“Kur Berisha zhvarrosi eshtrat e babait tim”

August 17, 2016 15:03

“Kur Berisha zhvarrosi eshtrat e babait tim”

Nga: Luljeta Progni

Vendimi i qeverisë Meksi për të zhvarrosur eshtrat e Josif Pashkos bashkë me ato të Enver Hoxhës e të tjerë udhëheqës komunistë. “Berisha por edhe Meksi ishin një natë më parë tek unë por nuk më thanë asgjë”.

Kur Gramoz Pashko hapi derën e shtëpisë ku do të themelohej Partia Demokratike, nuk e kishte menduar kurrë se do të vinte shpejt një ditë kur bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë, do të vulosnin zhvarrosjen dhunshëm të eshtrave të babait të tij.

Kishin qënë miq e bashkëpunëtorë në ato ditë të vështira  të dhjetorit të vitit 1990, kishin ndarë bashkë idetë, frikën, shpresën , entuziasmin, por edhe bukën e gojës. Ishte dhjetori i vitit 90. Ata nuk e dinin ende aq mirë se çfarë i priste kur vendosen të vihen në krye të studentëve për të shtyrë drejt greminës sistemin komunist.

Gramoz Pashko, Sali Berisha, Azem Hajdari, Arben Imami, Preç Zogaj, Aleksandër Meksi, e shumë të tjerë ishin drejtuesit e lëvizjes së dhjetorit 1990.

Një ngjarje e rëndë do ta trondistë Pashkon, pikërisht në muajt e parë kur bashkë me Berishën, Hajdarin, Meksin, Imamin e të tjerë e kishin fituar betejën me komunistët.

Babai i tij, Josif Pashko, ishte në anën tjetër, atë të komunistëve. Ishte varrosur në varrezat e dëshmorëve të Kombit, kur kishte ndërruar jetë gjatë sistemit komunist. Ndoshta edhe po të kishte qenë gjallë, atje do të rrinte sepse kishte qenë bashkëpunëtor i rëndësishëm i Enver Hoxhës.

“Isha në shtëpi atë natë kur na erdhi një urdhër nga bashkia për zhvarrosjen e eshtrave të babait tim Josif Pashko. Ishte një copë letër  ku shkruhej se eshtrat e Josif Pashkos do të preheshin në varrezat e Sharrës të nesermen në orën 6 të mëngjesit”, kështu e nis rrëfimin për një prej historive të dhimbshme të jetës së tij, i ndjeri, Gramoz Pashko.

E ka treguar këtë histori në një intervistë për Gazeta Shqiptare në qershor të vitit 2000.  Gramoz Pashko rrëfen natën kur Berisha kishte vendosur të zhvarroste eshtrat e babait të tij për ti hequr nga varrezat e dëshmorëve të Kombit drejt Sharrës. Ishte një ndër netët e vështira të profesorit të njohur të ekonomisë, themelues i PD-së një ndër njerzit më aktiv në lëvizjen e dhjetorit 1990.

Kishte pak muaj që PD kishte fituar zgjehdjet e 22 marsit 1992. Berisha kishte nisur revanshin ndaj kundërshtarëve të tij brenda partisë më shumë se sa ndaj ish-udhëheqësve komunist. Pjesë e këtij revanshi është ngjarja e zhvarrosjes së eshtrave të udhëheqësve komunistë nga varrezat e dëshmorëve të Kombit drejt varrezave të Sharrës.

Josif Pashko, babai i Gramoz Pashkos kishte qënë pjesë e nomenklaturës komuniste. Për këtë arsye, eshtrat e tij u zhvarrosën nga dëshmorët e Kombit dhe bashkë me ato të diktatorit Enver Hoxha dhe udhëheqësve të tjerë komunistë u çuan në varrezat e Sharrës.  E gjtihë procedura do të kryhej gjatë natës.

“Kjo na u duk një çmënduri , sepse hapja e një varri duhej të bëhej së paku në prani të familjes si dhe të një përfaqësuesi fetar por kërkonte edhe një ceremoni të caktuar.  Atëherë ne dërguam Fatosin, vëllain tim,  që të asistonte në procesin e zhvarrimit, sepse  donim të ishim të sigurt  që në ditët e ardhëshme në varrezat e Sharrës, do të vendosnim lule në varrin e babait tonë dhe jo diku tjetër.

Mu duk e çuditshme sepse vetë Berisha kishte qënë në shtëpinë time një ditë më parë, madje edhe Meksi por nuk më kishin thënë gjë. Por në fakt për mua nuk kishte me rëndësi, se në cilën pjesë të kryeqytetit do të preheshin shtrat e tim eti. Mjafton që përfaqësuesit e bashkisë së Tiranës, gjatë zhvarrimit dhe procedurave përkatëse të respektonin rregullat minimale të përcakutuara nga njerzimi. Vetë shkrimtari Kadare në disa libra të tij shkruan me hollësi për domosdoshmërinë e zbatimit të tyre.

gramoz

Një ditë më pas, kur bashkia i kishte vendosur eshtrat e Josif Pashkos por edhe ato të Enver Hoxhës e ish-udhëheqësve të tjerë komunist në Sharrë, Gramoz Pashko dhe familjarë të tjerë ishin atje për të kryer cermoninë e nevojshme.

Po atë ditë e po në atë vend ishin edhe familjarët e ish-udhëheqësve të tjerë. Gramozi do të duhej të prballej jo vetëm me eshtrat e babait të tij të hequra dhunshëm nga njerzit e partisë së tij por edhe me ata që për Gramozin ishin kundërshtarë, familjarët e ish-diktatorit e byrosistëve të tjerë.

I ishin sulur me mllef të madh Gramoz Pashkos: e shikon çna bërë, ti e ke fajin. Sepse Gramoz Pashko kishte qënë një ndër drejtuesit kryesorë të lëvizjes studentore e cila shtyu drejt greminës sistemin e kalbur komunist në dhjetor të vitit 1990. Qysh në atë moment, Gramoz Pashko ishte armiku për byroistët e familjarët e tyre.

Përballja me tanë varrezat e Sharrës ishte një moment dëshpërimi për Pashkon, i cili do të pasohej me të tjera moment të tilla deri tek përjashtimi nga PD më 13 gusht 1992. Gramoz Pashko, Arben Imami, Neritan Ceka, Preç Zogaj, Arben demeti, Edmond Trako, Ridvan Peshkëpia, Shahin Kadare e shumë të tjerë u përjashtuan dhunshëm nga PD në konferencën e 13 gushtit të vitit 1992, pasi prej pak muajsh ishin pozicionuar kundër liderit të PD-së në atë kohë, Sali Berisha.

Pas më shumë se 13 vite, Gramoz Pashko qëndroi larg PD-së për tu rikthyer në pranverën e vitit 2005, pranë Berishës. Ai u rikthye si kandidat i PD-së në Ersekë, garë të cilën e humbi. Gramoz Pashko humbi jetën në korrik të vitit 2006, pas një aksidenti në Himarë ku mundi të mbijetonte por udhëtimi me helikopter drejt Italisë do të ishte fatal për të.

Helikopteri me të cilin po transportohej Gramoz Pashko u rrëzua . Bashkë me Gramoz Pashkon në atë aksident tragjik, humbi jetën edhe i biri dhe stafi mjekësor e pilotët. /27.al/

August 17, 2016 15:03
Komento

10 Komente

  1. Plaku Xhuxhumaku August 17, 15:56

    Dy gjerave ia keni futur pak si kot ju ketu:

    E para, kur thoni:
    “Ishte dhjetori i vitit 90. Ata nuk e dinin ende aq mirë se çfarë i priste kur vendosen të vihen në krye të studentëve për të shtyrë drejt greminës sistemin komunist.”

    Keta birbot e dinin shume mire se cfare i priste, dmth e dinin shume mire qe do te merrnin pushtetin dhe detyrat se cfare do te benin ua kishte ngarkuar vete Ramiz Alia.

    E dyta, deshmore te atdheut jane ata qe vriten per atdhe, jo pleqte e majmur qe vdesin ne shtratin e tyre. Ishin vendosur padrejtesisht ne varrezat e deshmoreve. Erdhi dita e drejtesia u vu ne vend, i hoqen nga varrezat e deshmoreve, pra atje ku nuk iu takonte te ishin dhe i cuan ne varrezat e popullit. Ku eshte problemi ketu? He?

    Reply to this comment
    • juq iu August 17, 23:43

      Fuck off me gjithe baba! Berisha zhvati nga palca e kombit dhe varrosi mijera djeme te rinje e kujt i plasi se cfare i beri babait tend te vdekur??
      Aq me shume qe ti ishe me vetedije dhe vetezgjedhje ne te njejten vathe te kopeshtit zoologjike me bereishen.

      Kini te tjera histori ju banda e gazetareve zevzeke?!

      Reply to this comment
    • Minotauri August 18, 01:15

      O plako i mencur
      sado idnak te jesh me keta njerez,
      nuk behesh dot i pa drejte, se ata jane te padrejte edhe kur flasin pas vdekjes…

      Pashkon e ngaterrojne edhe sot e kesaj dite, kur duan ta vendosin ne krahun tjeter, demokratik, dhe nuk e lene ne krahun e Babait te vete, pra te komunisteve te kuq flake…me duar te skuqura…

      Kur ke qene Andej dhe kerkon te dalesh ne krye te Kundrave, duhet te jesh i vetedishem qe do t’i dalesh kunder edhe Atit. (nuk eshte e thene Atvrasja, por Ndjesa e Heshtur per krimet e Atit, duhet te ndodhe)

      Por Pashko deshi edhe te behej me pushtet te eperm demokratik, edhe te respektonte Atin e tij, qe ka bere gjyqe politike te padrejta (sic e tha edhe Gramosi, duke folur ne pergjithesi, per Te tjeret, pa e permendur atin e vete…)
      Pashko Gramos, u nise qe edhe te mbetej ne Bllok, edhe te ngjitej ne krye te PD-se antikomuniste (sic u nis, se me tej dikush tjeter duhet te rrefeht dikur, sado vone…Mbase edhe rivalet fitues ndaj Pashkos…)
      !
      Por Gramoz Pashko u rrek edhe te respektonte Te Drejten, Pronen Private dhe Pronaret, edhe te mbante Vilen e Pashkove, dmth ate te konfiskuaren prej komunisteve me krejt te Padrejte, prej pronareve legjitime…qe besohej se ishin fitues morale ne Dhjetorin ’90…

      Por ja qe s’ishte e mundur qe, edhe te kishe bere gjyqe kriminele, mbeshtetur jo ne ligje te njeriut por vetem ne kriterin klasor/ideologjike, edhe te mbetej Josiphi At ne Varrezat e Deshmoreve…!

      As kaq te mos bente Saliu, o Mozi?!
      As gjyqin per kafe te Negmies te mos bente, dmth?!
      Po atehere me mire ta linim ate pushtet qe ishte kur ishte shoku enver…!

      Reply to this comment
  2. intelektuali August 17, 16:01

    KRIMINELI JOSIF PASHKO DUHEJ TE ISHTE SHURRUAR PUBLIKISHT NGA POPULLI ASHTU SIC BERI ME ENVERIN

    dhe:

    Pinjollet e Josif dhe Eleni Pashko, kriminele gjakatare te Enverit qe Partia i implementoi ne PD komuniste te Sali Berishes me mire le te mbyllin gojen e tyre te qelbur dhe te fshihen si zhapinj poshte barit, ashtu sic ka ndodhur ne te gjitha vendet e tjera ish komuniste te Evropes Lindore,

    sepse:

    Do te vije dita kur Mafia e Kuqe me pushtet qe po qeveris vendin keto 25 vjet pas renies se Murit te Berlinit do te larfohet me hir apo me pahir nga Shqypnia per t’i lene vendin zhvillimit dhe prosperitetit te Vatanit.

    prandaj ne intelektualet properendimore qe kriminelet gjakatare te Enverit dhe Nexhmijes si familja Pasho i vrane dhe i masakruan me pabesi tradhetare, pra ne ju themi o VAMPIRE te Partise se Punes:

    MOS KUJTONI SE MALLENGJENI DIKE ME KETO VAJTIME KUKUMJCKASH BOLSHEVIKE

    sepse:

    Koha juar e mallengjimeve mashtruese bolshevike ka marre fund dhe ju tani nuk genjeni dot asnje shqyptar me frazeollogjine tuaj enveriste,

    sepse:

    Ja lexoni per t’ju kujtuar kujtesen se kush ka qene BABI juaj kriminel Josif Pashko qe Eleni Pashko, gruaja e tij e spiunonte papushim tek Enveri, ja shikojeni o familje kriminelesh se cfare krimesh ka kryer BABAI juaj i dashur:

    “Sot më datën 10. X. 1947 ora 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje

    Opozita ka dalë hapur si grup i organizuar në mbrojtje të parimeve të demokracisë perëndimore. Ka qenë pikërisht çasti kur ky grup mori nismën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste.

    Kjo ka ndodhur që në parlamentin e parë të Shqipërisë së pasluftës, i dalë nga zgjedhjet e 2 dhjetorit të 1945 dhe që filloi funksionimin në 12 dhjetor të po atij viti. Aftësitë organizuese dhe intelektin interpretues grupi që do të bënte opozitën e parë i shfaqi që në momentet e para të punimeve, pikërisht kur po zgjidhej Kryesia e Asamblesë Kushtetuese, në të cilin ata desh bënë të mundur zgjedhjen e njerëzve të tyre. Por nuk do të kalonin veç tre muaj veprimtari dhe ata do të binin menjëherë në syrin e Enver Hoxhës, i cili i denoncoi nëpërmjet fjalës së njërit prej njerëzve të tij të afërt të asaj kohe, Nako Spirut. Ka qenë pikërisht momenti kur ky grup kishte marrë iniciativën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste. Iniciativa e tyre për të ndalur revanshin komunist do t’u kushtonte jetën jo vetëm 17 deputetëve që kishin mundur të hynin në parlament, por edhe shumë bashkëpunëtorëve te tyre, duke arritur numrin e 40 vetave.

    Gjithçka mësohet pikërisht në shkrimin e mëposhtëm, të mundësuar nëpërmjet faktesh të grumbulluara nga dosja përkatëse që i përket procesit hetimor të “Grupit të deputetëve”, që gjenden në AQSH, si dhe dokumentet që u përkasin punimeve të parlamentit të viteve 1946-1947, të ndodhura po në këtë arkivë.

    Si do ti kundërviheshin Enver Hoxhës intelektualet properendimore shqyptare:

    Ishte fillimi i prillit të vitit 1946, kur në një mbledhje tjetër të bërë në shtëpinë e Hysen Shehut, nga “Grupi i deputetëve”, siç u vetemërua, madje edhe u konsiderua nga opinioni i mëvonshëm grupi i intelektualeve qe kishin studjuar ne perendim që po merrte përsipër të bënte opozitën në parlamentin e parë të Shqipërisë komuniste, është deklaruar se planet e tyre për të rrëzuar Enver Hoxhën së shpejti do të gjenin zbatim. Për këtë, disa anëtarë të grupit, si Riza Dani, Selman Ndreu, Kolë Kuqali etj., pak orë para se të fillonte mbledhja në fjalë, ishin takuar me misionarët e përfaqësisë amerikane në Tiranë. Kështu, sa u mblodhën të gjithë, ata njoftuan për çka kishin biseduar me misionarët e huaj dhe për porositë që kishin marrë prej tyre. Njoftuan se prej tyre u ishin dhënë detyrat që duhej të zgjeronin organizimin e çetave, të fillonin nga aksionet e të përgatiteshin për kryengritje, pasi ata së shpejti do të zbarkonin me forca ushtarake. Konkretisht, gjatë fjalës së tij Riza Dani mësohet të ketë thënë: “Në bisedimin që kemi pasur me misionin amerikan dhe me gjeneralin Hodgson, kemi marrë premtimet se ata së shpejti do të merrnim masa për atë çka kërkonim, vetëm se kërkonin nga ne që të mos zhgënjeheshin”.

    Pas shumë orë diskutimesh dhe sugjerimesh, në fund ka folur dhe njeriu me më shumë ndikim i grupit, intelektuali Shefqet Beja, i cili, si edhe parafolësit e tij, është shprehur: “Zgjerimin e veprimtarisë së çetave dhe udhëzimet që morëm nga anglo-amerikanët për një zbarkim, me të shkuar nëpër qarqe do t’ua thoni shokëve dhe të fillojë një propagandë e gjerë, duke filluar me parrulla të ndryshme”. Pas tij ka ndërhyrë deputeti Selaudin Toto, i cili duket se ka pasur një besim të padiskutueshëm te aleatët e tyre antikomunistë të Perëndimit, pasi është shprehur: “Duhet të kemi besim në premtimet që na kanë dhënë anglo-amerikanët, sepse patjetër së shpejti do të kemi një zbarkim dhe do të ndryshojë situata këtu”. Pas kësaj mbledhjeje, ku sipas procesverbaleve hetimore të mbajtura nga dëshmitë e vetë personave vetëm pak kohë para daljes së tyre në gjyq, është vendosur edhe për masat konkrete që do të merrnin në interes të një kryengritjeje të pritshme të armatosur, pothuaj të gjithë krerët e “Grupit të deputetëve” shkuan në rrethe për t’u marrë me organizimin.

    Detyrat konkrete

    Ishte korriku i 1946-s kur u mblodhën sërish krerët e organizatës së deputetëve në një takim të planifikuar për realizimin e platformës së tyre politike. Aty u ngarkuan Riza Dani, Faik Shehu dhe Jup Kazazi me detyra konkrete organizuese për të përgatitur ndërhyrjen e aleatëve. Në këtë nismë u vendos që të jepej një vrull i përgjithshëm për të krijuar turbullira në vend. Gjithsesi, më pas ata do të deklaronin për mosbesimin që kishin pasur në iniciativat e veta. Kështu, njëri prej tyre, i njohur me emrin Tefik Deliallisi, gjatë procesit të tij gjyqësor para trupit gjykues do të deklaronte: “Ne dyshonim që me forcat tona të mund t’i futeshim kryengritjes, por vetëm kishim besim në ndihmën e anglo-amerikanëve. Fillimi i kryengritjes ishte vetëm sa për të gjetur pretekst për të ndërhyrë me armë, në mënyrë që të paraqisnim në botën e jashtme se në Shqipëri gjendja është e turbullt…”.

    Shënimet e dorës së Enver Hoxhës

    Nuk kaloi as një vit nga koha kur ky grup kishte filluar nga veprimi konkret dhe kur Enver Hoxha konstatoi personalisht, që në muajin e tretë të parlamentit, se diçka po lëvizte pas personit të Riza Danit dhe misionarëve amerikanë. Ky moment kishte qenë diskutimi i bujshëm i Danit, i cili në emër të grupit po kundërshtonte me gjithëfarëlloj argumentesh projektkushtetutën e parë. Pas kësaj, do të vinte mbikëqyrja e deputetëve në mënyrën më të sofistikuar dhe më të rreptë, derisa së fundmi të vinte arrestimi i tyre. Një letër disi e zverdhur dhe e vjetruar nga dhjetëra vitet që kanë rënduar mbi të, qëndron në një nga stendat e Muzeut Historik Kombëtar, në pavionin e gjenocidit komunist, pikërisht në seksionin që u kushtohet deputetëve të opozitës së parë të Shqipërisë komuniste. Mbi të është një shkrim dore më se i zakonshëm, madje pa i respektuar as rregullat elementare të drejtshkrimit. Ajo jep mbylljen e një historie të gjatë të nisur me shumë vrull dhe pasion nga disa intelektualë të njohur të Shqipërisë së atyre viteve. Është pikërisht urdhri pothuajse verbal që vendoste përfundimisht fatin e një pjese të deputetëve të parlamentit të parë shqiptar. Konkretisht në të shkruhet:

    “Rendi i ditës: – Sot, më 14.05.1947, shqyrtimi i çështjes së arrestimit të disa të burgosurve. U muar vendim për arrestimin e 10 deputetëve dhe gjithashtu u muar vendim për arrestimin e Kadri Hoxhës, meqenëse ishte ngjarje urgjente dhe kjo çështje do t’i paraqitej Komitetit Qëndror të PKSh. Partia do të skjarohet në lidhje me këtë për luftën që duhet bërë kundra reaksioneve dhe gjithë elementëve nacionalistë. Duhet të kuptohet se ata që punojnë shtrembër, do të dënohen, ndërsa ata që punojnë drejt ndershëm duhet të veçohen. Partia e jonë kërkon të sqarohet proçesi”.
    (Poshtë janë firmat e nënshkruara nga Enver Hoxha, Shefqet Peçi, Hysni Kapo dhe Nako Spiru.)

    Gjyqi i opozitës 30 gusht 1947

    Trupi gjykues i caktuar nga Komiteti Qendror i PKSh-së përbëhej:

    Kryetar i tij ishte kolonel Niko Çeta, ish-komunist me formimin e Partisë, kuadër në luftë dhe pas çlirimit ka qenë në organet e punëve të brendshme e të Sigurimit, me arsim fillor dhe me profesion furrxhi.

    Prokuror i çështjes së tyre ishte nënkolonel Josif Pashko, ish-komisar gjatë luftës, ndërsa pas çlirimit me funksione të larta partiake dhe në organet e punëve të brendshme, me profesion arsimtar.

    Anëtarët e trupit gjykues ishin të gjithë besnikë dhe me garanci të larta politike, ish-pjesëtarë e kuadro të luftës.

    Duke shfletuar dosjen hetimore, mes shumë shënimesh me vlerë të madhe historike, në të cilat jepet edhe momenti i zhvillimit të procesit gjyqësor zhvilluar për ta, nëpërmjet pyetjeve të prokurorit dhe deklarimeve që ata kanë bërë para tij, hidhet dritë më shumë për atë të vërtetë historike se iniciativat e para për demokratizim në Shqipëri janë qysh herët. Ja çfarë dëshmon në një nga ato seanca pyetësore të gjyqit që zhvillohet kundër “Grupit të deputetëve”, njëri nga përfaqësuesit e këtij grupi i njohur si intelektual i mirëfilltë, që ishte edhe ndër kryesorët, Shefqet Beja.

    Prokurori: – Çfarë pushteti predikonit ju?
    Shefqet Beja: – Ne donim një pushtet me parimet demokratike të Perëndimit.
    (. . . Vijon. . .)

    Kryetari: – Politikën e amerikanëve?
    Shefqet Beja: – Po. Të pëlciste një konflikt ndërkombëtar!
    Prokurori i përgjithshëm Josif Pashko, në fjalën e tij drejtuar trupit gjykues në këtë gjyq të zhvilluar ndaj deputetëve të legjislaturës së parë të Kuvendit Popullor më 30.08 1947, ndër të tjera thekson me forcë: “… Dënimi që ju duhet t’u jepni këtyre, duhet të jetë i rëndë, se të rënda kanë qenë veprat e tyre kriminale, se e madhe ka qenë tradhtia që këta i kanë bërë popullit. Populli ynë e urren tradhtinë dhe prandaj kërkoj nga ju dënimin pa mëshirë…”.

    Vendimi

    Më së fundmi pas shumë akuzash dhe kundërakuzash Gjykata e Lartë nxori vendimin nr. 187, datë 27. 9 1947: “…Për veprën e tradhtisë së lartë për rrëzimin e shtetit demokratik Shqiptar…”

    Dënohen:

    Me vdekje me pushkatim: Selaudin Toto, Irfan Majuni, Enver Sazani, sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agothokli Zhitoni, Abdyl Kokoshi, Selim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Sogioti, Tefik Delialliasi, Pertef Karagjozi, Shefqet Beja etj., duke përfunduar kjo në shtatëmbëdhjetë të dënuar. Në fund numri i të ekzekutuarve arriti deri në 40 persona, pasi më mbrapa në këtë akuzë u përfshinë dhe ata që u konsideruan “bashkëpunëtorë të deputetëve”.

    Ekzekutimi

    Plot një muaj të lidhur në një mënyrë të tillë që nuk mund të lëviznin fare kanë ndenjur të gjithë deputetët e dënuar me vdekje në qelitë e burgut të sigurisë së lartë Nr/313 në kryeqytet në pritje të zbatimit të vendimit të ekzekutimit të tyre. Brenda atij muaji ata u munduan të bëjnë dhe përpjekjet e fundit për të shpëtuar jetën. Kështu sejcili dërgoi në organet më të larta të shtetit dhe kryesisht në Kryesinë e Asamblesë Kushtetuese, antërë të së cilës deri pak kohë më parë se të dënoheshin kishin qenë edhe ata vetë, kërkesat për falje të tyre. Mësohet se ata deri në momentet e fundit nuk i kishin humbur shpresat për falje nga ish kolegët e tyre paralmentarë. Megjithatë ajo nuk u realizua kurrë. Ka qenë një shkresë e nisur në drejtorinë e burgut ku ata ishin të izoluar, e firmosur nga Sekretari i Presidiumit, Sami Baholli e cila u bënte të diutur refuzimin e lutjeve të tyre për tu dhënë mundësinë për të jetuar. Konkretisht ajo shkresë ka mbajtur datën 9 tetor 1947 dhe ka qenë rregjistruar në numrin 180 të rregjistrit të parlamentit të atij viti. Pas kësaj do vinin orët e para të mesnatës së 10 tetorit, kur skuadra e pushkatimit do t’i merrte për t’i çuar në zonën e Malit me Gropa, ku do të ekzekutoheshin që të gjithë. Kështu u mbyll kjo histori e këtij grupi të lindur me shumë bujë dhe që pati një jehonë të jashtëzakonshme, për vetë faktin se mori përsipër të hapte siparin e mendimit ndryshe në pushtetin komunist të painstaluar akoma mirë në Shqipëri.

    PROCES-VERBALI

    Dokumenti sekret, Prokurori Pashko: Si u ekzekutuan deputetët rebelë

    PROÇES – VERBAL – EKZEKUTIMI

    Sot më datën 10. X. 947 0ra 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje: Shefqet Beja, Riza Alizoti, Sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agathokli Xhitoni, Abdyl Kokoshi, Salim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Saggioti, Tefik Deliallisi dhe Pertef Karagjozi dhe mbasi u siguruam për identitetin e tyre të shoqëruar dhe nga rojet, shkuam në vendin e caktuar për ekzekutimin e të pandehurave. Mbasi u kënduam vendimin e gjykatës së Naltë Nr/ 187 dt 27. IX. 1947 që dënon të gjithë të pandehurit e naltë-përmendur me vdekje, mbasi u kënduam shkresën e Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr/ 180 të Regj. Dt 9. X. ,947 që refuzon lutjet e tyre për falje dhe mbasi u pyetën dhe thanë flaën e fundit, në bazë të vendimit të naltpërmendur u ekzekutuan.

    Nënshkruar sot më 10. X. ,1947
    Prokuror Josif Pashko”

    MALLKUAR QOFTE VEPRA E TIJ KRIMINALE KUNDER NJEREZIMIT DHE KUNDER SHQYPNISE!

    Intelektuali

    Reply to this comment
  3. intelektuali August 17, 16:02

    KRIMINELI JOSIF PASHKO DUHEJ TE ISHTE SHURRUAR PUBLIKISHT NGA POPULLI ASHTU SIC BERI ME ENVERIN

    dhe:

    Pinjollet e Josif dhe Eleni Pashko, kriminele gjakatare te Enverit qe Partia i implementoi ne PD komuniste te Sali Berishes me mire le te mbyllin gojen e tyre te qelbur dhe te fshihen si zhapinj poshte barit, ashtu sic ka ndodhur ne te gjitha vendet e tjera ish komuniste te Evropes Lindore,

    sepse:

    Do te vije dita kur Mafia e Kuqe me pushtet qe po qeveris vendin keto 25 vjet pas renies se Murit te Berlinit do te largohet me hir apo me pahir nga Shqypnia per t’i lene vendin zhvillimit dhe prosperitetit te Vatanit drejt BE-se dhe Botes Demokratike.

    prandaj ne intelektualet properendimore qe kriminelet gjakatare te Enverit dhe Nexhmijes si familja Pasho i vrane dhe i masakruan me pabesi tradhetare, pra ne ju themi o VAMPIRE te Partise se Punes:

    MOS KUJTONI SE MALLENGJENI DIKE ME KETO VAJTIME KUKUMJCKASH BOLSHEVIKE

    sepse:

    Koha juar e mallengjimeve mashtruese bolshevike ka marre fund dhe ju tani nuk genjeni dot asnje shqyptar me frazeollogjine tuaj enveriste,

    sepse:

    Ja lexoni per t’ju kujtuar kujtesen se kush ka qene BABI juaj kriminel Josif Pashko qe Eleni Pashko, gruaja e tij e spiunonte papushim tek Enveri, ja shikojeni o familje kriminelesh se cfare krimesh ka kryer BABAI juaj i dashur:

    “Sot më datën 10. X. 1947 ora 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje

    Opozita ka dalë hapur si grup i organizuar në mbrojtje të parimeve të demokracisë perëndimore. Ka qenë pikërisht çasti kur ky grup mori nismën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste.

    Kjo ka ndodhur që në parlamentin e parë të Shqipërisë së pasluftës, i dalë nga zgjedhjet e 2 dhjetorit të 1945 dhe që filloi funksionimin në 12 dhjetor të po atij viti. Aftësitë organizuese dhe intelektin interpretues grupi që do të bënte opozitën e parë i shfaqi që në momentet e para të punimeve, pikërisht kur po zgjidhej Kryesia e Asamblesë Kushtetuese, në të cilin ata desh bënë të mundur zgjedhjen e njerëzve të tyre. Por nuk do të kalonin veç tre muaj veprimtari dhe ata do të binin menjëherë në syrin e Enver Hoxhës, i cili i denoncoi nëpërmjet fjalës së njërit prej njerëzve të tij të afërt të asaj kohe, Nako Spirut. Ka qenë pikërisht momenti kur ky grup kishte marrë iniciativën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste. Iniciativa e tyre për të ndalur revanshin komunist do t’u kushtonte jetën jo vetëm 17 deputetëve që kishin mundur të hynin në parlament, por edhe shumë bashkëpunëtorëve te tyre, duke arritur numrin e 40 vetave.

    Gjithçka mësohet pikërisht në shkrimin e mëposhtëm, të mundësuar nëpërmjet faktesh të grumbulluara nga dosja përkatëse që i përket procesit hetimor të “Grupit të deputetëve”, që gjenden në AQSH, si dhe dokumentet që u përkasin punimeve të parlamentit të viteve 1946-1947, të ndodhura po në këtë arkivë.

    Si do ti kundërviheshin Enver Hoxhës intelektualet properendimore shqyptare:

    Ishte fillimi i prillit të vitit 1946, kur në një mbledhje tjetër të bërë në shtëpinë e Hysen Shehut, nga “Grupi i deputetëve”, siç u vetemërua, madje edhe u konsiderua nga opinioni i mëvonshëm grupi i intelektualeve qe kishin studjuar ne perendim që po merrte përsipër të bënte opozitën në parlamentin e parë të Shqipërisë komuniste, është deklaruar se planet e tyre për të rrëzuar Enver Hoxhën së shpejti do të gjenin zbatim. Për këtë, disa anëtarë të grupit, si Riza Dani, Selman Ndreu, Kolë Kuqali etj., pak orë para se të fillonte mbledhja në fjalë, ishin takuar me misionarët e përfaqësisë amerikane në Tiranë. Kështu, sa u mblodhën të gjithë, ata njoftuan për çka kishin biseduar me misionarët e huaj dhe për porositë që kishin marrë prej tyre. Njoftuan se prej tyre u ishin dhënë detyrat që duhej të zgjeronin organizimin e çetave, të fillonin nga aksionet e të përgatiteshin për kryengritje, pasi ata së shpejti do të zbarkonin me forca ushtarake. Konkretisht, gjatë fjalës së tij Riza Dani mësohet të ketë thënë: “Në bisedimin që kemi pasur me misionin amerikan dhe me gjeneralin Hodgson, kemi marrë premtimet se ata së shpejti do të merrnim masa për atë çka kërkonim, vetëm se kërkonin nga ne që të mos zhgënjeheshin”.

    Pas shumë orë diskutimesh dhe sugjerimesh, në fund ka folur dhe njeriu me më shumë ndikim i grupit, intelektuali Shefqet Beja, i cili, si edhe parafolësit e tij, është shprehur: “Zgjerimin e veprimtarisë së çetave dhe udhëzimet që morëm nga anglo-amerikanët për një zbarkim, me të shkuar nëpër qarqe do t’ua thoni shokëve dhe të fillojë një propagandë e gjerë, duke filluar me parrulla të ndryshme”. Pas tij ka ndërhyrë deputeti Selaudin Toto, i cili duket se ka pasur një besim të padiskutueshëm te aleatët e tyre antikomunistë të Perëndimit, pasi është shprehur: “Duhet të kemi besim në premtimet që na kanë dhënë anglo-amerikanët, sepse patjetër së shpejti do të kemi një zbarkim dhe do të ndryshojë situata këtu”. Pas kësaj mbledhjeje, ku sipas procesverbaleve hetimore të mbajtura nga dëshmitë e vetë personave vetëm pak kohë para daljes së tyre në gjyq, është vendosur edhe për masat konkrete që do të merrnin në interes të një kryengritjeje të pritshme të armatosur, pothuaj të gjithë krerët e “Grupit të deputetëve” shkuan në rrethe për t’u marrë me organizimin.

    Detyrat konkrete

    Ishte korriku i 1946-s kur u mblodhën sërish krerët e organizatës së deputetëve në një takim të planifikuar për realizimin e platformës së tyre politike. Aty u ngarkuan Riza Dani, Faik Shehu dhe Jup Kazazi me detyra konkrete organizuese për të përgatitur ndërhyrjen e aleatëve. Në këtë nismë u vendos që të jepej një vrull i përgjithshëm për të krijuar turbullira në vend. Gjithsesi, më pas ata do të deklaronin për mosbesimin që kishin pasur në iniciativat e veta. Kështu, njëri prej tyre, i njohur me emrin Tefik Deliallisi, gjatë procesit të tij gjyqësor para trupit gjykues do të deklaronte: “Ne dyshonim që me forcat tona të mund t’i futeshim kryengritjes, por vetëm kishim besim në ndihmën e anglo-amerikanëve. Fillimi i kryengritjes ishte vetëm sa për të gjetur pretekst për të ndërhyrë me armë, në mënyrë që të paraqisnim në botën e jashtme se në Shqipëri gjendja është e turbullt…”.

    Shënimet e dorës së Enver Hoxhës

    Nuk kaloi as një vit nga koha kur ky grup kishte filluar nga veprimi konkret dhe kur Enver Hoxha konstatoi personalisht, që në muajin e tretë të parlamentit, se diçka po lëvizte pas personit të Riza Danit dhe misionarëve amerikanë. Ky moment kishte qenë diskutimi i bujshëm i Danit, i cili në emër të grupit po kundërshtonte me gjithëfarëlloj argumentesh projektkushtetutën e parë. Pas kësaj, do të vinte mbikëqyrja e deputetëve në mënyrën më të sofistikuar dhe më të rreptë, derisa së fundmi të vinte arrestimi i tyre. Një letër disi e zverdhur dhe e vjetruar nga dhjetëra vitet që kanë rënduar mbi të, qëndron në një nga stendat e Muzeut Historik Kombëtar, në pavionin e gjenocidit komunist, pikërisht në seksionin që u kushtohet deputetëve të opozitës së parë të Shqipërisë komuniste. Mbi të është një shkrim dore më se i zakonshëm, madje pa i respektuar as rregullat elementare të drejtshkrimit. Ajo jep mbylljen e një historie të gjatë të nisur me shumë vrull dhe pasion nga disa intelektualë të njohur të Shqipërisë së atyre viteve. Është pikërisht urdhri pothuajse verbal që vendoste përfundimisht fatin e një pjese të deputetëve të parlamentit të parë shqiptar. Konkretisht në të shkruhet:

    “Rendi i ditës: – Sot, më 14.05.1947, shqyrtimi i çështjes së arrestimit të disa të burgosurve. U muar vendim për arrestimin e 10 deputetëve dhe gjithashtu u muar vendim për arrestimin e Kadri Hoxhës, meqenëse ishte ngjarje urgjente dhe kjo çështje do t’i paraqitej Komitetit Qëndror të PKSh. Partia do të skjarohet në lidhje me këtë për luftën që duhet bërë kundra reaksioneve dhe gjithë elementëve nacionalistë. Duhet të kuptohet se ata që punojnë shtrembër, do të dënohen, ndërsa ata që punojnë drejt ndershëm duhet të veçohen. Partia e jonë kërkon të sqarohet proçesi”.
    (Poshtë janë firmat e nënshkruara nga Enver Hoxha, Shefqet Peçi, Hysni Kapo dhe Nako Spiru.)

    Gjyqi i opozitës 30 gusht 1947

    Trupi gjykues i caktuar nga Komiteti Qendror i PKSh-së përbëhej:

    Kryetar i tij ishte kolonel Niko Çeta, ish-komunist me formimin e Partisë, kuadër në luftë dhe pas çlirimit ka qenë në organet e punëve të brendshme e të Sigurimit, me arsim fillor dhe me profesion furrxhi.

    Prokuror i çështjes së tyre ishte nënkolonel Josif Pashko, ish-komisar gjatë luftës, ndërsa pas çlirimit me funksione të larta partiake dhe në organet e punëve të brendshme, me profesion arsimtar.

    Anëtarët e trupit gjykues ishin të gjithë besnikë dhe me garanci të larta politike, ish-pjesëtarë e kuadro të luftës.

    Duke shfletuar dosjen hetimore, mes shumë shënimesh me vlerë të madhe historike, në të cilat jepet edhe momenti i zhvillimit të procesit gjyqësor zhvilluar për ta, nëpërmjet pyetjeve të prokurorit dhe deklarimeve që ata kanë bërë para tij, hidhet dritë më shumë për atë të vërtetë historike se iniciativat e para për demokratizim në Shqipëri janë qysh herët. Ja çfarë dëshmon në një nga ato seanca pyetësore të gjyqit që zhvillohet kundër “Grupit të deputetëve”, njëri nga përfaqësuesit e këtij grupi i njohur si intelektual i mirëfilltë, që ishte edhe ndër kryesorët, Shefqet Beja.

    Prokurori: – Çfarë pushteti predikonit ju?
    Shefqet Beja: – Ne donim një pushtet me parimet demokratike të Perëndimit.
    (. . . Vijon. . .)

    Kryetari: – Politikën e amerikanëve?
    Shefqet Beja: – Po. Të pëlciste një konflikt ndërkombëtar!
    Prokurori i përgjithshëm Josif Pashko, në fjalën e tij drejtuar trupit gjykues në këtë gjyq të zhvilluar ndaj deputetëve të legjislaturës së parë të Kuvendit Popullor më 30.08 1947, ndër të tjera thekson me forcë: “… Dënimi që ju duhet t’u jepni këtyre, duhet të jetë i rëndë, se të rënda kanë qenë veprat e tyre kriminale, se e madhe ka qenë tradhtia që këta i kanë bërë popullit. Populli ynë e urren tradhtinë dhe prandaj kërkoj nga ju dënimin pa mëshirë…”.

    Vendimi

    Më së fundmi pas shumë akuzash dhe kundërakuzash Gjykata e Lartë nxori vendimin nr. 187, datë 27. 9 1947: “…Për veprën e tradhtisë së lartë për rrëzimin e shtetit demokratik Shqiptar…”

    Dënohen:

    Me vdekje me pushkatim: Selaudin Toto, Irfan Majuni, Enver Sazani, sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agothokli Zhitoni, Abdyl Kokoshi, Selim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Sogioti, Tefik Delialliasi, Pertef Karagjozi, Shefqet Beja etj., duke përfunduar kjo në shtatëmbëdhjetë të dënuar. Në fund numri i të ekzekutuarve arriti deri në 40 persona, pasi më mbrapa në këtë akuzë u përfshinë dhe ata që u konsideruan “bashkëpunëtorë të deputetëve”.

    Ekzekutimi

    Plot një muaj të lidhur në një mënyrë të tillë që nuk mund të lëviznin fare kanë ndenjur të gjithë deputetët e dënuar me vdekje në qelitë e burgut të sigurisë së lartë Nr/313 në kryeqytet në pritje të zbatimit të vendimit të ekzekutimit të tyre. Brenda atij muaji ata u munduan të bëjnë dhe përpjekjet e fundit për të shpëtuar jetën. Kështu sejcili dërgoi në organet më të larta të shtetit dhe kryesisht në Kryesinë e Asamblesë Kushtetuese, antërë të së cilës deri pak kohë më parë se të dënoheshin kishin qenë edhe ata vetë, kërkesat për falje të tyre. Mësohet se ata deri në momentet e fundit nuk i kishin humbur shpresat për falje nga ish kolegët e tyre paralmentarë. Megjithatë ajo nuk u realizua kurrë. Ka qenë një shkresë e nisur në drejtorinë e burgut ku ata ishin të izoluar, e firmosur nga Sekretari i Presidiumit, Sami Baholli e cila u bënte të diutur refuzimin e lutjeve të tyre për tu dhënë mundësinë për të jetuar. Konkretisht ajo shkresë ka mbajtur datën 9 tetor 1947 dhe ka qenë rregjistruar në numrin 180 të rregjistrit të parlamentit të atij viti. Pas kësaj do vinin orët e para të mesnatës së 10 tetorit, kur skuadra e pushkatimit do t’i merrte për t’i çuar në zonën e Malit me Gropa, ku do të ekzekutoheshin që të gjithë. Kështu u mbyll kjo histori e këtij grupi të lindur me shumë bujë dhe që pati një jehonë të jashtëzakonshme, për vetë faktin se mori përsipër të hapte siparin e mendimit ndryshe në pushtetin komunist të painstaluar akoma mirë në Shqipëri.

    PROCES-VERBALI

    Dokumenti sekret, Prokurori Pashko: Si u ekzekutuan deputetët rebelë

    PROÇES – VERBAL – EKZEKUTIMI

    Sot më datën 10. X. 947 0ra 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje: Shefqet Beja, Riza Alizoti, Sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agathokli Xhitoni, Abdyl Kokoshi, Salim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Saggioti, Tefik Deliallisi dhe Pertef Karagjozi dhe mbasi u siguruam për identitetin e tyre të shoqëruar dhe nga rojet, shkuam në vendin e caktuar për ekzekutimin e të pandehurave. Mbasi u kënduam vendimin e gjykatës së Naltë Nr/ 187 dt 27. IX. 1947 që dënon të gjithë të pandehurit e naltë-përmendur me vdekje, mbasi u kënduam shkresën e Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr/ 180 të Regj. Dt 9. X. ,947 që refuzon lutjet e tyre për falje dhe mbasi u pyetën dhe thanë flaën e fundit, në bazë të vendimit të naltpërmendur u ekzekutuan.

    Nënshkruar sot më 10. X. ,1947
    Prokuror Josif Pashko”

    MALLKUAR QOFTE VEPRA E TIJ KRIMINALE KUNDER NJEREZIMIT DHE KUNDER SHQYPNISE!

    Intelektuali

    Reply to this comment
  4. intelektuali August 17, 16:03

    KRIMINELI JOSIF PASHKO DUHEJ TE ISHTE SHURRUAR PUBLIKISHT NGA POPULLI ASHTU SIC BERI ME ENVERIN

    dhe:

    Pinjollet e Josif dhe Eleni Pashko, kriminele gjakatare te Enverit qe Partia i implementoi ne PD komuniste te Sali Berishes me mire le te mbyllin gojen e tyre te qelbur dhe te fshihen si zhapinj poshte barit, ashtu sic ka ndodhur ne te gjitha vendet e tjera ish komuniste te Evropes Lindore,

    sepse:

    Do te vije dita kur Mafia e Kuqe me pushtet qe po qeveris vendin keto 25 vjet pas renies se Murit te Berlinit do te largohet me hir apo me pahir nga Shqypnia per t’i lene vendin zhvillimit dhe prosperitetit te Vatanit drejt BE-se dhe Botes Demokratike.

    prandaj ne intelektualet properendimore qe kriminelet gjakatare te Enverit dhe Nexhmijes si familja Pashko i vrane dhe i masakruan me pabesi tradhetare, pra ne ju themi o VAMPIRE te Partise se Punes:

    MOS KUJTONI SE MALLENGJENI DIKE ME KETO VAJTIME KUKUMJCKASH BOLSHEVIKE

    sepse:

    Koha juar e mallengjimeve mashtruese bolshevike ka marre fund dhe ju tani nuk genjeni dot asnje shqyptar me frazeollogjine tuaj enveriste,

    sepse:

    Ja lexoni per t’ju kujtuar kujtesen se kush ka qene BABI juaj kriminel Josif Pashko qe Eleni Pashko, gruaja e tij e spiunonte papushim tek Enveri, ja shikojeni o familje kriminelesh se cfare krimesh ka kryer BABAI juaj i dashur:

    “Sot më datën 10. X. 1947 ora 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje

    Opozita ka dalë hapur si grup i organizuar në mbrojtje të parimeve të demokracisë perëndimore. Ka qenë pikërisht çasti kur ky grup mori nismën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste.

    Kjo ka ndodhur që në parlamentin e parë të Shqipërisë së pasluftës, i dalë nga zgjedhjet e 2 dhjetorit të 1945 dhe që filloi funksionimin në 12 dhjetor të po atij viti. Aftësitë organizuese dhe intelektin interpretues grupi që do të bënte opozitën e parë i shfaqi që në momentet e para të punimeve, pikërisht kur po zgjidhej Kryesia e Asamblesë Kushtetuese, në të cilin ata desh bënë të mundur zgjedhjen e njerëzve të tyre. Por nuk do të kalonin veç tre muaj veprimtari dhe ata do të binin menjëherë në syrin e Enver Hoxhës, i cili i denoncoi nëpërmjet fjalës së njërit prej njerëzve të tij të afërt të asaj kohe, Nako Spirut. Ka qenë pikërisht momenti kur ky grup kishte marrë iniciativën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste. Iniciativa e tyre për të ndalur revanshin komunist do t’u kushtonte jetën jo vetëm 17 deputetëve që kishin mundur të hynin në parlament, por edhe shumë bashkëpunëtorëve te tyre, duke arritur numrin e 40 vetave.

    Gjithçka mësohet pikërisht në shkrimin e mëposhtëm, të mundësuar nëpërmjet faktesh të grumbulluara nga dosja përkatëse që i përket procesit hetimor të “Grupit të deputetëve”, që gjenden në AQSH, si dhe dokumentet që u përkasin punimeve të parlamentit të viteve 1946-1947, të ndodhura po në këtë arkivë.

    Si do ti kundërviheshin Enver Hoxhës intelektualet properendimore shqyptare:

    Ishte fillimi i prillit të vitit 1946, kur në një mbledhje tjetër të bërë në shtëpinë e Hysen Shehut, nga “Grupi i deputetëve”, siç u vetemërua, madje edhe u konsiderua nga opinioni i mëvonshëm grupi i intelektualeve qe kishin studjuar ne perendim që po merrte përsipër të bënte opozitën në parlamentin e parë të Shqipërisë komuniste, është deklaruar se planet e tyre për të rrëzuar Enver Hoxhën së shpejti do të gjenin zbatim. Për këtë, disa anëtarë të grupit, si Riza Dani, Selman Ndreu, Kolë Kuqali etj., pak orë para se të fillonte mbledhja në fjalë, ishin takuar me misionarët e përfaqësisë amerikane në Tiranë. Kështu, sa u mblodhën të gjithë, ata njoftuan për çka kishin biseduar me misionarët e huaj dhe për porositë që kishin marrë prej tyre. Njoftuan se prej tyre u ishin dhënë detyrat që duhej të zgjeronin organizimin e çetave, të fillonin nga aksionet e të përgatiteshin për kryengritje, pasi ata së shpejti do të zbarkonin me forca ushtarake. Konkretisht, gjatë fjalës së tij Riza Dani mësohet të ketë thënë: “Në bisedimin që kemi pasur me misionin amerikan dhe me gjeneralin Hodgson, kemi marrë premtimet se ata së shpejti do të merrnim masa për atë çka kërkonim, vetëm se kërkonin nga ne që të mos zhgënjeheshin”.

    Pas shumë orë diskutimesh dhe sugjerimesh, në fund ka folur dhe njeriu me më shumë ndikim i grupit, intelektuali Shefqet Beja, i cili, si edhe parafolësit e tij, është shprehur: “Zgjerimin e veprimtarisë së çetave dhe udhëzimet që morëm nga anglo-amerikanët për një zbarkim, me të shkuar nëpër qarqe do t’ua thoni shokëve dhe të fillojë një propagandë e gjerë, duke filluar me parrulla të ndryshme”. Pas tij ka ndërhyrë deputeti Selaudin Toto, i cili duket se ka pasur një besim të padiskutueshëm te aleatët e tyre antikomunistë të Perëndimit, pasi është shprehur: “Duhet të kemi besim në premtimet që na kanë dhënë anglo-amerikanët, sepse patjetër së shpejti do të kemi një zbarkim dhe do të ndryshojë situata këtu”. Pas kësaj mbledhjeje, ku sipas procesverbaleve hetimore të mbajtura nga dëshmitë e vetë personave vetëm pak kohë para daljes së tyre në gjyq, është vendosur edhe për masat konkrete që do të merrnin në interes të një kryengritjeje të pritshme të armatosur, pothuaj të gjithë krerët e “Grupit të deputetëve” shkuan në rrethe për t’u marrë me organizimin.

    Detyrat konkrete

    Ishte korriku i 1946-s kur u mblodhën sërish krerët e organizatës së deputetëve në një takim të planifikuar për realizimin e platformës së tyre politike. Aty u ngarkuan Riza Dani, Faik Shehu dhe Jup Kazazi me detyra konkrete organizuese për të përgatitur ndërhyrjen e aleatëve. Në këtë nismë u vendos që të jepej një vrull i përgjithshëm për të krijuar turbullira në vend. Gjithsesi, më pas ata do të deklaronin për mosbesimin që kishin pasur në iniciativat e veta. Kështu, njëri prej tyre, i njohur me emrin Tefik Deliallisi, gjatë procesit të tij gjyqësor para trupit gjykues do të deklaronte: “Ne dyshonim që me forcat tona të mund t’i futeshim kryengritjes, por vetëm kishim besim në ndihmën e anglo-amerikanëve. Fillimi i kryengritjes ishte vetëm sa për të gjetur pretekst për të ndërhyrë me armë, në mënyrë që të paraqisnim në botën e jashtme se në Shqipëri gjendja është e turbullt…”.

    Shënimet e dorës së Enver Hoxhës

    Nuk kaloi as një vit nga koha kur ky grup kishte filluar nga veprimi konkret dhe kur Enver Hoxha konstatoi personalisht, që në muajin e tretë të parlamentit, se diçka po lëvizte pas personit të Riza Danit dhe misionarëve amerikanë. Ky moment kishte qenë diskutimi i bujshëm i Danit, i cili në emër të grupit po kundërshtonte me gjithëfarëlloj argumentesh projektkushtetutën e parë. Pas kësaj, do të vinte mbikëqyrja e deputetëve në mënyrën më të sofistikuar dhe më të rreptë, derisa së fundmi të vinte arrestimi i tyre. Një letër disi e zverdhur dhe e vjetruar nga dhjetëra vitet që kanë rënduar mbi të, qëndron në një nga stendat e Muzeut Historik Kombëtar, në pavionin e gjenocidit komunist, pikërisht në seksionin që u kushtohet deputetëve të opozitës së parë të Shqipërisë komuniste. Mbi të është një shkrim dore më se i zakonshëm, madje pa i respektuar as rregullat elementare të drejtshkrimit. Ajo jep mbylljen e një historie të gjatë të nisur me shumë vrull dhe pasion nga disa intelektualë të njohur të Shqipërisë së atyre viteve. Është pikërisht urdhri pothuajse verbal që vendoste përfundimisht fatin e një pjese të deputetëve të parlamentit të parë shqiptar. Konkretisht në të shkruhet:

    “Rendi i ditës: – Sot, më 14.05.1947, shqyrtimi i çështjes së arrestimit të disa të burgosurve. U muar vendim për arrestimin e 10 deputetëve dhe gjithashtu u muar vendim për arrestimin e Kadri Hoxhës, meqenëse ishte ngjarje urgjente dhe kjo çështje do t’i paraqitej Komitetit Qëndror të PKSh. Partia do të skjarohet në lidhje me këtë për luftën që duhet bërë kundra reaksioneve dhe gjithë elementëve nacionalistë. Duhet të kuptohet se ata që punojnë shtrembër, do të dënohen, ndërsa ata që punojnë drejt ndershëm duhet të veçohen. Partia e jonë kërkon të sqarohet proçesi”.
    (Poshtë janë firmat e nënshkruara nga Enver Hoxha, Shefqet Peçi, Hysni Kapo dhe Nako Spiru.)

    Gjyqi i opozitës 30 gusht 1947

    Trupi gjykues i caktuar nga Komiteti Qendror i PKSh-së përbëhej:

    Kryetar i tij ishte kolonel Niko Çeta, ish-komunist me formimin e Partisë, kuadër në luftë dhe pas çlirimit ka qenë në organet e punëve të brendshme e të Sigurimit, me arsim fillor dhe me profesion furrxhi.

    Prokuror i çështjes së tyre ishte nënkolonel Josif Pashko, ish-komisar gjatë luftës, ndërsa pas çlirimit me funksione të larta partiake dhe në organet e punëve të brendshme, me profesion arsimtar.

    Anëtarët e trupit gjykues ishin të gjithë besnikë dhe me garanci të larta politike, ish-pjesëtarë e kuadro të luftës.

    Duke shfletuar dosjen hetimore, mes shumë shënimesh me vlerë të madhe historike, në të cilat jepet edhe momenti i zhvillimit të procesit gjyqësor zhvilluar për ta, nëpërmjet pyetjeve të prokurorit dhe deklarimeve që ata kanë bërë para tij, hidhet dritë më shumë për atë të vërtetë historike se iniciativat e para për demokratizim në Shqipëri janë qysh herët. Ja çfarë dëshmon në një nga ato seanca pyetësore të gjyqit që zhvillohet kundër “Grupit të deputetëve”, njëri nga përfaqësuesit e këtij grupi i njohur si intelektual i mirëfilltë, që ishte edhe ndër kryesorët, Shefqet Beja.

    Prokurori: – Çfarë pushteti predikonit ju?
    Shefqet Beja: – Ne donim një pushtet me parimet demokratike të Perëndimit.
    (. . . Vijon. . .)

    Kryetari: – Politikën e amerikanëve?
    Shefqet Beja: – Po. Të pëlciste një konflikt ndërkombëtar!
    Prokurori i përgjithshëm Josif Pashko, në fjalën e tij drejtuar trupit gjykues në këtë gjyq të zhvilluar ndaj deputetëve të legjislaturës së parë të Kuvendit Popullor më 30.08 1947, ndër të tjera thekson me forcë: “… Dënimi që ju duhet t’u jepni këtyre, duhet të jetë i rëndë, se të rënda kanë qenë veprat e tyre kriminale, se e madhe ka qenë tradhtia që këta i kanë bërë popullit. Populli ynë e urren tradhtinë dhe prandaj kërkoj nga ju dënimin pa mëshirë…”.

    Vendimi

    Më së fundmi pas shumë akuzash dhe kundërakuzash Gjykata e Lartë nxori vendimin nr. 187, datë 27. 9 1947: “…Për veprën e tradhtisë së lartë për rrëzimin e shtetit demokratik Shqiptar…”

    Dënohen:

    Me vdekje me pushkatim: Selaudin Toto, Irfan Majuni, Enver Sazani, sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agothokli Zhitoni, Abdyl Kokoshi, Selim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Sogioti, Tefik Delialliasi, Pertef Karagjozi, Shefqet Beja etj., duke përfunduar kjo në shtatëmbëdhjetë të dënuar. Në fund numri i të ekzekutuarve arriti deri në 40 persona, pasi më mbrapa në këtë akuzë u përfshinë dhe ata që u konsideruan “bashkëpunëtorë të deputetëve”.

    Ekzekutimi

    Plot një muaj të lidhur në një mënyrë të tillë që nuk mund të lëviznin fare kanë ndenjur të gjithë deputetët e dënuar me vdekje në qelitë e burgut të sigurisë së lartë Nr/313 në kryeqytet në pritje të zbatimit të vendimit të ekzekutimit të tyre. Brenda atij muaji ata u munduan të bëjnë dhe përpjekjet e fundit për të shpëtuar jetën. Kështu sejcili dërgoi në organet më të larta të shtetit dhe kryesisht në Kryesinë e Asamblesë Kushtetuese, antërë të së cilës deri pak kohë më parë se të dënoheshin kishin qenë edhe ata vetë, kërkesat për falje të tyre. Mësohet se ata deri në momentet e fundit nuk i kishin humbur shpresat për falje nga ish kolegët e tyre paralmentarë. Megjithatë ajo nuk u realizua kurrë. Ka qenë një shkresë e nisur në drejtorinë e burgut ku ata ishin të izoluar, e firmosur nga Sekretari i Presidiumit, Sami Baholli e cila u bënte të diutur refuzimin e lutjeve të tyre për tu dhënë mundësinë për të jetuar. Konkretisht ajo shkresë ka mbajtur datën 9 tetor 1947 dhe ka qenë rregjistruar në numrin 180 të rregjistrit të parlamentit të atij viti. Pas kësaj do vinin orët e para të mesnatës së 10 tetorit, kur skuadra e pushkatimit do t’i merrte për t’i çuar në zonën e Malit me Gropa, ku do të ekzekutoheshin që të gjithë. Kështu u mbyll kjo histori e këtij grupi të lindur me shumë bujë dhe që pati një jehonë të jashtëzakonshme, për vetë faktin se mori përsipër të hapte siparin e mendimit ndryshe në pushtetin komunist të painstaluar akoma mirë në Shqipëri.

    PROCES-VERBALI

    Dokumenti sekret, Prokurori Pashko: Si u ekzekutuan deputetët rebelë

    PROÇES – VERBAL – EKZEKUTIMI

    Sot më datën 10. X. 947 0ra 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje: Shefqet Beja, Riza Alizoti, Sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agathokli Xhitoni, Abdyl Kokoshi, Salim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Saggioti, Tefik Deliallisi dhe Pertef Karagjozi dhe mbasi u siguruam për identitetin e tyre të shoqëruar dhe nga rojet, shkuam në vendin e caktuar për ekzekutimin e të pandehurave. Mbasi u kënduam vendimin e gjykatës së Naltë Nr/ 187 dt 27. IX. 1947 që dënon të gjithë të pandehurit e naltë-përmendur me vdekje, mbasi u kënduam shkresën e Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr/ 180 të Regj. Dt 9. X. ,947 që refuzon lutjet e tyre për falje dhe mbasi u pyetën dhe thanë flaën e fundit, në bazë të vendimit të naltpërmendur u ekzekutuan.

    Nënshkruar sot më 10. X. ,1947
    Prokuror Josif Pashko”

    MALLKUAR QOFTE VEPRA E TIJ KRIMINALE KUNDER NJEREZIMIT DHE KUNDER SHQYPNISE!

    Intelektuali

    Reply to this comment
  5. intelektuali August 17, 16:32

    JA KUSH KA QENE JOSIF PASHKO, BABAI JUAJ I DASHUR PER FAMILJEN DHE KRIMINEL GJAKATAR ME INTELEKTUALET SHQYPTARE QE E DESHEN SHQYPNINE ASHTU SIC PO KERKON TE BEHET SOT:

    Sot më datën 10. X. 1947 0ra 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje

    Opozita ka dalë hapur si grup i organizuar në mbrojtje të parimeve të demokracisë perëndimore. Ka qenë pikërisht çasti kur ky grup mori nismën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste.

    Kjo ka ndodhur që në parlamentin e parë të Shqipërisë së pasluftës, i dalë nga zgjedhjet e 2 dhjetorit të 1945 dhe që filloi funksionimin në 12 dhjetor të po atij viti. Aftësitë organizuese dhe intelektin interpretues grupi që do të bënte opozitën e parë i shfaqi që në momentet e para të punimeve, pikërisht kur po zgjidhej Kryesia e Asamblesë Kushtetuese, në të cilin ata desh bënë të mundur zgjedhjen e njerëzve të tyre. Por nuk do të kalonin veç tre muaj veprimtari dhe ata do të binin menjëherë në syrin e Enver Hoxhës, i cili i denoncoi nëpërmjet fjalës së njërit prej njerëzve të tij të afërt të asaj kohe, Nako Spirut. Ka qenë pikërisht momenti kur ky grup kishte marrë iniciativën për të penguar miratimin e projektkushtetutës së parë komuniste. Iniciativa e tyre për të ndalur revanshin komunist do t’u kushtonte jetën jo vetëm 17 deputetëve që kishin mundur të hynin në parlament, por edhe shumë bashkëpunëtorëve, duke arritur numrin e 40 vetave.

    Gjithçka mësohet pikërisht në shkrimin e mëposhtëm, të mundësuar nëpërmjet faktesh të grumbulluara nga dosja përkatëse që i përket procesit hetimor të “Grupit të deputetëve”, që gjenden në AQSH, si dhe dokumentet që u përkasin punimeve të parlamentit të viteve 1946-1947, të ndodhura po në këtë arkivë.

    Si do ti kundërviheshin Enver Hoxhës

    Ishte fillimi i prillit të vitit 1946, kur në një mbledhje tjetër të bërë në shtëpinë e Hysen Shehut, nga “Grupi i deputetëve”, siç u vetemërua, madje edhe u konsiderua nga opinioni i mëvonshëm grupi që po merrte përsipër të bënte opozitën në parlamentin e parë të Shqipërisë komuniste, është deklaruar se planet e tyre për të rrëzuar Enver Hoxhën së shpejti do të gjenin zbatim. Për këtë, disa anëtarë të grupit, si Riza Dani, Selman Ndreu, Kolë Kuqali etj., pak orë para se të fillonte mbledhja në fjalë, ishin takuar me misionarët e përfaqësisë amerikane në Tiranë. Kështu, sa u mblodhën të gjithë, ata njoftuan për çka kishin biseduar me misionarët e huaj dhe për porositë që kishin marrë prej tyre. Njoftuan se prej tyre u ishin dhënë detyrat që duhej të zgjeronin organizimin e çetave, të fillonin nga aksionet e të përgatiteshin për kryengritje, pasi ata së shpejti do të zbarkonin me forca ushtarake. Konkretisht, gjatë fjalës së tij Riza Dani mësohet të ketë thënë: “Në bisedimin që kemi pasur me misionin amerikan dhe me gjeneralin Hodgson, kemi marrë premtimet se ata së shpejti do të merrnim masa për atë çka kërkonim, vetëm se kërkonin nga ne që të mos zhgënjeheshin”.

    Pas shumë orë diskutimesh dhe sugjerimesh, në fund ka folur dhe njeriu me më shumë ndikim i grupit, Shefqet Beja, i cili, si edhe parafolësit e tij, është shprehur: “Zgjerimin e veprimtarisë së çetave dhe udhëzimet që morëm nga anglo-amerikanët për një zbarkim, me të shkuar nëpër qarqe do t’ua thoni shokëve dhe të fillojë një propagandë e gjerë, duke filluar me parrulla të ndryshme”. Pas tij ka ndërhyrë deputeti Selaudin Toto, i cili duket se ka pasur një besim të padiskutueshëm te aleatët e tyre antikomunistë të Perëndimit, pasi është shprehur: “Duhet të kemi besim në premtimet që na kanë dhënë anglo-amerikanët, sepse patjetër së shpejti do të kemi një zbarkim dhe do të ndryshojë situata këtu”. Pas kësaj mbledhjeje, ku sipas procesverbaleve hetimore të mbajtura nga dëshmitë e vetë personave vetëm pak kohë para daljes së tyre në gjyq, është vendosur edhe për masat konkrete që do të merrnin në interes të një kryengritjeje të pritshme të armatosur, pothuaj të gjithë krerët e “Grupit të deputetëve” shkuan në rrethe për t’u marrë me organizimin.

    Detyrat konkrete

    Ishte korriku i 1946-s kur u mblodhën sërish krerët e organizatës së deputetëve në një takim të planifikuar për realizimin e platformës së tyre politike. Aty u ngarkuan Riza Dani, Faik Shehu dhe Jup Kazazi me detyra konkrete organizuese për të përgatitur ndërhyrjen e aleatëve. Në këtë nismë u vendos që të jepej një vrull i përgjithshëm për të krijuar turbullira në vend. Gjithsesi, më pas ata do të deklaronin për mosbesimin që kishin pasur në iniciativat e veta. Kështu, njëri prej tyre, i njohur me emrin Tefik Deliallisi, gjatë procesit të tij gjyqësor para trupit gjykues do të deklaronte: “Ne dyshonim që me forcat tona të mund t’i futeshim kryengritjes, por vetëm kishim besim në ndihmën e anglo-amerikanëve. Fillimi i kryengritjes ishte vetëm sa për të gjetur pretekst për të ndërhyrë me armë, në mënyrë që të paraqisnim në botën e jashtme se në Shqipëri gjendja është e turbullt…”.

    Shënimet e dorës së Enver Hoxhës

    Nuk kaloi as një vit nga koha kur ky grup kishte filluar nga veprimi konkret dhe kur Enver Hoxha konstatoi personalisht, që në muajin e tretë të parlamentit, se diçka po lëvizte pas personit të Riza Danit dhe misionarëve amerikanë. Ky moment kishte qenë diskutimi i bujshëm i Danit, i cili në emër të grupit po kundërshtonte me gjithëfarëlloj argumentesh projektkushtetutën e parë. Pas kësaj, do të vinte mbikëqyrja e deputetëve në mënyrën më të sofistikuar dhe më të rreptë, derisa së fundmi të vinte arrestimi i tyre. Një letër disi e zverdhur dhe e vjetruar nga dhjetëra vitet që kanë rënduar mbi të, qëndron në një nga stendat e Muzeut Historik Kombëtar, në pavionin e gjenocidit komunist, pikërisht në seksionin që u kushtohet deputetëve të opozitës së parë të Shqipërisë komuniste. Mbi të është një shkrim dore më se i zakonshëm, madje pa i respektuar as rregullat elementare të drejtshkrimit. Ajo jep mbylljen e një historie të gjatë të nisur me shumë vrull dhe pasion nga disa intelektualë të njohur të Shqipërisë së atyre viteve. Është pikërisht urdhri pothuajse verbal që vendoste përfundimisht fatin e një pjese të deputetëve të parlamentit të parë shqiptar. Konkretisht në të shkruhet:

    “Rendi i ditës: – Sot, më 14.05.1947, shqyrtimi i çështjes së arrestimit të disa të burgosurve. U muar vendim për arrestimin e 10 deputetëve dhe gjithashtu u muar vendim për arrestimin e Kadri Hoxhës, meqenëse ishte ngjarje urgjente dhe kjo çështje do t’i paraqitej Komitetit Qëndror të PKSh. Partia do të skjarohet në lidhje me këtë për luftën që duhet bërë kundra reaksioneve dhe gjithë elementëve nacionalistë. Duhet të kuptohet se ata që punojnë shtrembër, do të dënohen, ndërsa ata që punojnë drejt ndershëm duhet të veçohen. Partia e jonë kërkon të sqarohet proçesi”.
    (Poshtë janë firmat e nënshkruara nga Enver Hoxha, Shefqet Peçi, Hysni Kapo dhe Nako Spiru.)

    Gjyqi i opozitës 30 gusht 1947

    Trupi gjykues i caktuar nga Komiteti Qendror i PKSh-së përbëhej:

    Kryetar i tij ishte kolonel Niko Çeta, ish-komunist me formimin e Partisë, kuadër në luftë dhe pas çlirimit ka qenë në organet e punëve të brendshme e të Sigurimit, me arsim fillor dhe me profesion furrxhi.

    Prokuror i çështjes së tyre ishte nënkolonel Josif Pashko, ish-komisar gjatë luftës, ndërsa pas çlirimit me funksione të larta partiake dhe në organet e punëve të brendshme, me profesion arsimtar.

    Anëtarët e trupit gjykues ishin të gjithë besnikë dhe me garanci të larta politike, ish-pjesëtarë e kuadro të luftës.

    Duke shfletuar dosjen hetimore, mes shumë shënimesh me vlerë të madhe historike, në të cilat jepet edhe momenti i zhvillimit të procesit gjyqësor zhvilluar për ta, nëpërmjet pyetjeve të prokurorit dhe deklarimeve që ata kanë bërë para tij, hidhet dritë më shumë për atë të vërtetë historike se iniciativat e para për demokratizim në Shqipëri janë qysh herët. Ja çfarë dëshmon në një nga ato seanca pyetësore të gjyqit që zhvillohet kundër “Grupit të deputetëve”, njëri nga përfaqësuesit e këtij grupi i njohur si intelektual i mirëfilltë, që ishte edhe ndër kryesorët, Shefqet Beja.

    Prokurori: – Çfarë pushteti predikonit ju?
    Shefqet Beja: – Ne donim një pushtet me parimet demokratike të Perëndimit.
    (. . . Vijon. . .)

    Kryetari: – Politikën e amerikanëve?
    Shefqet Beja: – Po. Të pëlciste një konflikt ndërkombëtar!
    Prokurori i përgjithshëm Josif Pashko, në fjalën e tij drejtuar trupit gjykues në këtë gjyq të zhvilluar ndaj deputetëve të legjislaturës së parë të Kuvendit Popullor më 30.08 1947, ndër të tjera thekson me forcë: “… Dënimi që ju duhet t’u jepni këtyre, duhet të jetë i rëndë, se të rënda kanë qenë veprat e tyre kriminale, se e madhe ka qenë tradhtia që këta i kanë bërë popullit. Populli ynë e urren tradhtinë dhe prandaj kërkoj nga ju dënimin pa mëshirë…”.

    Vendimi

    Më së fundmi pas shumë akuzash dhe kundërakuzash Gjykata e Lartë nxori vendimin nr. 187, datë 27. 9 1947: “…Për veprën e tradhtisë së lartë për rrëzimin e shtetit demokratik Shqiptar…”

    Dënohen:

    Me vdekje me pushkatim: Selaudin Toto, Irfan Majuni, Enver Sazani, sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agothokli Zhitoni, Abdyl Kokoshi, Selim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Sogioti, Tefik Delialliasi, Pertef Karagjozi, Shefqet Beja etj., duke përfunduar kjo në shtatëmbëdhjetë të dënuar. Në fund numri i të ekzekutuarve arriti deri në 40 persona, pasi më mbrapa në këtë akuzë u përfshinë dhe ata që u konsideruan “bashkëpunëtorë të deputetëve”.

    Ekzekutimi

    Plot një muaj të lidhur në një mënyrë të tillë që nuk mund të lëviznin fare kanë ndenjur të gjithë deputetët e dënuar me vdekje në qelitë e burgut të sigurisë së lartë Nr/313 në kryeqytet në pritje të zbatimit të vendimit të ekzekutimit të tyre. Brenda atij muaji ata u munduan të bëjnë dhe përpjekjet e fundit për të shpëtuar jetën. Kështu sejcili dërgoi në organet më të larta të shtetit dhe kryesisht në Kryesinë e Asamblesë Kushtetuese, antërë të së cilës deri pak kohë më parë se të dënoheshin kishin qenë edhe ata vetë, kërkesat për falje të tyre. Mësohet se ata deri në momentet e fundit nuk i kishin humbur shpresat për falje nga ish kolegët e tyre paralmentarë. Megjithatë ajo nuk u realizua kurrë. Ka qenë një shkresë e nisur në drejtorinë e burgut ku ata ishin të izoluar, e firmosur nga Sekretari i Presidiumit, Sami Baholli e cila u bënte të diutur refuzimin e lutjeve të tyre për tu dhënë mundësinë për të jetuar. Konkretisht ajo shkresë ka mbajtur datën 9 tetor 1947 dhe ka qenë rregjistruar në numrin 180 të rregjistrit të parlamentit të atij viti. Pas kësaj do vinin orët e para të mesnatës së 10 tetorit, kur skuadra e pushkatimit do t’i merrte për t’i çuar në zonën e Malit me Gropa, ku do të ekzekutoheshin që të gjithë. Kështu u mbyll kjo histori e këtij grupi të lindur me shumë bujë dhe që pati një jehonë të jashtëzakonshme, për vetë faktin se mori përsipër të hapte siparin e mendimit ndryshe në pushtetin komunist të painstaluar akoma mirë në Shqipëri.

    PROCES-VERBALI

    Dokumenti sekret, Prokurori Pashko: Si u ekzekutuan deputetët rebelë

    PROÇES – VERBAL – EKZEKUTIMI

    Sot më datën 10. X. 947 0ra 3 para-dite, unë Josif Pashko, i ngarkuar me cilësi Prokuror, i shoqëruar dhe nga ndihmësi Harito Nashi dhe Dr. Major Ibrahim Dervishi, shkuam në burg dhe muarmë në dorëzim të pandehurit të dënuar me vdekje: Shefqet Beja, Riza Alizoti, Sheh Ibrahim Karbunara, Hysen Shehu, Agathokli Xhitoni, Abdyl Kokoshi, Salim Kokalari, Beqir Çela, Mehmet Prishtina, Paolo Saggioti, Tefik Deliallisi dhe Pertef Karagjozi dhe mbasi u siguruam për identitetin e tyre të shoqëruar dhe nga rojet, shkuam në vendin e caktuar për ekzekutimin e të pandehurave. Mbasi u kënduam vendimin e gjykatës së Naltë Nr/ 187 dt 27. IX. 1947 që dënon të gjithë të pandehurit e naltë-përmendur me vdekje, mbasi u kënduam shkresën e Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr/ 180 të Regj. Dt 9. X. ,947 që refuzon lutjet e tyre për falje dhe mbasi u pyetën dhe thanë flaën e fundit, në bazë të vendimit të naltpërmendur u ekzekutuan.

    Nënshkruar sot më 10. X. ,947
    Prokuror Ndihmës Prokurori Mjeku ligjorë
    Ibrahim Dervishi Josif Pashko Major Ibrahim Dervishi

    Reply to this comment
  6. Alba August 17, 23:49

    Eh moj moj .
    Po flet tani qe gjarprit I erdhi fundi.
    Pse beri shoqeri me gjarprin yet vella ,ai te mbyt.
    Yt Vella shkateroi nje vend e nje popull te tere me cekun e bardhe.
    Per sa I perket precit imamit , cekes etj berisha I futi ne mut e ate e hengren me buke e Po e hane.
    Bej ca pyetje krushkut genc rululit si e ndjen veten.

    Reply to this comment
  7. perkthyesi August 18, 11:55

    Per nje te ndjere, zakonisht nuk flitet keq!, por dhe nga qielli te kish zbritur ky Gramoz Pashko, mjaftojne vetem dy deklaratat e tij prej miopi dhe mizantropi, per tu mallkuar pafundesisht nga ky popull: “Cekun i bardhe”, dhe “Taterapine Shock”! Turp e faqe e zeze per te, dhe per te gjithe ata qe e hengren sapunin per djathe! Keto pasoja po i vuajme ende dhe sot!

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*