ka psikologjisur komentuesi Arling.
    1- Duke gjykuar pozicionimet e te medhenjve per ceshtje te ndryshme kerkon te evidentosh veten. 2-Per ceshtjen”Marksi” te Kadarese mos te te genjeje mendja se ke treguar ndonje zotesi konceptuale apo ne argumenta.Kaq sa ke thene e thote cdo njeri qe mbaruar gjimnazin e lart.Nga ana tjeter,ajo nuk ka qene konkluzion i ndonje studimi te vecante te Kadarese per vlerat e Marksit.Per mua,, ajo thjesht ka qene lajthitje e kadarese. Ne intervista spontane,jo cdogje mund te jete e thelluar. Edhe mosha ben te veten.3-Ne lidhje me intervisten e Prof. Qoses, per disa radhitje emrash te personaliteteve te kultures shqiptare s’ke argument.E ke sajuar vete argumentin per te bazuar kundershtimin tend(je hileqar edhe ne kete pike).Prof Qosja nuk ka patur synim te rendise personalitetet 100 perqind ekzakt per vlerat ,me te mijtat pas presjes dhjetore, por nuk i ka ikur realizmit; ka renditur ne krye me te spikaturi,t pastaj te tjere,duke kerkuar dhe ndjese per ndonje harrese a pasaktesi.Qellimi nuk ka qene hierarkia e vlerave por ilustrimi i tezes qe shtjellohej.Tjeter here Profesori besoj dota kete parasysh qe cdo gje qe arikulon, ta pajise me spjegime sqaruese qe te mos ja inerpretojne sic u do qejfi apo te krijojne sebepe per te shkruar artikuj. Hidhu nje sy komenteve,se ike dashamirese.

    Reply to this comment
    • Astrit May 18, 15:33

      Me paske lexuar mendimin ,.
      Koment shume i bukur .

      Reply to this comment
    • tom May 18, 15:52

      Nikolle!
      Kur thua ,Profesor,e thua meqe eshte profesor ne universitet kosove ky Qosja,apo nga respekti dhe se e mban per koke te madhe?Ky delenxhi,qe tashme hiqet si patriot,eshte nje medioker,qe fsheh servilitetin dhe paaftesine,duke kerkuar te godase figuren me te larte te intelektualitetit shqiptar.Bere keshtu,qellimi eshte ta rendise veten ne krah te Kadarese.Ky eshte nje medioker,me ca libra pa vlere dhe pa shije,me nje amplitude jetesore extreme,ne fillim servil dhe bythelepires i Titos dhe serbise dhe sot ne anen e kundert si” patrioti me i madh shqiptar”Medioker dhe i pabesueshem.

      Reply to this comment
      • Mollosi May 18, 17:58

        Z. Qosja ka edhe nje “merite”tjeter. Tere Kosova e din qe ai pas demonstratave te vitit 1981 merrej me rehatimin (cnderimin) e grave te shokeve te tij te burgosur si irredentiste. Dhe ne vend qe t’i ndihmonte ato gra te shokeve te burgosur, ai i keqperdorte. Dihen me emra dhe me mbiemra grate qe i abuzoi islamokomunisti Qose.

        Reply to this comment
  9. Lola Komimi May 18, 16:29

    Secili ka mendimin e tij, por ne momentin qe dikush, si Fatos Tarifa, studiues apo filozof, a nuk e di çfare tjeter, pra dikush qe ka nje ze ne shoqeri, dallohet jo vetem nga vepra por dhe nga pergjegjesia ne rritje ndaj shoqerise ku dhe I pelqehen veprat.
    Ne kete rast ky individ, I kthyer ne ” person publik “, behet shembull kur e vlereson me shume publikun se vehten, ndryshe kalon, me sukseset qe arrin, ne semundjen e zakonshme te “delirit te madheshtise”, qe e ndan perfundimisht nga publiku dhe semundja e ben te mendoje se i perket nje elite superiore, qe s’ka asnje lidhje me “turmen “.
    E drejta qe I jep vehtes Tarifa ta vendose kadarene mbi kedo shkrimtar tjeter, a priori, pa nje a STUDIM SHKECOR ( se çdo studim behet mbi baza shkencore ndryshe nuk ka vlere) me jep pershtypjen se eshte njelloj i semure, nuk mendoj I zoti, si Kadareja.
    Te thuash kadare, e pastij, sipas tarifes vijne shume vende bosh, e pastaj vijne shkrimtaret e tjere, eshte te kundershtosh vetvehten, ne analizen, mbi Marksin.
    Po te mos ishte aq………… mund t,i vesh çdo epitet negativ kadarese per vleresimin e Marksit, nuk do bente nje vleresim aq medioker.
    Te duket sikur kadare terbohet se nuk mund te arrije kurre ate fame te Marksit, se kjo eshte ego e tij e terbuar, ta njohin, ta njohin.
    Diçka tjeter negative, shume e rende, qe me beri pershtypje ne shkrimin e Tarifes, eshte kategorizimi i vlerave te shkrimtareve shqiptare nga ata kosovare, thuaj se po fliste per nje Kombesi tjeter, si me thene qe gjirokastriti kadare eshte shume Lart ne krahasim me devolliun Dritero.
    Kjo eshte vertet e rende, ne se mendon qe kete e leshon nje intelektual shqiptar, çfare mund te perfitojne antishqiptaret ne kete rast.
    Edhe une mendoj se shqiptari I madh Rexhep Qosja, duhej te ishte shmangur nga analiza antishqiptare e kadarese per denigrimin e vleres madheshtore te filmave shqiptare.
    Kjo per faktin ,jo se ai nuk e meritonte, por se Qosja duhet ta injoroje kadarene.
    Kadare eshte nje talent I madh per eliten e ndare nga problemet e hallet e medha te popullit.
    Por per popullin , vlere kane Driteroi I cili I kendoi baltes, Godo qe beri te prekshem heroin kombetar e nderkombetar , Skenderbeun, dhe beri te kuptueshem gjakatarin por strategun e dipllomatin Ali pashe Tepelena, dhe shqiptari e studiusi i madh Qosja, qe si asnje tjeter, ne kohet me te veshtira pas 90-tes , mbrojti me vetmohim arritjet e zhvillimit te gjuhes shqipe, kunder te gjitha sulmeve armiqsore, qe nen petkun e antikomunizmit, donin ta zhbenin ate.
    Kjo eshte nje nga arritjet me te medha te pas 90-tes, kur Shqiperise iu sulen ne te gjitha fushat ekonomiko-shoqerore, duke e kthyer 50 vjet prapa
    Ku ishte kadare nderkohe, apo I zene vetem me qellimin qe te marre me çdo kusht Nobelin !!!???
    Le tja japin qe, sipas jush, nderon Shiperine!
    Marksi , Engelsi dhe Marksizmi, nje elite te tille intelektuale, qe dashurohet me vehten, dhe e ndan rolin e saj nga masa, e Quan te pavlere.

    Reply to this comment
  10. Pallatet Agimi May 18, 20:22

    Profesor Tarifa. Ju uroj shendet, kejo eshte me e rendesishmja. Te tjerat vine pas kesaj.
    Ju pervecese nje studjues me vlere e krijues ne fushen tuaj, jeni edhe nje burre i matur e i urte. Por sot keni kaperxyer mbi vehten, duke polemizuar me prof. Qosjen, po thuajse pa asnje arsye te qendrueshme, pra keni ber she, she, she, pa patur as edhe nje cope pule.
    Se pari profesori eshte e vertete qe ka radhitur mjaft emra, por sic edhe duket nga vete sinqeriteti i mendimeve te veta e shpirti i tij i gjere, thjesht i ka permendur keta, pa perdorur as edhe shkallen me te vogel te krahasimit. Te gjithe keta emra jane teper te respektuar dhe “ende te paarritshem sot”. Pa shih ne fusha te tjera! Ka vene psh. z. Mevlan Shanaj para te madhit Viktor Gjika. Shih nder aktore! Ka vene shume emra dhe me siguri qe ka harruar te permend te madhin Sul Pitarka, etj. etj.
    Pra nuk ka fare rendesi, per spjegimin e pyetjes qe i eshte bere, te radhisi sipas “rendesise”, apo asaj qe preferoni ju. Seicili ka masen e vet e ne se do ti kerkohej, profesori me siguri qe do ta bente. Por padrejtesisht ju jeni perpjekur t’i fryni nje zjarri qe ka kohe qe pothuajse eshte shuar, e ne kete veprim e keni radhitur vehten ne krah te ketyre dy titaneve me nje djallezi “feminore”, qe ju demton.
    Kadareja eshte ai qe eshte e sot, ne kete moshe qe ai ka, nuk i vlen fare vleresimi apo fjala juaj. Vepra e tij tashme eshte nje tabu. Kush perpiqet te futet ne te, vetem tallet me veten.
    Nga ana tjeter prof. Qosja, eshte nje tjeter gjigand i historise, kritikes, letersise dhe mendimit estetik shqiptar. Lum si shqiptaret qe e kane! Ai eshte krenari e fjales te ndertuar e te shprehur aq bukur shqipe, sa i ka dhene kesaj gjuhe nje bukuri mahnitese jo vetem ne sendertimin, por edhe ne tingullimin me aq muzikalitet te saj.
    Ne te shprehuren e perditeshme, e kush eshte ai qe nuk ka ceduar pa dashje? Te gjithe pa perjashtim. Por ne se ndodh, kejo eshte nje hic ne vepren e tyre. Ndaj ke bere gabim qe nuk e ke “falur” per kaq gje te vogel profesorin, e nuk ke pare te cosh perpara punet tuaja.
    Fiksoje mire. Te dy keta zoterinj jane male kaq te larte sa gjithcka qe ndodh poshte tyre, ata nuk i degjojne. Kokat e tyre jane mbi rete e larta, e qofte nga vetetimat apo rrufete ata vetem bezdisen, ju kruan shkurret. Leri keto maja ne madheshtine e tyre. Ata i dine vet punet e tyre.

    Reply to this comment
  11. partia ime May 19, 06:16

    Ka jo pak lexues, studiues e krjiues qe e cmojne Kadarene si shkrimtar historik.
    Nuk jane pak veprat e tij qe ilustrojne momente historike, gjer edhe ideologji te pwriudhave te caktuara historike. (disa shembuj nuk eshtw vendi tw radhiten kwtu), por … a nuk ka te drwjte R Qosja te kerkoj analize “historike letrare” per librat ku Kadare ilustron E Hoxhen per Dimrin rus, Koncwrtin Kinez apo…poema si Shqipwria dhe Tri Romat, pastaj swrish Shqiponjat me Firme, apo poema Vitet 60…?!
    Kaq gje e ngatwrroi fatosin, kur I ka mbetur hatri pse Kadare nenvlefteson mjekren e thinjur te Revolucioneve te deshtuar…

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Njoftim

Njoftim

Njoftim