“S’bën për vendet e pazhvilluara” Një fragment i censuruar i letrës së Marksit për socializmin, që e mësova në Moskë, por e mbajta sekret për dekada”

November 21, 2020 12:22

“S’bën për vendet e pazhvilluara” Një fragment i censuruar i letrës së Marksit për socializmin, që e mësova në Moskë, por e mbajta sekret për dekada”

Prof. Dr. Nasho Jorgaqi

Botuar në DITA

 

Është një e vërtetë e pamohueshme, me peshë të madhe historike e sociale që Revolucioni Socialist i Tetorit, i cili triumfoi në Rusi 100 vjet më parë, përbën një ngjarje epokale që tronditi botën dhe shënoi një nga kthesat më të mëdha të shoqërisë njerëzore.

Me këtë revolucion gjetën shprehje si asnjëherë idealet liridashëse të popujve për një shoqëri të drejtë e të barabartë që do të mishëroheshin dhe do të konkretizoheshin në rendin socialist që nisi të ngrihet përmes vështirësive të mëdha, si një sprovë e parë e pangjarë në Rusinë e prapambetur, të vuajtur e të shtypur në vitin 1917.

Për këtë realitet social fenomenal kam medituar e reflektuar gjatë gjithë jetës sime të ndërgjegjshme. Në rini me entuziazëm të madh, më pas me një qëndrim realist të përmbajtur, larg çdo skepticizmi, pastaj me ca rezerva kur përballesha me ngjarje e praktika të padrejta e aspak humane, për të kaluar në kritika, por kurrnjëherë në mohim.

Mendoja dhe mendoj  se, si në çdo fushë, dialektika është e pranishme dhe në zhvillim edhe në shoqërinë njerëzore. Ajo ka evoluar nga një sistem në tjetrin, nga shoqëria patriarkale sistem primitiv, në shoqërinë feudale, pastaj në shoqërinë kapitaliste, për t’u zhvilluar më tej në shoqërinë socialiste.

Në një miting të madh popullor në Athinë pas viteve ’90 dëgjova një nga liderët socialistë francezë të thotë se e ardhmja e shoqërisë njerëzore është socializmi. Sepse shoqëria njerëzore nuk mund të rrijë në vend, pa ndryshim ajo vdes, por mençuria njerëzore dhe përvoja historike, sipas ligjeve të dialektikës, do të sjellë ato ndryshime që i kërkojnë kohët e reja dhe progresi.

Këto mendime më çuan larg, para treçerek shekulli, në Moskë, atje ku kish hedhur hapin e parë socializmi si sistem shoqëror. Ndodhesha në kryeqytetin sovjetik, pas një muaji në Krime; kisha qenë dhe në Jaltë ku isha njohur me një student rus që kish mësuar shqipen dhe kjo u bë shkak të miqësoheshim.

Ai quhej Aljosha, një djalë i mençur, natyrë e dashur dhe e sinqertë. Me të do të flisnim për letërsinë e për bukurinë e vajzave si të rinj që ishim, do të vizitonim muzetë, veçanërisht shtëpinë-muze të Çehovit, do të flisnim nga pak për filozofinë, por çuditërisht aspak për politikën. Ai më njohu e më lidhi më botën ruse.

Por një natë, pa pritur, më bëri një pyetje të çuditshme që më vuri në një pozitë të vështirë: – “E di ti se ç’është plenumi i KQ të Partisë?” Unë mbeta për një çast dhe pastaj iu përgjigja sipas fjalorit politik të kohës. Ai buzëqeshi dhe tha: – “Jo, ai është varianti zyrtar, por sipas variantit popullor Plenumi i Partisë është një arenë, ku njerëzit i hanë kokën njëri-tjetrit.”

Kësaj here unë shtanga, u ndjeva keq, bile më tingëlloi si provokim dhe s’i dhashë përgjigje. Ai më vuri dorën në krah dhe më tha me të butë: “Po do të bëjmë dhe shaka, se jeta pa shaka të plak”. Atëherë unë i thashë: “Nuk fole ti, po vodka që pimë”.

Dhe me këto fjalë e mbyllëm bisedën dhe vazhduam shëtitjen. Atë natë mezi më zuri gjumi. Nuk më hiqej nga mendja pyetja e tij për Plenumin e KQ. Nuk kisha dëgjuar gjatë tërë atyre ditëve fjalë me zarar nga rusët me të cilët kisha kontakt. Sigurisht, ata flisnin dhe për politikë, por brenda vijës së kohës. Kështu dhe unë, që vija nga një vend aleat i vëllait të madh sovjetik. Isha i matur, për mos të thëne njëfarë fanatiku, aq sa nisa të dyshoja për keq, por në fakt Aljosha tregohej korrekt dhe miqësor.

Për këtë u binda sidomos kur shkuam në Moskë, ku ai kishte familjen dhe një ditë më çoi të vizitoja Bibliotekën “Lenin” të Moskës, ku soditëm sallat kryesore. Në një moment, para se të largohesha, ai më tregoi se në katin e poshtëm gjendej fondi ku ruheshin librat e rrallë dhe ato të ndaluarit, por që nuk lejohej të frekuentohej nga të gjithë.

Kur dolëm nga Biblioteka, u ulëm në një lokal për t’u çlodhur. Aty Aljosha qëndroi për një kohë si i menduar, ndërsa unë sodisja lëvizjet e njerëzve dhe të makinave. Nuk di sa kohë qëndruam kështu, por mbaj mend se pasi pimë kafetë, ai u çel në fytyrë dhe më tha me një zë të përdëllyer:

“Ju nesër do të largoheni, lidhëm një miqësi tepër njerëzore dhe kjo është një gjë e rrallë si tek ne dhe tek ju. Ndaj do të të besoj një të vërtetë, që e mbaj brenda vetes prej vitesh dhe jo rastësisht ju solla në Bibliotekën Lenin dhe ju tregova për katin e poshtëm.

Aty punon ime motër dhe unë kam fatin që, me ndihmën e saj, të lexoj disa nga librat e arkivit, të cilët u jepen vetëm njerëzve të autorizuar. Përjashtim bëjnë individë të veçantë që i sigurojnë ilegalisht, si unë nëpërmjet motrës. Kështu kam lexuar mes pak librave dhe një nga librat me letërkëmbimin e Marksit dhe Engelsit.

Nga ky libër kam zbuluar një të vërtetë të madhe e të papublikuar në vendet tona, të cilën do të ta jap për ta marrë me vete dhe të mbetet si një e fshehtë miqësore.

Libri i letërkëmbimit është pjesë e veprave të plota të Marksit dhe Engelsit, që u përkthye dhe u botua me porosi personale të Leninit, pa u censuruar pas revolucionit. Por me vdekjen e Leninit, ky botim i plotë i veprave të tyre, me urdhër të Stalinit, u hoq nga qarkullimi dhe u zëvendësua me një botim të ri të censuruar, që njihet si botim zyrtar.

E pra, unë kam pasur fatin e madh ta lexoj e të zbuloj me kohë, në librin e letërkëmbimit, një nga letrat e Marksit që i dërgonte Engelsit, mikut dhe bashkëpunëtorit më të ngushtë, ku gjendet ajo e vërtetë gjeniale për të cilën e kam fjalën. Ai ndërmjet të tjerash (duke nxjerrë një copë letër nga xhepi) i shkruante:

“I dashur Fred, sapo i dhashë fund KAPITALIT dhe tani rri e mendoj dhe pyes veten se cili do të jetë fati i ideve të kësaj vepre në të ardhmen e panjohur? Mendimi im është ky: Në qoftë se do të përvetësohen e do të zbatohen në vende të zhvilluar si Anglia, Franca, SHBA e Gjermania, këto ide do të jenë fatlume, por në qoftë se do të tentohet të zbatohen në vende të prapambetura si Rusia, India, Kina, këto ide do të jenë fatkeqe”.

As sot e kësaj dite nuk e kam harruar seriozitetin dhe solemnitetin me të cilin i shqiptoi dhe ligjëroi Aljosha fjalët e atij paragrafi të letrës. Vetëm di të them se aq u emocionova dhe u habita nga ajo e vërtetë e madhe që dëgjova, nga vizioni gjenial i Marksit, sa m’u duk sikur në mes nesh shpërtheu një dritë e fortë, por nuk fola, vetëm tunda kokën në heshtje, si të bëja padashur një rit.

Edhe Aljosha u tregua fisnik, nuk e çoi më tutje, nuk bëri asnjë koment. As unë nuk fola. Ishte biseda më e çuditshme që kisha përballuar në jetën time. Tani më takonte mua që këtë të fshehtë të rrallë ta mbaja thellë në vetvete.

Me këto mendime u ndava nga Aljosha tek hoteli kur më përcolli për të mos u takuar e komunikuar më kurrë. Të nesërmen u ktheva në Shqipëri me bindjen se këtë të vërtetë që sillja me vete nuk do t’ia tregoja askujt, qoftë dhe në rrethin tim të ngushtë shoqëror. Çdo hapje e imja në atmosferën e rëndë politike të kohës, do të kishte efektin e një bombe.

E gjitha kjo vinte nga mendimi se çështja e revolucionit proletar ishte konceptuar dhe zbatuar nga Lenini ndryshe nga Marksi. Ata viheshin në kundërshtim me njëri-tjetrin. Për Marksin ky revolucion do të triumfonte në vendet e zhvilluara, kurse për Leninin revolucioni do të niste nga hallka më e dobët e sistemit kapitalist, siç ndodhi në të vërtetë me Rusinë e prapambetur.

Duke arsyetuar vetmevete për këtë problem madhor të shoqërisë njerëzore, mendoja se fati i socializmit si sistem po të zbatohej sipas Marksit, do të kishte qenë krejt ndryshe. Do të shmangte në një masë të konsiderueshme, pavarësisht nga disa arritje historike, kalvarin që shoqëroi revolucionin leninist në vendet e pazhvilluara ose në ato përafërsisht të zhvilluara, por që ndoqën modelin sovjetik. Një rrugë të tillë kish ndjekur edhe Shqipëria.

Kjo është rezultantja historike-sociale e Revolucionit të Tetorit që mund të heqim në përkujtim të triumfit të tij, pa mohuar kurrsesi tronditjen dhe goditjen e rëndë që i dha sistemit kapitalist dhe farës jetëdhënëse që hodhi për një botë të re, pa shtypje dhe shfrytëzim, për drejtësi e barazi, për ato të mira sociale që u solli masave të gjera, të cilat kapitalizmi më vonë i huazoi.

Të gjitha këto mendime që më zgjoi ai fragment i letrës së Marksit, unë do t’i kyçja brenda vetes për disa dekada. Vetëm kur ndodhi përmbysja politike e viteve 90-të, e bëra të njohur publikisht mendimin e Marksit në një mbledhje të gjerë të veteranëve të Luftës Nacionalçlirimtare, ku isha i ftuar të flisja në 50 vjetorin e rënies heroike të Qemal Stafës.

Fjalët e mia patën një pritje të dyzuar në sallë: një pjesë i mirëpriti duke i duartrokitur, kurse pjesa tjetër qëndroi indiferente. Dhe kjo u duk në mbarim të mbledhja, kur një pjesë më shtrënguan dorën, të tjerë nuk m’u afruan. Ndërsa unë gjithë atë situatë e prita me gjakftohtësi, duke u dhënë të drejtë të dy palëve.

Ashtu siç na mëson dialektika.

 

—–

©Copyright Gazeta DITA

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.

 

 

November 21, 2020 12:22
Komento

61 Komente

  1. Polowski November 21, 11:22

    Udhezoje pak ramen profesor, se duket sikur I ka veshet.nga Miri! Ndersa si doktor jepi ndonje grade mbas te jete bere nje zar I denje I moskes.

    Reply to this comment
    • Raimond vlonjati November 21, 18:04

      Kete letren e Marksit nodshta duhet ta kete lexuar Shkrimtari Nobelist meksikan , Fuente, (emri s’me kujtohet)
      sepse une e kam degjuar ate kur po jepte nje intevsite per BBC ne Amerike (po e degjoja ne radio)

      Dhe nje moment gazetari Amerikan i BBC, e pyeti Fuenten,
      Komunizmi deshtoi, dhe ti e pranon, apo jo ?

      Shkrimtari Nobelist Fuente i cili ishte nje komunist i deklaruar, ju pergjigj :

      “__Komunizmi deshtoi sepse nuk u perqafua nga vendet e Perendimti qe jane te zhvilluara , me civilizim dhe mentalitet qytetar
      si Anglia, Franca,, Gjjermania, etj
      por u perqafua nga Rusia, e cila ishte nje vend i prapapmbetur, dhe me mentalitet fshataresk…. Kjo ishte arsyeja qe komunizmi deshtoi,
      Nqs komunizmi do perqafohej nga vendet e Perendimit, nuk do deshtonte….. ”

      Keto fjale te Fuentes, te cilat i kam degjuar vete me veshet e mij ,
      para nja 15 vjetesh kur jetoja ne New Jersey,dhe po vija nga puna naten , ne makinen time , degjoj kete interviste te Fuentes.

      Ndersa Fjala Plenum, e ka gabim ai rusi, lol se ajo fjale ne Shqip ka kete kuptim:

      Para shume viteve , vijne UFO-t ne planetin tone dhe kapin disa njerez nga kombesi te ndryshme
      dhe ju thone :

      Degjoni, ! Na thoni nga nje fjale ne gjuhen tuaj, dhe po e gjetem do ju vrasim
      po nuk e gjetem do shpetoni

      Edhe te gjithe njereizt nga kombesite e ndryshme , thoshin nga nje fjale, .Por keta UFO-t e gjenin kuptimin dhe po i vrisnin njeri pas tjetrit
      I erdhi radha shqiptarit, nga Dheu Ame lol, I thone UFO-t, hajde thoje ca fjale n tende ta gjejme !

      Ok, thote Shqiptari, dhe ju thote fjalen : Plenum !!1

      Mblidhen UFO-t ,te gjejne kuptimin ca domethene : Cucurisin me njeri tjetrin, por s’po e gjenin dot
      I thone Shqiptarit : Nuk po e gjejme dot ca domethene .
      I thoshte Shqiptari: Vazhdoni , vazhdoni se kku i dihet mbase e gjeni…..
      Mblidhen prape UFO-t, por aha nuk japin do dum, dhe u dorezuan.

      I thone Shqipos, : Na i thuajj se nuk e gjejme dot-, thoje ca domethene kjo PLENUM ?

      Edhe Shqiptari ja kthen : Ok, Plenum do te thote se jane ca njerez qe , mblidhen bashke keshtu si puna juaj, dhe nuk bejne azgje lol

      E pra ky eshte Plenumi.

      Reply to this comment
      • Raimond vlonjati November 21, 18:19

        Megjithate duhet thene se fitorja e Revolucionit te Tetorit ne 25 Tetor 1917,
        ishte nje ndihme shume e madhe per Shqiperine,

        Sepse Lenini sapo erdhi ne pushtet erdhi me mendimin qe popujt e vegjel te mos goditen dhe te mos shkaterrohen nga planet e fuqive Kapitaliste sic i quante ai

        Dhe pikerisht ishte Lenini ai qe e demaskoi i pari ” Traktatin famekeq Italo-Grek te copetimit te Shqiperise , me miratimin e fuqive te medha fituese te Luftes se Pare Boterore,

        Kjo gje nxiti pastaj Presidnetin Willson, te hiqete dore nga perkrahja, per ” ti siguruar Serbise dalje ne det” dhe
        te kthenete vemendjen nga Shqiperia,
        dhe te mos e conte me tutje ate plan qe copetonte Shqiperine e vogel,
        te firmosur gjate Luftes se Pare Boterore,
        per te terhequr Italine nga aleanca me Austro-Gjermanet
        dhe per ta futur ne aleance me Angline, Ameriken , Francen etj

        Pra , “tullen e pare” per ndertimin e shtetit te ri Shqiptar e ka vendosur Vladimir Ilic Lenin,
        nepermjet fjales se Minsitrit te tij te Jashtem Trockit, (hebre),
        ne konference shtypi ne Paris, ku mbahej Konferenca e Paqes, ne vitin 1919

        Pastaj ishte ndihma e Presidentit Willson qe vuri veton , qe Shqiperia te mos prishej….

        Nje kuriozitet , sipas Historianes Kanadeze Margaret McMillan ,
        Presidenti Willsonn e pelqente shume Leninin, dhe i beri thirje te vije,,
        duke i premtuar se Konferenca do “RESPEKTONTE vet-vendosjen e popujve te vegjel. ( Sepse Lenini ishte mbrojtes i vertete i popujve te vegjel).

        Por Lenini nuk pranoi, dhe dergoi Trockin ne Paris per te diskretituar politkat mashtruese te fuqive te medha , dhe per kete gje
        Trocki permendi ” Traktatin e fshehte te Londres qe copetonte Shqiperine midis Greqise dhe Italise”

        Por historianet tane nuk e permendin fare kete ndihme qe na dha Lenini i madh

        Mirenjohja eshte virtyti Kryesor ne kodin e Vlerave Morale te Njeriut

        Reply to this comment
        • Rezbat beu November 25, 06:19

          Po ça thua o Nasho ne shkolla ne oren e historise se partise kjo gje eshte diskutuar me qindra here qe revolucioni sipas Marksit duhet ta triumfonte ne vendet e zhvilluara si SHBA, Angli France ça sekreti thua mor aman

          Reply to this comment
      • Bertrand November 22, 08:34

        Eh more Raimond vlonjati,plehre!
        Ai PLENIUM e mori Shqiperine nga mjerimi dhe e beri shtet modern,qe i degjohej fjala ne te gjithe boten!
        Ndersa sot nuk kemi plenium,se SUNDON PLEHU!
        Se ne ato pleniume miratoheshin planet 5 vjecare,qe vendosnin se sa fabrika,uziona,kombinate,hekurudha,pallate,shkolla etj do ndertoheshin ne Shqiperi PA ASNJE LEK BORXH!
        Ndersa sot jo vetem qe nuk pyetet njeri pervec Edi Rames se cfare do behet,por te gjitha behen me para borxh,me kredi qe shkojne ne 13 miliard euro!
        Por ti PLEHRE nuk arsyeton faktet,por shpif si maskara qe je!

        Reply to this comment
        • Raimond vlonjati November 22, 20:52

          O idiot qe nuk kupton muhabetin

          Ajo per Plenumin ishte barcolete , per humor
          pa qellim te keq

          Por nuk diskutohet se gjate kohes se Komunizmit u ndertua Shqiperia moderne dhe njeriu shqiptar modern
          Dhe kjo ishte harritje e shkelqyer e Enverit , sic thote dhe Enciklopedia Britanike

          Reply to this comment
          • Bertrand November 22, 22:55

            O Raimond baxhella!
            Po te ishte per humor,beje me mire me prinderit e tu,qe te ngjise mire e jo me ate qe ti e pranon se eshte serioze!
            Qenke humorist i zoti,more qafir,qe na rrufsh sumen!

          • Raimond vlonjati November 23, 00:56

            Betrand o te lerofsha para mbrapa c’te mban pragu, se desh te shava lol
            !
            Ate humor e bej me tetem dhe tetate, se kuptohet qe jane krijesa rembythje qe kane nxjerre nje krimb si puna jote

            Por edhe me ata qe benin Plenume
            qe ishin hajvane fare, deficente e servila te piste te Dulles,
            Njeres me personalitet zvarraniku , sic je dhe ti o mut muti

            ,

          • Bertrand November 23, 12:55

            Ti Raimond,vertet qenke i zgjuar,tamam bir kurve,ndryshe do reagoje si e ema e Zeqos!
            Hiqesh se je teoricien,por ne fakt je teori QEN!
            Doemos qe je QEN e bir QENI,prandaj e hedh poshte veten tende!
            Kuptohet se je vetem nje PLEHRE e asgje me shume!
            Na rrufsh sumatricen se per pune te tjera nuk je!

    • z,apo ne njevend te perparuar kapitalist, November 22, 16:17

      Kjo s’eshte e vertete qe ka qene sekret! Enver Hoxha e ka thene me kohe qe egziston teoria se “nuk mund te vendoset socializmi ne nje vend te varfer ,po vetem ne nje vend te perparuar kapitalist dhe ne nje vend te vetem”! Sic duket koha ben te veten!

      Reply to this comment
  2. k November 21, 12:56

    Marksi themeloi teorinë e tij filozofike duke menduar dhe analizuar Anglinë e revolucionit
    industrial dhe kjo është gjë e njohur.Ky i shkreti e zbuloka tani ?

    Reply to this comment
  3. Usta Hasani November 21, 13:04

    Revolucioni komunist i Tetorit sipas teorive te Marksit beri e triumfoi vetem ne vendet e pa zhvilluara se gjeti terren atje ku kishte mazhorance popullsi fshatare, Rusi e Kine! Eshte nje teori qe nuk ngjit te qytetaret e provuar kjo ne vendet e industrializuara me popullsi qytetare ne shumice ku nuk kane shkuar e nuk shkojne ato teori.

    Reply to this comment
    • anticensurë25642654 November 23, 12:16

      ka një ndryshim të vogël ndërmjet shoqërive!
      tek ajo me shumicë fshatare është më kollaj të vedoset diktatura!pra me pak lëshime të blesh besnikërinë dhe më pas nënshtrimin!
      në atë me shumicë punëtore duhet të diskutosh,duhet të marrësh mendimin e të gjithëve!prandaj shkon shumë gjatë!!
      në shoqëritë perëndimore ku fjala,mendimi i lirë kishin filluar të lulëzonin që në kohën e marksit,ishte e vështirë të ndryshosh diçka menjëherë,në vëndet e tjera,rusinë dhe kinën,idia ishte nën britaninë e madhe,ishte e kollajshme!!mjafton të kishe forcën dhe gjithçka vendosej shpejt e shpejt!!
      dhe ashtu u bë!!
      kush morri forcën vendosi pushtetin,sundimin!!
      e njëjta gjë ndodhi më vonë,në drejtim të kundërt,në mënyrë më demokratike,dhe në itali e gjermani!!në të gjitha rastet patëm të bënim me diktaura!!

      Reply to this comment
  4. Drenova November 21, 13:32

    I nderuari prof.Nasho Jorgaqi!
    Nuk ke pse habitesh,qe ne realitet nuk u zbatuan idea e Marksit,qe revolucioni socialist do ishte mire te shperthente ne vendet e zhvilluara kapitaliste e jo ne ato te pa zhvilluara!
    Teoprikisht dhe lumturisht keshtu,sic thote Marksi do ishte e mira,por historine e sistemeve politike e bejne popujt,qe ndjejne me shume se te tjeret shtypjen dhe shfrytezimin kapitalist dhe jo ata qe jetojne me mire!
    Marksi nuk e jetoi kohen se kur i ngjiz revolucioni socialist ne Rusine cariste,se ate e udhehoqi Lenini,pasardhesi dhe zbatuesi i ideve te Marksit,ndersa Marksi po te donte e po te kishte mundesi le ta kishte plasur revolucionin socialist ne Gjermani dhe Angli,qe te vertetonte plotesisht teorite e tij!
    Ne sot mund te bejme lojra fjalesh sa te duam,por historine e kaluar nuk e ndryshojme dot!
    Nedersa sot, ne vend qe te merremi me hamendesime eshte me e drejte te gjykojme se cfare perfitimesh pati njerezimi nga sistemi socialist,qe pushtoi shumicen e popullsise se botes!
    Jo vetem Bashkimi Sovjetik,Kina dhe vendet ish socialiste te Europes u zhvilluan shume here me teper se sa ishin me pare,por edhe te gjitha shtetet e zhvilluara kapitaliste u detyruan te futin ne praktike elementet sociale,qe te shpetonin te ardhmen e tyre,qe te parandalonin ndonje shperthim te fuqishem te popujve te tyre nga njohja me trajtimin e puntoreve ne vendet socialiste!
    Shembulli me i qarte jane vendet skandinave,qe e kane zbatuar elementet e socializmit me shume se te tjeret!
    Ndersa une kam pare keta elemente ne shtetin e Michigan-it ne SHBA,qe per mua eshte shteti me social ne SHBA!
    Atje kam ndjere realisht SHTETIN LIGJOR ,qe respekton rreptesisht qytetaret dhe vete qytetaret e duan dhe e respektojne realisht shtetin e tyre!
    Ndersa ne Shqiperi,shteti eshte ARMIK i qytetareve dhe nga ana e tyre qytetaret nuk e duan fare kete shtet,qe e shohin se nuk punon per ata,por per oligarket,hajdutet dhe kriminelet!

    Reply to this comment
    • anticensurë25642654 November 23, 11:06

      drenova
      në në farë mënyre ke të drejtë!ashtu si ka dhe nasho e marksi bashkë!!
      që ti bie shkurt se nuk kam kohë!
      marksi shkruajti kapitalin në teori,pjesa tjetër e botës duhej ta vinte në praktikë!
      kështu ne kemi vënjen në praktikë diku e mos vënjen diku tjetër!!
      të paktën dimë atë që ka ndodhur,që përkon me thënjen e marksit!
      POR kjo nuk do të thotë me 100% se po të ishte bërë ashtu si mendonte marksi në atë kohë do të kishte qënë shumë ndryshe nga ajo që ndodhi!!
      ne shpesh kemi dëshirë diçka dhe mbledhim vetëm fakte që mbrojnë dëshirën tonë!jo të gjithë faktet e mundëshme!pra dhe ato që janë kundër dëshirës tonë!!
      ne sot kemi dëshirën të mbrojmë komunizmin teorik të marksit dhe themi “se po të kishte ndodhur ashtu si mendonte marksi” ne do të ishim të lumtur!!
      marksi e krijoji teorinë e tij në kokën e tij mbështetur tek paraardhësit dhe e diskutoi me engelsin!pra dy persona të të njëjtës “prerje”,e kur kjo teori duhet të diskutohet me të tjerë,kur duhet të vihet në praktikë!?
      nuk kemi më vetëm një apo dy persona,pak a shumë me të njëjtat mendime,por një masë njerzish me mendime,interesa,qëllime të ndryshme!
      aty fillohet e bëhet lëmsh!!
      nuk ma merr mëndja se po të kishte filluar në angli,gjermani e amerikë do të kishte ndonjë ndryshim jashtëzakonisht të madh!!
      historia ka treguar se nuk është lineare!!
      shtete shumë të përparuara si gjermania,që ishte e para që përqafoi marksin që në fillimet e saj,kaloi në të kundërtën me hitlerin!
      amerika e sotme,me këtë çarje që i bëri trampi,tregoi se është shumë larg të qënit vëndi duhur për kuptimin e teorisë së marksit!!ajo tregoi se nuk është shumë larg shëndrimit në një diktaturë!!
      pothuajse si çdo vënd ku nuk mund të kontrollohen politikanët!!

      Reply to this comment
    • Besniku November 23, 22:34

      Pasi e lexova me kuriozitet shkrimin e te nderuarit prof Jorgaqit , u çudita me kontradikten qe e pershkonte.
      Në radhe te pare nuk kuptoj ndryshimin e madh ndërmjet hyrjes së shkrimit, ku pershkruan rendesine e sistemit socialist , ne ate te mbylljes, me dyshimin e madh qe mqse Marksi , sipas nje te riu rus, ishte kundra fitores se socializmit ne vendet e pazhvilluara, ndoshta na qenka bere gabim qe ka fituar, se paska tipare fshatareske.
      Vertet ndjehem e zhgënjyer nga një abalizë e tillë , e bërë nga një personalitet.
      Së pari- për sa jemi mësuar-
      Marksi jetoi në një kohë kur kapitalizmi ishte në fazën fillestare të zhvillimit të tij, kur akoma nuk mendohej zhvillimi i pabarabartë i tij, gjë e cila do sillte vonë dhe krijimin e korporatave te mëdha ndërkombëtare.
      Marksi nuk mund ta parashikonte këtë.
      Ne gjenialitetin e tij ai parashikoi rënien e një sistemi ekonomik , kur ishte ne shkallën e parë të ngjitjes lart.
      Dhe vetë Marksi, teorinë e tij të përmbysjes së kapitalizmit, e zhvilloi në Angli, jo në Francë apo Gjermaninë e prapambetur , akoma gjysëm feudale. Në Angli kishte shpërthyer revolucioni teknik, i cili bëri që kapitalizmi atje të zhvillohej ne hapa më të shpejtë se në vendet e tjera europiane.
      Kësaj i referohej Lenini, kur shkruante që socializmi mund të fitojë atje ku hallka e zhvillimit showëror është më e dobët, e shtypja e shtresave popullore, më e madhe.
      Dhe faktikisht revolucioni triumfoi.
      Është e tepërt të përmend se ai revolucion jo vetëm ndryshoi rënjësisht jetën ekonomiko-shoqërore te BS por ishte frymëzues dhe mbështetës i gjithë popujve që aspironin për liri e barazi.
      Nuk mund ta kuptoj tërësisht profesorin e nderuar. A do të ishte në gjëndje një Rusia cariste ti bënte ballë bishës naziste e të çlironte jo vetëm vehten por dhe gjysmën e Europës së “ zhvilluar”.??
      Në mënyrë absolute jo!
      Kjo u vërtetua që në luftën e parë botërore.
      Po Anglia, Franca dhe Amerika e largët, do i bënin ballë gjermanit dhe japonezit pa luftën heroike të popujve të BRSS dhe Kinës së prapambetur nën udhëheqjen e PK të saj. Pa tjetër jo!
      Franca u dorëzua menjëherë, Anglia pothuajse u zbraz nga brezi i fëmijëve , dhe u shkatërrua ekonomikisht.
      Atëhere mbi çfarë baze bëhen analiza të tilla?!
      Për mua është një analizë që është pak t’i thuash e cekët.
      Edhe sistemi kapitalist ka kaluar faza dështimi para se të vendosej e forcohej.
      Ky është realitet historik.
      Sa për vendin tonë, nëse ne nuk do kishim pasur fatin të kalonim atë sistem, nëse prindërit tanë nuk do kishin luftuar nën udgëgeqjen e PKSh-së, nuk do të kishin ndërtuar atë Shqipëri të fortë e të zhvilluar, të pa krahasuar me 1944-trën, ne tani nuk di se ç’gjuhë zyrtare do të flisnim.
      Kjo analizë nuk ka asnjë kuptim.
      Faktet janë kokëfortë, nuk të lënë të gjykosh duke u fshehur pas “ motrës së të riut shumë të mirë sovjetik, e cila punonte ne biblotekën e bla bla bla”.
      Kina dhe sot, me llojin e saj “ fshataresk” të socializmit, po i bën ballë kujdo.
      Në fund nuk kuptoj se si ka mundësi që personalitete si prof Jorgaqi , për të argumentuar nje ide, ofendojnë një klasë të gjërë si fshatarsia.
      Po profesori vetë ç’origjinë ka??!!
      Lenini i madh u mbështet tek proletariati dhe tek fshatarsia gjysëm bujkrobe ruse.
      Por ai vetë vinte nga një familje intelektuale të mirëfilltë.
      E prishi profesori!
      Sikur baballarët tanë të dëgjonin Mit’hatët me shokë, të prisnin të krijohej proletariati e pastaj të ngriheshin, do të bënin si thoshte Fatmir Gjata tek “ Përmbysja”, “ prit gomar të mbijë bar- se ka thënë balli kombëtar”.
      E prishi profesori….

      Reply to this comment
      • Niko Shpiragu November 24, 08:22

        Besniku! je shume i sakte. Bravo. Profesor Nasho ose ka rrjedhur fare ose eshte fare i pa ditur. Ne se nuk rri dot pa shkruajtur, le te shkruaj te pakten per arbereshet e Italise se ata i njeh shume mire. Me zhgenjeu shume me kete shkrim. Tregoi se jo vetem nuk mund ta vleresojme si dijetar, por nuk mund te futet as ne grupin e intelektualeve. Komplet i pa ditur. Eh, kam patur shume respekt per te, por tani e shoh se niveli i tij nuk mujnd te barazohet as me ndonje student te shkolles se mesme. Ishe ne qiell profesor dhe zbrite shume metra nen toke.

        Reply to this comment
  5. Kole Brana i Mokres November 21, 13:36

    Cfare sekreti?! Kete e dinim qe para vitit 1990.

    Reply to this comment
  6. Piro November 21, 13:58

    Komunizmi u perhap ne lindje, se ishin vende te pazhvilluara, aty idet nuk kuptoheshin. Per vende si shqiperia, as behet fiale te kuptonin komunizmin. Enveri fliste per komunizmin pa patur shkollimin normal, universitetin. Nderkohe bente fjalime qesharake dhe pergjerohej per marksizem- leninizmin. Jemi fanar ndricues thoshte. Ky vakabond gjeti shqiperine e varfer e me njerez analfabet dhe u tall me ta per 50 vite.

    Reply to this comment
    • L'imperatore Diocleziano November 23, 18:40

      Mos shkoni shume largo per analizzare. Sa me shume injorante, e pa zhvilluar, e pa shkolluar, fshatare è la società, aq me lehte behet per diktatoret sundimi.
      E ju keni shembul Saliun che shperndau injorancen ne shtet. Ciao Albania.

      Reply to this comment
  7. Emri nuk po kujtohet i ketij kryetar partije ML November 21, 14:09

    Nasho kot e ke mbajt te fshehur dhe kot e the edhe sot….
    Kane qene disa parti kom neper bote qe vinin ne kongreset tona dhe bertisnin viva partido del travaco dhe enveri e i jati fatos tarifes,gjyshi andi bushatit,i jati lubonjes qe sot jane antikomunist si saliu,i mesonin revolucionin socialist dhe i thoshin qe kllasa puntore duhet te cohet,dhe ai i zelandes se re me duket,i tha enverit:po si te ngrihet punori jone kur ai ka makine,ka vile e cdo gje ,apo te behet si ju pa asgje…
    Dhe enveri e shpalli revizionist…

    Reply to this comment
  8. Piro November 21, 15:07

    Marksi dhe Engelsi ishin pa dyshim erudite.
    Megjithate, kushdo qe njihet pak me vepren e tyre e di se asnjeri prej tyre nuk mundi te krijonte ndonje SISTEM filozofik te vetin. Filozofia e tyre u zhvillua ne dy vepra te Friedrich Engelsit, ne forme polemike ne “AntiDyring” dhe ne menyre fragmentare ne vepren e paperfunduar “Dialektika e Natyres”.
    Marksi dhe Engelsi ishin Hegeliane dhe adhurues te
    “mendimit te tij te fuqishem”, por per te qene realiste duhet te mos harrojme se tre ligjet e dialektikes materialiste te Marks-Engelsit, jane marre fjale per fjale nga Hegeli, nga ligjet e tij te zhvillimit te idese qe jane ligji i unitetit dhe luftes te te kundertave (Kampf und Einheit der Gegensätze), ligji i kalimit nga cilesia ne sasi (Umschlag von Quantität in Qualität) dhe ligji i mohimit te mohimit (Negation der Negation).
    Ne bazen e doktrines se tyre ata vune idete e Hegelit, te cilat nga bota e ideve ku i trajtoi Hegeli u munduan t’i aplikojne ne zhvillimin e shoqerise me rezultatet e njohura tragjike.
    Duke kaluar ne menyre mekanike dhe jashte kontekstit hegelian ligjet e zhvillimit te idese se Hegelit ne zhvillimin e shoqerise Marksi krenohej se vuri me kembe dialektiken qe Hegeli e kishte vene kokeposhte.
    Per sa i perket letres se Marksit se revolucioni do te ishte mire te fitonte ne vendet e zhviluara te Europes, edhe kjo u hodh poshte se komunizmi deshtoi edhe ne vendin me te zhvilluar te Europes (ne Gjermanine Lindore) njelloj si ne Shqiperi.
    Drama personale e Marksit dhe Engelsit ishte se ata kishin nje koncept mesianik per zhvillimin e shoqerise njerezore (thuhet se Marksit kete ide komuniste ia kishte futur xhaxhai i tij) dhe dolen pertej rolit te shkencetarit me pretendimin per te parashikuar (profete te shekullit19) rrjedhjen e historise qe eshte gjeja me e paparashikuar dhe thuajse indeterministe.

    Reply to this comment
    • haloefect November 21, 18:01

      Komenti me i argumentuar,me shkencor dhe me i peraferti me realitetin e kaluar. Komplimente !

      Reply to this comment
    • Gzim Kulufi November 24, 18:03

      Piro, e ke nisur mire komentin, packa se ke harruar edhe dy ligje te tjera mjaft te rendesishme te zbuluara nga Hegeli, por ne fund fare ia ke futur si kau pelws. Sepse i ke me te thena ato ne fund, e jo me te lexuara.

      Reply to this comment
  9. mirel November 21, 15:42

    Epo ja, del fshatari dhe thote qe kam ne pronesi fabriken e ferrokromit.Pse te mos e kete shteti? Kush e krijoi Ferro Kromin, Shaqir Tollja, apo Besmir Zeneli?
    Letra e Nashos eshte nje hamendje e Marksit per momentin, dhe e Nashos per nje jete te tere.
    Cfare i beri marksizmi Shqieprise dhe vendeve te tjera te varfra pervecse i shkeputi nga Feudalizmi primitiv?
    Mos valle populli rronte me mire nen Carin Rus? Sa veta vrau cari ne dimrin e 1905. Quhet Bloody Sunday.
    Mos valle Marksin e breu ndergjegja per teorine e tij?
    Jane vetem hamendje, dhe Marksi kerkonte te parashikonte cdo lloj modeli sipas te cilit teoria e tij do aplikohej, dhe nuk ishte aspak pendese, apo vuajtje historike, si kjo qe po na paraqet Nasho.

    Reply to this comment
  10. sopiqoti November 21, 15:52

    E rendesishme eshte qe Revolucioni i Tetorit ne Rrusi u hapi rrugen ideve gjeniale te Marksit te shprehura ne ” KAPIRALI” gje qe idha shtse zhvillimit te shoqerise ne te gjitha sferay ejetesore ye njerezimit.

    Reply to this comment
  11. Bureto November 21, 15:54

    Nuk ka patur ndonjëherë “Revolucion Socialist të Tetorit”. Ky ka qenë thjesht një “grusht shteti” i bolshevikëve, që në Dumën ruse (parlamantin) e kohës, në fakt ishin minorancë. Ky “grusht”, u iniciuar dhe drejtua nga Lenini, Trocki etj bolshevikë, të ciliët e shitën atë si :revolucion. Qëllimi qe marrja e pushtetit nga bolshevikët, të cilët më vonë e quajtën veten komunistë dhe po ashtu në vijim krijyan Partinë Komuniste. Historianët seriozë e dinë këtë të vërtetë shumë mirë, sa sot mbas 123 vjetësh manipulimi i hatashëm i komunistëve leninistë bëri që ta shesin atë si produkti historik i “Manifestit Komunist”, të Karl Marks, i vitit 1848.

    Reply to this comment
    • mirel November 21, 18:58

      Ballistet shqiptare marrin ne dore frenat e Historise se Bashkimit Sovjetik..
      E ndritet ne Shqiperi, dhe po jepni leksione per BRSS

      Reply to this comment
      • xxx November 22, 12:50

        bureto ja more komentin nga tastjera Kryeballistit Ramut “liberal i djathte” antikomunist antifashist ne krye te qeverise se Majte.

        Reply to this comment
  12. Gzim Kulufi November 21, 16:47

    Qe sistemi socialist do te vinte ne vendet e zhvilluara kapitaliste, kjo ka qene nje premise llogjike e ekonomise politike qysh para Marksit. Vete Marksi dhe Engelsi, me ‘ta edhe librat tane te shkolles, e kane permendur disa here kete gje, ate se revolucioni proletar ka premisa te nise vetem ne vendet e zhvilluara kapitaliste, po keshtu marrdheniet socialiste mund te kene sukses vetem ne nje shumice vendesh te zhvilluara industriale. Ne lidhje me kete, edhe permendja e Rusise, Indise, Kines, si vende jo te pershtatshme per revolucione proletare, kjo ka qene e permendur disa here ne librat e Marksit. Perse tani Nasho yne na e sjell kete gje ne nje forme orientale te treguari, kjo duket ka te bej si me njohurite e pakta te mikut te tij rus ne Kapitalin e Marksit, ashtu dhe ne njohurite e pamjaftueshme te Nashos ne drejtim te ekonomise politike dhe materializmit dialektik, qe mesonte cdo nxenes shkolle ne kohe te tij!

    Reply to this comment
  13. Gzim Kulufi November 21, 16:47

    Qe sistemi socialist do te vinte ne vendet e zhvilluara kapitaliste, kjo ka qene nje premise llogjike e ekonomise politike qysh para Marksit. Vete Marksi dhe Engelsi, me ‘ta edhe librat tane te shkolles, e kane permendur disa here kete gje, ate se revolucioni proletar ka premisa te nise vetem ne vendet e zhvilluara kapitaliste, po keshtu marrdheniet socialiste mund te kene sukses vetem ne nje shumice vendesh te zhvilluara industriale. Ne lidhje me kete, edhe permendja e Rusise, Indise, Kines, si vende jo te pershtatshme per revolucione proletare, kjo ka qene e permendur disa here ne librat e Marksit. Perse tani Nasho yne na e sjell kete gje ne nje forme orientale te treguari, kjo duket ka te bej si me njohurite e pakta te mikut te tij rus ne Kapitalin e Marksit, ashtu dhe ne njohurite e pamjaftueshme te Nashos ne drejtim te ekonomise politike dhe materializmit dialektik, qe mesonte cdo nxenes shkolle ne kohe te tij!..

    Reply to this comment
  14. Bureto November 21, 17:04

    “Kush ka pam një reze drite, e ka per detyre ta perhape e ta zgjanoje”-Qemal Stafa.
    Qemali ka qene nje i ri idealist komunist dhe brenda vokaciuonit te tij iu kushtua atij ideali, per te cilin dhe e vrane. Cilet e vrane dhe si e vrane, ky eshte problem i diskutuar shpesh dhe permban ne vetvete shume ane të erreta. Një gje eshte e qarte per kedo qe e njeh historine dhe jeten e paster të Qemalit deri diten qe u vra dhe që lehte mund të konstatoje se në vdekjen e tij nuk ka patur asgje heroike, si psh ajo e Vojo Kushit.
    Nasho dhe në shkrimin e mesiperm e potencion perseri kete akt te vrasjes, kur perkujtuan me veteranet, 50 vjetorin e tij në vitin 1991, duke e cilesuar si ‘heroike’.
    “Në 50 vjetorin e ‘renies heroike’ te Qemal Stafes- shkruan Nasho ne hyrje te shkrimit, i cili per të ka botuar qysh në vitin 1974 nje liber dedikuar atij, te cilin e nis me:
    “Eshte nje gje fisnike deshira e brezave te rinj ta njohin nga afer jeten e heronjve te luftes nac-çl. …në vargun e ndritur te heronjve te revolucionit tone, figura e Qemalit ze nje vend te veçante. Renia e tij siç dihet, shenoi lindjen e nje heroizmi të ri, e heroizmit komunist. Emri dhe vepra e Qemalit gjate ketyre dekadave luftrash e perpjekjesh, nen udheheqjen e partise, u kthye ne nje simbol te madh dhe historia krijon simbole vetem atehere kur heronjte misherojne tiparet më të mira te epokes, kur ata perfaqesojne në një shkalle të larte idealet më të perparuara të kohes”….
    Pra pavaresisht militantizmit te Qemalit që në fakt ishte i tij dhe i partise se tij per “Boten e Re”, edhe heroizimi i figures se tij lipsej me shume per të glorifikuar Partine Komuniste dhe komunizmin e aplikuar ne Shqiperi pas vdekjes se tij, se sa vetë atë.
    Ja çfare shkruan Nasho në prathenien e botimit te trete te librit në vitin 1982, qe eshte dhe qellimi i atij ribotimi:
    “Vepra e shokut Enver Hoxha “Kur lindi Partia” nder te tjera hodhi drite edhe mbi jeten dhe vepritarine e Qemal Stafes, si militant dhe si njeri. Fgura e tij zbulohet e pershkruhet nga udheheqesi lidhur ngushte me ato ngjarje dhe etapa historike që çuan ne themelimin e Partise Komuniste te Shqiperise….E pare ne driten e vepres “Kur lindi Partia”, libri “Qemal Stafa”, (botuar 1974) kishte nevoje te ndreqej e te plotesohej Prandaj ai iu neneshtrua nje rishikimi e ripunimi serioz. Kjo pune u be vecanerisht në kapitujt që nisin nga njohja e shokut Enver me Qemalin, per t’u shtjelluar me tej me perpjekjet e perbashketa per krijimin e Partise Komuniste e per te kurorezuar me luften heroike te Qemalit si nje nga bashkeluftetaret e ngushte te shokut Enver Hoxha në kauzen e shenjte te komunizmit….Kujtimet e shokut Enver jo vetem e gjalleruan figuren e Qemalit me nje plasticitet te rralle e vertetesi sugjestive, por i dhane asaj dimensione te reja…..”.
    E pra heroizmi i Qemalit, eshte simbolikisht i tille, por jo real dmth eshte i stisur, e jo ashtu siç e perkufizon ate qofte leksiku i gjuhes shqipe, ashtu dhe historia e perbotshme per raste te ngjajshme. Klishete e perdrura edhe sot nga Nasho, i cili paska reflektuar qysh para dekadave per “fallcitetin e revolucionit socialist”, por edhe pse e dinte ate perseri shkruan parathenie si ajo me lart per librin e tij “Qemal Stafa”. Epo njeriu duhet te kete nje fare integriteti moral per sa shkruan. Sepse Nasho ka fatin të jetoje gjate dhe duhet të mendoje, edhe per reagimet e ndryshme ndaj atyre që shkruan, dhe qe nuk i ka besuar siç thote vete, por që me të drejte nuk ia ka mbajtur t’i thote ne diktature, por i ka mbajtur të ndryra thelle në subkoshiencën e tij. Por jo sot! Intelektuali per kete veti te karakterit quhet i tille. Sinqeriteti i pikpamjeve dhe i ideve dhe jo hipokrizia.

    Reply to this comment
  15. ...??? November 21, 17:08

    Marxi që ishte votuar në D si njeri i shekullit edhe e ka pohu dhe shtjellu se nga rritja ekonomike dhe zhvill enorm kapitalist nga aty do të triumfon socializmi këtu edhe ishte polemika mes Marx dhe Lenin por a ka mundur Lenin të jetë i liruar nga sovenizmi dhe pansllavizmi kjo është diçka që duhet studju por një gjë është faktë se në themelet e reja të Bashkimit Sovjetik popujtë krishterë ishin të trajtuar ndryshe nga ata myslimanë deri sa popujt ortodox dhe republikat e Baltikut ruanin identitete te mbierat e tyre myslimanët qoftë në pjesen Europiane dhe Aziatike mbiemrat e tyre ishin të rusoizuar me prapashtesat -ov ose viq dhe pas 2 dec. kohë doli hapur shovenizmi rus që futi gjithë unionin në krizë deri në shpartallim

    Reply to this comment
    • Gzim Kulufi November 21, 19:43

      Mos u ngaterro me pansllavizmat dhe kristianizmat me gjith myslimanizmat, kur flet per marksizmin, per leninizmin, pe socializmin e komunizmin! Kalon nga nje sistem ne nje tjeter, qe nuk kane lidhje fare! Te pakten nga ana teorike kjo!

      Reply to this comment
  16. Drenova November 21, 17:10

    Nje leter e Marksit derguar Engelsit thuhej se ai e shkruajti librin e KAPITALIT vetem per qejf e jo se kishte ndonje ide per ndryshimin e sistemit!
    Njerezit jane te kenaqur me kete sistem prandaj nuk ka nevoje te ndryshoje!
    Lenini gaboi qe donte te zbatonte idete e Marksit me disa ndryshime gje qe solli deshtimin e plote!
    Filozofi amerikan H.P. Irrdhu ka thene se pas 1 mije vjetesh mund te ndryshoje ky sistem deri atehere rrini te qete!
    Duket qe keto deklarime z.Nasho nuk i ka lexuar,prandaj e keshilloj te qetesohet!

    Reply to this comment
    • mirel November 22, 18:00

      haha, e forte kjo..

      Reply to this comment
    • Toni November 22, 21:28

      Kte qe thote profesori shumica e shqiptareve e kane dite qe ne kohen e partise se punes se sistemet shoqerore nuk munde kapercehen keshtu nuk munde te shkosh ne socializem pa kaluar kapitatizmin e rusia e te gjitha vendet lindore si Shqipria kaluan nga feudalismi ne komunizem kur eshte dashte feudalizem-kapitalizem-socializem e ne funde komunizem por gjithçka ishte nje mashtrim.

      Reply to this comment
  17. ILIRET November 21, 17:28

    Profesor, ajo qe thoni ju, nuk ka qene e panjohur ne Shqiperi.
    Ai liber i leterkembimeve te Marksit me Engelsin, ka qene i botuar edhe tek ne. Mund ta gjesh dhe do te bindesh se eshte pikerisht ashtu sic ju ka thene miku juaj ne rusi.
    E kam lexuar vete letren ku Marksi i shkruan Engelsit qe idete e Kapitalit mund te gjejne nje shtrat te ngrohte ne vende te zhvilluara industriale si Anglia, Gjermania, Franca dhe ShBA dhe do nuk do te aplikohen dot ne vende ku feudalizmi eshte ende forme sunduese.
    Dhe Marksi e ka deklaruar disa here, se kushtet per fitoren e komunizmit do te arrihen atehere kur te gjitha vendet e botes, ose te pakten shumica e tyre te kene arritur ne nje shkalle te larte te zhvillimit te kapitalit qe nenkuptonte qe te prodhonin mjete prodhimi qe prodhojne mjete prodhimi.
    Dhe komunizmi thoshte Marksi do te vendoset ne te gjitha vendet njekohesisht, ose ne shumicen e tyre. Komunizmi nuk mund te triumfoje ne nje vend te vetem , per arsye sepse presioni ekonomik, ideologjik dhe ushtarak i borgjezise dhe kapitalit do te jete i parezistueshem.
    Mirepo Lenini, beri gjoja nje zhvillim revolucionar te marksizmit. Ai tha se komunizmi mund te triumfoi edhe ne nje vend qe nuk ka arritur shkallen me te larte te xhvillimit kapitalist, dhe jo patjeter ne te gjithe boten njekohesisht.
    Ndersa Enveri e degjeneroi fare marksizmin dhe ne kete kuptim ai eshte revizionisti me i madh i kohes socialiste.
    Enveri e revizionoi teorine marksiste duke pretenduar se komunizmi mund te ndertohej edhe ne nje vend te vetem, qofte ai edhe i vogel. Gje qe rezultoi nje gabim i rende.
    Mirepo askush nuk i ka hyre nje ballafaqimi per te vertetuar, cfare ishte ne fakt rendi qe po ndertonte Enveri, bazuar ne teorine e Marksit.
    Ai ishte nje devijim teresor nga teoria marksiste nen petkun e zhvillimit dhe zbatimit krijues, ne kushtet e reja te saj .
    Vetem te mendosh se Marksi thoshte, qe para se te meret me politike , njeriu duhet te kete stomakun plot.
    Dhe kjo ne Shqiperi nuk ishte arritur. Le te tjerat, ku Shqiperia nuk kishte dale ende nga rendi feudal, pale te kishte mbrritur ne shkallen me te larte te zhvillimit kapitalist.
    Pra teoria e Marksit se komunizmi do te triumfoi vetem atehere kur kapitalizmi te kete arritur shkallen me te larte te organizimit dhe zhvillimit te tij teknollogjik, industrial dhe shoqeror, ne shumicen derrmuese te vendeve te bote. Gje e cila ende edhe sot nuk eshte realizuar.
    Sa per vepren me letra te Marksit dhe Engelsit, profesor, e gjen ne biblioteken kombetare, ku ai perjashton triumfin e ideve te tij, ne vendet feudale.

    Reply to this comment
    • Gzim Kulufi November 21, 19:51

      Shume e vertete! Por prof. Nashos nuk eshte per ti vene faj, pasi ai si letrar dhe i angazhuar me se shumti me operativet e ministrise se brendeshme, nuk e ka njohur gare Marksin (librat e tij). Faji qendron ne injorancen e sotme, e cila ka zaptuar kete vend nga kreret e shtetit shqiptar e deri ne funderrinat e tij; nw mes te ketyre kulmeve gjinden edhe gazetaret, qe vetvetiu nuk e njohin as marksin e as ekonomine politike te tij dhe para tij. Ne kete injorance, ky tregim oriental i Nashos gjen vend pa pike kritike!
      (Shpresoj qe ky koment te mos jete i virusuar, si dhe te tjeret me pare!)

      Reply to this comment
  18. Niko Shpiragu November 21, 17:41

    Profesor Nasho! Kam shume respekt per ju, por dua te shpreh mendimin tim qe mund te jete jo shume komod per ju. E para, nuk ka qene sekret dhe dihet nga te gjithe ne qe jemi ne nje moshe relativisht te madhe qe Marksi eshte shprehur se socializmi duhet te ndertohet ne vendet me te industrializuara ku ka proletariat dhe te jene disa vende se bota tjeter e kapitalit mund ta asgjesoje. Ne nje vend te vetem sado i zhvilluar te jete eshte shume e veshtire se atij i nevojitet bashkepunim ekonomik me jashte, por duke qene se jashte tij vendet e tjera jane kapitaliste do te kete veshtiresi te medha qe te realizoje objektivat.( nuk po citoj, por po komentoj) Pra, nuk ka qene sekret ashtu sic e tregoni ju. Lenini nuk eshte shprehur kurre kunder kesaj se ai e dinte qe ajo ishte menyra me e lehte per sistemin e ri me emrin socializem. Por, marksizmi nuk eshte dogme, qe nuk mund te zhvillohet me tej si teori dhe ideologji. Lenini argumentoi se ai (pa mohuar mendimin e Marksit) mund te ndertohet edhe ne vende te tjera ne se jane shume ose vendi eshte shume i madh se keshtu ai zoteron shume resourse ekonomike dhe ka mundesi te manovroje brenda ne rastin kur bota jashte e izolon. Pastaj ky vend i madh sido qe te jete ka edhe ai proletariatin e vet qe qe do te jete klasa drejtuese dhe ne rastin konkret edhe ne Rusi kishte industri pavaresisht se jo ne te njejten nivel te Anglise dhe Frances. Sa per Ameriken e asaj kohe mund te themi se ajo kur Marksi shkroi “Kapitalin” ishte nga vendet me te prapambetura te globit dhe te them te drejten nuk mendoj se Marksi e ka futur emrin e saj se bashku me Angline dhe Francen, prandaj shikoje edhe nje here mire ate letren e tij se mund te jete gabim. America vete ishte ne lufte civile per te abolishur ose jo skllaverine, ndersa Rusia sapo kishte abolishur (1861) bujkeroberine. Pastaj nje vend i madh mund dhe i ka te gjitha mundesite te ndihmoje edhe vende te tjera qe te transformojne sistemin nga kapitalist ne socialist. Pra, une nuk shikoj kontradikte ne kete mes, vecse mendimi i Leninit eshte nje pasurim i teorise se revolucionit te Marksit dhe e ben te plote ate. Ne se do te qendronim vetem tek ideja e Marksit, atehere ky sistem nuk mund te vinte kurre dhe kjo do te ishte ne kontradikte me dialektiken qe ju me shume te drejte e quani metode shkencore. Marksit, Engelsit, Leninit e keshtu te gjithe atyre qe shkruaje vepra, ne perqendrohemi ne permbajtjen dhe idete e tyre dhe jo ne letrat qe shkembehen midis autoreve se ato mund te kene qene edhe perkohesisht, momentale, ndersa veprat jane analizuar nga ata dhe atje eshte mendimi themelor i autoreve, te cilin ata duan ta percjellin tek lexueset e tyre. Ne nuk duhet te harrojme se vet Marksi u angazhua per revolucionin ne perendim shume, por nuk u arrit asnje rezultat konkret pervec rastit te Komunes se Parisit qe u shtyp nga Borgjezia franceze ne aleance me ate europerendimore. Letren Marksi e shkruajti para kesaj ngjarjeje dhe kjo na ben ne te mendojme se edhe ai vet mund te kete ndryshuar disi opinionin e tij. Revolucioni socialist nuk mund te ndodhte ne te gjithe perendimin e asaj kohe ne te njejten kohe qe te ishte i sigurte. Ai pa dyshim do te fillonte ne njerin vend, por ai nuk mund ti rezistonte agresionit te borgjezise nga jashte dhe brenda se vendet e Evropes perendimore nuk ishin aq te medhaja si Rusia. Vetem nje vend i madh mund ti rezistoje agresionit te jashtem e te brendshem ashtu sic beri Rusia. Pra une mendoj se ideja e Leninit ishte shume me gjeniale dhe ne perputhje me dialektiken duke mos e ndaluar zhvillimin e shoqerise. Me shume respekt per ju. Jam nje admirues i juaj.

    Reply to this comment
    • Gzim Kulufi November 21, 20:05

      Niko, duke iu perqendruar fundit te tekstit tuaj, kuptohet se ju nuk e paskeni kuptuar ndryshimin midis nacionalizmit dhe socializmit (teorik te pakten), si dhe midis socializmit (teorik marksist) dhe socializmit shtetwror, i cili njihej qysh ne shek. e XIX, i cili njihej nga Marksi dhe konsederohej nga ky si nje lloj kapitalizmi; -qe do te thote se socializmet shteterore te Lindjes ishin te gjitha nje lloj kapitalizmi!
      Lenini e ndryshoi teorine e socializmit (socialisteve te shek. XIX) pikerisht me tezen e tij, se revolucioni proletar mund te filloje edhe ne nje vend te vetem e te pazhvilluar kapitalist, duke bere te mundur zhvillimin e socializmit ne kete vend! Se si Lenini i lejoi vetes kete budadallek, sepse ne fund te fundit socializmi nuk mund te perparonte ne nje vend te vetem, per vete faktin se mbante te pandryshuar ndarjen e punes, me ‘te edhe klasat (policine, ushtaret, zyrtaret, sigurimin, shtetin te gjithe), te cilat socializmi marksist duhej ti zhdukte per te arritur ne komunizem (rendin pa klasa e pa shtet), kete duhet ta dije vetem mendja e Leninit!
      Eshte per te ardhur keq, qe gjera kaq te thjeshta nuk mesohen me sot!

      Reply to this comment
      • Niko Shpiragu November 22, 17:56

        G. kulufi! E kuptoj se eshte shume e veshtire te replikosh me njerez qe nuk besoj se kane lexuar ndonje liber ne jeten e tyre si ju. Po megjithate te keshilloj te lexosh komentet e me poshteme te atyre qe dine me shume nga ty dhe nga une e do te mesosh dicka. Vetem nje gje dua te them. Cdo gje ndryshon, keshtu edhe shoqeria njerezore, edhe sistemet ekonomike shkojne drejt permiresimit si rezultat i eksperiences se shoqerise dhe kontradiktave te saj. Kjo eshte ajo qe ne e quajme dialektika. Ne se do te mbaheshim tek ai gjoja mendim i Marksit, bota do te kishte ngelur ne vend. Pra vet Marksi, si adhurues i madh i dialektikes se Hegelit, ketu po keshillon metafiziken. (une ,ne te vertete mendoj se ajo leter eshte nje lapsus i tij dhe e ka bere ate te turperohet sa ishte gjalle dhe ia ka ulur vlerat dhe kreditet). Sikur te degjohej ajo, emri i tij do ishte harruar fare, nuk do te permendej fare. Vetem Lenini beri qe ai te mbahet mend me teorine e revolucionit per te cilen ai eshte shpallur gjeni.Pse? Sepse si rezultat i tij u ca dhe cthur sistemi kapitalist ne gjysmen e botes. Me Marksin do prisnim vetem ne se ndodhte ne vendet e Europes perendimore gje qe nuk do te ndodhte kurre dhe do harrohej)Mos harrojme se revolucioni ne Rusi ndryshoi ne nje periudhe te shkurter boten: vendet aziatike si Kina, Vietnami, Korea, vendet e Europes lindore dhe mbi te gjitha cthuri perfundimisht sistemin kolonial ne vendet e Afrikes, Amerikes Latine dhe Azise. Ky ndryshimi madh i botes erdhi sio rezultat i asaj teorise se revolucionit te Leninit dhe nuk kishte si te ndodhte sipas atij mendimi medioker dhe meskin, ndoshta nje lapsusi te Marksit. Per kete bota e njeh Leninin si gjeniu i revolucionet dhe nuk njeh Marksin te cilen e njeh vetem si gjeni te ekonomise. Pra pa Leninini emri i Marksit do ishte harruar, mbasi vetem ne vendet me ndryshime te sistemit studiohej ai, ndersa ne pertendim pothuajse nuk studiohej dhe permendej fare. Sa per kujtese ty edhe shume te tjereve: rendesia e nje ngjarjeje varet nga rezultati i saj dhe nga pasojat qe sjell ajo me pas. Nuk ka asnje ngjarje ne historine e njerezimit qe te kete pasur influence aq te madhe ne mbare njerezimin se sa revolucioni socialist ne Rusi, i cili me pas detyroi edhe vet vendet perendimore te benin reforma te medha ne drejtim te kushteve te punes, marredhenive ne pune dhe rritjes se pagave te punetoreve dhe te hedhin syte nga reformat sociale dhe qe ne sot themi se atje jeta eshte e mire. Profesor Nasho, per te cilin une personalisht kam respekt, me kete shkrim i uli shume vlerat e tij sepse tregoi se bota duhet te kishte ngelur si ne shekullin e 18-te, pa ndryshim dhe doli kunder aspiratave te miliona e miliarda njerezve qe e duan ate. Une mendoj se ky artikull i tij eshte ndoshta me i gabuari nga te gjithe artikujt e tij te meparshem por edhe te gjithe artikujt e shkruar deri me sot nga ndonje intelektual. Ai eshte kontradiktor shume kur thote se e vlereson revolucionin e Tetorit, por mendon se do te ishte me mire sikur mos te kishte ndodhur se nje femije adolishent, shok i tij dikur nuk e pelqente. Nga njera ane pranon dialektiken dhe nga ana tjete mbron ngeljen ne vend te shoqerise sipas asaj letres se Marksit. Le ta dime mire: pa Leninin emri i Marksit do te ishte harruar dhe bota akoma do te ishte si ne shekullin e 18-te. Bota ndryshoi sepse shume vende ndryshuan sistemin dhe nga ana tjeter ato detyruan vendet kapitaliste te bejne reforma nga ftrika se mos kjo vale i perfshinte edhe ato.

        Reply to this comment
        • Niko Shpiragu November 22, 18:03

          Me falni per lapsusin: gabimisht kam shkruar si ne shekullin e 18-te dy here.. Fjala eshte per shekullin e 19-te.

          Reply to this comment
          • Gzim Kulufi November 23, 08:45

            Niko, te diskutojme rendesine e revolucionit te tetorit, te diskutojme edhe se sa ky revolucion dhe idete e Leninit jane vazhduese te atij revolucioni proletar qe presupozonte/ parashikonte Marksi, jane dy tema te ndryshme njera nga tjetra, packa se me lidhje! Ky revolucion morri shume nga idete marksiste dhe u bazua ne ‘to, ndaj nga shume ide teorike ai e coi boten perpara, por nuk rezultoi ne fakt revolucion proletar dhe s’kishte se si, per arsyet qe jane permendur me lart.
            Ne kete pikpamje Lenini eshte nje sharlatan, ndersa vete si njeri Lenini ishte i persosur, sepse u perpoq per nje ideal dhe u largua nga jeta pa nje dysh ne xhep!
            Me vjen keq qe ne nje koment nuk mund te diskutojme me gjate dhe duhet te kufizohemi me disa katekizma, por me vjen mire qe komentuesit e gazetes DITA qendrojne nganjehere me lart se vete gazetaret, cfar nuk ndodh tek Tema, etj. Ah, se harrova, per Nashon jemi te nje mendje, kemi respekt per te, por me kete shkrim tek ai nxorri krye geni orientalo-snobik!

        • Sulo November 22, 22:58

          Niko ka te drejte. Kjo gje dihej, nuk ishte sekret. Bilr na thuhej ne shkolle. Marksi thote keshtu por Lenini mendon se mund te triumfoje edhe atje ku eshte hallka me e dobet, Kjo per te mbeshtetur fitoren ne BS por edhe si zhvillim krijues i Leninit.

          Reply to this comment
  19. ...rrofte rev. tetorit, lavdi marxizem leninizmitì . November 21, 18:44

    pra, mese normale; rev. prletar, do te shperthente ne vendet ku cfrytezimi i njeriut nga njeriu, ishte ne shkallen superiore . dale teoriae revolucionit socialist, nga vezhgimi i jetes ne vendet e industrializuara, gjente terren zbatimi ne vendet qe e mesuan kete teori, por zhvillimi ekonomik e shkencor dhe shtypja politike cariste apo monarkiste ishte ne ekstrem .
    asnje kontradikte s’ka ketu . madje dhe marxit ketu, i ka shpetuar kjo e vertete . gjithsesi ai s’ka teorizuar per kete pike, por ka qene nje sentiment i momentit . une cuditem me cutitjen e nashosh e te tjere, sidomos ata qe “tronditen” nga “diktatura” e proletariatit . hic nuk i kuptojne filmat e katundare frangajt te klanit me sulltane te bythqimerishem . mjafton historia e tredhjes se zymbylit dhe “te shkojme t’i biem beogradit e hungarezev” se na kane rene financat” . po keshtu xhasafina e topallajve i eshte mburre tos nanos, se ka qene me e pasura e shkodres .
    ps . shteti demokratik me moral dhe me ligj, te takson sa t’a shoh te arsyeshme . te lejon te vjelesh mbivlere pa mase kur eshte degjeneruar, por te takson sa te lere dhe pa brek ne bythe .
    dhe taksim normale, ne se ka demokraci te vertete .
    taksimi i punedhenesit dhe rroga e pune marresit ne demokraci te vertete, behen ne proporcion HUMAN dhe sipas MERITES .
    ndryshe REVOLUCION cfaroses per klasat shfrytezuese .

    Reply to this comment
  20. Oso shkodrani November 21, 19:01

    “S’bën për vendet e pazhvilluara” – e pranon Nasho. Domethene vendet e pazhvilluara te rrine te pazhvilluara. Ato, jo revolucion, por as protesta te mos bejne kunder atyre qe i kane lene te pazhvilluara, te shtypura e te shfrytezuara. Teori shume interesante. I lutem Nashos, na thuaj se ne cilin liber dhe faqe eshte e shkruar kjo thenie e Marksit. Se librat e tij nuk jane djegur si librezat tona te punes ketu ne Shqiperi. Ato ruhen, ne mos ne ish BS, ne Gjermani, Angli etj. jane edhe sot. . . . .Ne Shkoder thone nje fjale te goditur: “Duke u rritur e duke u bastardhuar”, te ciles mund t’i ndryshojme vetem fjalen “rritur” me fjalen “plakur”.

    Reply to this comment
  21. info analitike November 21, 19:17

    Qy i Mergates se Qyqeve eshte kthyer ne qyq qe qan sepse cka propagandoi me aq zell ka deshtuar me turp. Eh sa te papare jane keta sherbetoret e enverizmit per te ndryshuar menjehere pllaken.

    Reply to this comment
  22. Pensionisti November 21, 19:56

    Nasho Jorgaqi i ka dhene shume hapesire fantazis ne kete shkrim!Ne Moske kane studiuar miliona studente dhe ajo qe ju a ka thene ai shoku juaj student Moskovit nuk mund te mbetej e fshehte midis ju te dyve ,me ate jane njohur edhe qindramijra te tjere,prandaj nuk ka qene dhe nuk ka sesi te jete sekret: Ndersa per letren qe i paska derguar Marksi Engelsit ne perfundim te kapitalit keni bere nji lajthitje ,sepse Marksi nuk e perfundoi “Kapitalin”sa qe gjalle ,ate e perfundoi Engelsi !Nji studiusi “skrupuloz”nuk i lejohen pasaktesi ne pasqyrimin e fakteve dhe ngjarjeve!

    Reply to this comment
  23. gjermani i fundit November 21, 23:26

    Ne fakt Marksi qe polemist I madh, edhe me veten. Ai u perpoq te saktesoje edhe me metoden ekonomike se kapitali ngrihet mbi shfrytezimin e punes se punetorit, duke poseduar mjetet e prodhimit. Vepra Kapitali eshte ilustrim I natyres se ketij shfrytezimi, duke qene se ai I perkiste filozofise iluministe per nje bote te drejte dhe solidare, pa shfrytezues dhe te shfrytezuar. Ky eshte Objektivi I doktrines marksiste. Po kujt i frikesohej Marksi qe kete teze se kapitalizmi duhej te permbysej ne vendet e zhvilluara e jo ne te pazhvilluarat ia paska shkruar Engelsit ne leterkembim, kur fare kollaj do e kish shkruar si teze me vete. Ishte polemist I madh dhe I patrembur, keshtu qe ne leter ai ka shprehur nje dyshim, jo nje siguri absolute. Kurse, persa I perket rastit, do ishte optimale qe kapitalizmi te permbysej ne vendet e zhvilluara, se atje kishte industri, klase punetore, maredhenie antagoniste, mjete te rendesishme prodhimi. Por vini re, Marksi perjetoi revolucioni francez te 1848, perplasjet klasore ne barrikada ne qershor ku lidhja e punetoreve u shtyp me forcen e armeve nga ushtria. Pati perpjekje ne Gjermani pas Luftes se Pare, por kreret e PKD gjermane u vrane dhe kjo u shpall jashte ligji nga nazistet. Imagjinoni sikur Lenini te vritej ne shkurt te 1917, a do kish triumfuar revolucioni I Tetorit? Pra, disa gjera I diktuan rrethanat. Vete Rusia bolshevike s’u pergezua nga Perendimi per revolucionin, por u sulmua nga ushtrite e tyre per tu permbysur. Keto jane fakte historike.

    Reply to this comment
  24. laramani njengjyresh November 21, 23:46

    S ke pasur nevoj per informacion sekret nga miku yt rus, sepse eshte e qarte per kedo qe ka kaluar neper duar Marksin dhe Leninin qe ky i fundit e revizionoi marksizmin deri ne tjetersim dhe kjo u quajt nje shkalle me e larte e marksizmit.
    marksi thote qe revolucioni duhet te zhvillohet ne disa shtete njeheresh, ne vendet me te zhvilluara ekonomikisht dhe ne rruge paqesore (si rast ekstrem permendet revolucioni me dhune), kurse Lenini flet per fitore ne hallken me te dobet te kapitalizmit si ndodhi psh ne Rusi, dhe me dhune, patjeter me dhune!

    Reply to this comment
  25. Heretiku November 22, 01:52

    Revolucioni i Tetorit triumfoi ne Rusine cariste ne 1917, jo sepse u mbeshtet fuqimisht nga masat fshatare ( keto thellesisht te prapambetura ), qe perbenin shumicen derrmuese te popullsise. Perkundrazi, fshataret e Rusise ishin pjesa me refraktare kundrejt ideve komuniste dhe ne mase ju kundervune shtetit te ri komunist me rezistence te heshtur apo te hapur, me mjetet dhe mundesite ne dispozicion. Pra nuk behet fjale, qe Rusia cariste e prapambetur dhe popullsia e saj u ngriten ne kembe masivisht per te vendosur rendin socialist !
    Lenini, udheheqesi i Revolucionit te Tetorit, nje gjeni dhe organizator i padiskutueshem, mbronte me zjarr tezen se rendi kapitalist ne Rusi nuk do te permbysej si rezultat i protestave dhe revoltave te masave popullore, por si rezultat i krijimit te nje berthame te mbyllur njerezish te vendosur, shume te pergatitur e te disiplinuar, te afte per te goditur pikat nevralgjike te pushtetit ne momentin e duhur dhe per te marre ne dore situaten. Dhe ndodhi pikerisht keshtu ne Revolucionin bolshevik te 1917-tes; u arrit te koordinoheshin veprimet luftarake te sovjeteve ( ishin keshilla ndermarrjesh apo lagjesh te kryeqytetit, nje lloj mini-qeverie i ketyre njesive ) me ato te disa segmenteve te ushtrise dhe marines cariste, nen drejtimin e bolshevikeve, gje qe solli marrjen e pushtetit nga keta te fundit. Fakti eshte, se pati shume pak gjakderdheje ne kete ngjarje. Si revolucion i mirefillte i masave popullore eshte ai i disa muajve me pare, Revolucioni i Shkurtit, ku me qindra mijera njerez derdheshin rrugeve te kryeqytetit, dite te tera, çdo dite me dhjetera te vrare, gje qe çoi ne doreheqjen dhe abdikimin e udheheqesit te shtetit, carit Nikolla 2°.
    Lufta civile qe pasoi Revolucionin e Tetorit, 1918-1921, vuri perballe bolsheviket me Armatat e Bardha; keto te fundit te udhehequra nga gjenerale cariste ( me kryesoret ishin Vragnel, Denikin, Kollçak, Petliura ) arriten ne momentin e pare te vene nen kontroll 90% te territorit te Rusise. Edhe ketu u shfaq forca, aftesia dhe superioriteti i individeve te asaj berthame te revolucionareve profesioniste, te krijuar nga Lenini, qe e permbysen situaten ne xhiron e 3 vjeteve, mposhten Armatat e Bardha ( keto te fundit u ndihmuan fuqishem edhe nga 14 shtete te tjera, Intervencioni i Huaj ) dhe perfundimisht vendosen pushtetin sovjetik. Ketu shkelqeu ne menyre te veçante ylli i Leon Trockit, nje nga bolsheviket e vjeter; u caktua Minister i Mbrojtjes, mori ne dore nje Armate te çoroditur nga humbjet e njepasnjeshme, me dore te hekurt i organizoi, i motivoi, vendosi nje disipline te jashtezakonshme dhe ishte ai i pari qe i printe betejave kryesore, duke i rene Rusise kryq e terthor me tren e duke i dhene fitoren perfundimtare Armates se Kuqe, pra bolshevikeve. Nje nga bibliografet e tij e quan “Profeti i armatosur”.
    Me nje fjale, Revolucioni bolshevik triumfoi jo sepse ne shtetin e prapambetur dhe arkaik te Rusise cariste “masat popullore u ngriten kunder shtypjes dhe shfrytezimit”, por sepse nje grup njerezish te jashtezakonshem si Lenini, Stalini, Trocki, Xherxhinski etj. ndermorren nje aksion dhe bene nje hap gjigand per kohen.

    Reply to this comment
    • Niko Shpiragu November 23, 19:41

      Heretiku! Dakort me ty per shumicen e komentit tend , por me habit fakti qe nuk e ditke qe sa ishte Trocki komandant i ushtrise se kuqe, trupat e Kollcakut nga Lindja, ato te Denikinit nga jugu dhe ato te Vrangelit nga veriu i Petrogradit e vune perpara Ushtrine e KUqe dhe ishin pothuajse fitimtare. Kjo e detyroi Leninin tia hiqte rolin komandues dhe dergoi Stalinin i cili zmbrapsi dhe e largoi larg ne Lindje Kollcakun, pastaj erdhi ne jug dhe prapsi dhe shkaterroi Denikinin dhe me vone shkoi ne Veri dhe shpartalloi Vrangelin. Per kete Lenini e quajti shpetimtarin e Revolucionit. Ato qe flet per Trockin jane perralla te bera sidomos nga perendimi per te ulur rolin e Stalinit. Perendimi te njejten gje do te kishte bere sikur te ishte Trocki fituesi i vertete. Ai do kishte anatemuar ate e do te lavderonte ndonje tjeter. Me qe ra fjala po te tregoj dicka tjeter. Lenini fliste me shume admirim per Stalinin sa qe nje dite edhe shoket e tij me te ngushte Martovi dhe Akselrodi i thane perse e ngre kaq shume ne qiell ate? Ai u tha se ai eshte me i afte nga te gjkithe ne. Ata u cuditen dhe i thane: edhe nga ju?! Po, tha ai, per ceshtjet e organizimit te partise e luftes ai eshte me i afte nga te gjithe ne, perfishire edhe mua. Nuk kam kohe te tregoj tani por po te duash mund te zgjatem me shembuj konkret me pas. Respektet e mia.

      Reply to this comment
  26. demo November 22, 07:15

    Paske mbajtur te ndryre nje sekret qe e dinin te gjithe.
    Si ajo pacavurja qe ja veshin Nolit.
    Vendet e zhvilluara e shihnin marxizmin si shohin turistat KAFSHET E EGRA TE AFRIKES,I admirojne,por ne shtepi te vet nuk i pranojne.
    Filozofia Perendimore nuk nisi me Marxin dhe nuk perfundon me Marxin.
    Neqoftese Darvinizmi hyri ne Konceptin per Natyren NGA DERE E MADHE,neper Debate,kundershtime,aprovime,,Marxi hileqar parazir,u perpoq ta fuste poshte deres,nga vrim e kasolleve te minatoreve.Per te indinjuar punetoret,perdori hilene me te vjeter ne bote-Po ju vjedhin hakun!
    Rrengun e hengren ruset,te cileve aristokracia gjermane e nxorri nga sirtaret e pluhurosur Marxin dhe ua dergoi me tren te blinduar bashke me Leninin..
    Tani na i ka zene halli marxistat shqiptare,se nuk ka deshtuar Marxi,por zbatimi gabimisht i Marxit.
    Hajt ta fillojme nga e para.Ti mbushin mendjen Trumpit,qe gjithe Kullat,hotelet,restorantet,qendrat tregtare,t`ja fali emigranteve mexikaqne dhe zezakeve era qen.
    Amerika qe ne 50 perveloi ne karrike elektrike nja dy-tre cifute komunista dhe ra rehat nga Marxi.
    Shaje Mc kartin sa te duash,por shpetoi Ameriken.

    Reply to this comment
    • e "djathta", eshte kriminale, e "majta" eshte kthyer. .porno . November 22, 09:18

      per te mos e mbyllur me ty demo demon-uku, shtoj se ty te eshte mberthyer delli “darvinist”, tek interesat e plencit tend barngrenes dhe truri i salduar te ajo “drejtesi” qe te eshte bere ty…sindrom .

      Reply to this comment
      • odin November 22, 11:43

        Folklor bajat i Nashos.
        Kjo nuk ishte sekret, eshte e shkruar ne manifest.
        Problemi eshte se te gjithe flisnin per marksizmin por askush, as enveri e as nashot, nuk lexonte as 40 faqe manifest e jo me kapitalin.

        Komunizmi i Marksit eshte vetem nje studim gjenial mbi zhvillimin e pashmangshem te shoqerise njerezore. Pa revolucion e idiotesira te tjera te dhimbshme.

        Reply to this comment
  27. Fate November 22, 14:58

    Kur nje fillizofi kapercen veten, pra filozofine, me sa shohim sot, teoria socialiste eshte nje rruge per te marre pushtetin, ndersa socializmi nje menyre per ta mbajtur are.

    Reply to this comment
  28. Niku November 23, 11:49

    Qe Marksi ishte gjeni e provoi edhe me ndryshimet qe shkroi pas shtypjes barbare dhe te papare te Komunes se Parisit. Aty perhere te pare ai qartesoi per veten dhe per te tjeret kuptimin e diktatures se proletariatit.
    Periudha kalimtare kerkonte te dy llojet e pronave shteterore dhe private. Ne BS ndoshta per arsye te forta I dhane nje goditje te parikuperushme prones private.
    Kini parasysh luften e pashembullt nga jashte dhe nga brenda, qe u detyrua te perballoj BS. Doja te theksoja se nga pikepamja strategjike Trocki nuk ishte ne lartesine e duhur per te perballuar ate lufte, per kete edhe e hoqen. Faktikisht nuk njihet ndonje fitore e tij ndaj atyre armiqve.
    Ndersa me Kinen ndodhi krejt ndryshe. Edhe kete Marksi e kishte parashikuar me domosdoshmerine e eksportimit te kapitalit. Ishte vete USA qe I ofroi apo pranoi bashkepunimin me te. Kushtet historike kishin ndryshuar te dy palet. Ato ishin te detyruara te bashkepunonin.
    Tani Amerika dhe shume shtete po mundohen te ndryshojne politikat karshi Kines, por eshte vone. Rendimenti theksonte Marksi, por edhe Lenini tregon epersine e nje sistemi. Ritmet e Kines ishin dhe jane te papara. Rrota e historise nuk mund te kthehet prapa.
    Don Kishotet e rinj nuk mund te rikthejne me kapitalizmin klasik ( ne shqiptaret e pame keto 30 vjet zbatimin e parimeve te atij lloj kapitalizmi. Thjesht u vodh prona e perbashket).
    Detyrimi per te eksportuar kapitalin e tepert ka bere qe shtete mjaft te prapambetura te behen percaktuese ne politikat boterore, sidomos ato financiare. Dhe bashke me kapitalin padyshim dhe gjithshka tjeter. Pervec te tjerave India, Brazili, Afrika e Jugut.

    Reply to this comment
  29. Paul Tedeschini November 23, 17:20

    E kena studju ne fakultet çka ka thane Lenini:

    “Zingjiri i kapitalizmit do te keputet tek hallak e tij ma e dobet”.

    Ku asht “SEKRETI KETU?
    Duket se Nashua asht plake nga mendja. Ai ka harru edhe mesimet e marksizem-leninizmit. Ha,ha,ha.

    Reply to this comment
  30. shane November 23, 17:59

    Te rrjedhesh duket se sot eshte bere virtyt. Na e paska zbuluar Nasho Jorgaqi dhe nuk e paska thene. O zot cfare genjeshtre. Kush ka bere shkolle para viteve 90 e di mire se kjo gje shpjegohej hapur ne mesim. Ne materializem apo filozofi. Thuhej pikerisht kjo shprehje e Marksit, dhe pastaj na permendej teza e Leninit: “Komuizmi nuk eshte e thene se lind me patjeter ne nje vend te zhvilluar po mund te linde edhe ne ate vend ku hallka e zinxhirit eshte me e dobet”.
    Pra kjo tregon se asgje nuk ishte fshehur, po ishte justifikuar mjaft bukur.
    Kujton tjetri se jane te gjithe 30 vjec.

    Reply to this comment
  31. Krist November 23, 22:30

    Marksi,ka qene nje teoricien i filozofise dhe ekonomise politike dhe bashke me Engelsin,shkruanin,me shume per te siguruar jeten.Engelsi ishte mire ekonomikisht,bile shpesh ndihmonte edhe Marksin-ekonomikisht,disa here,kur Marksi nuk ishte mire nga shendeti,engelsi shkruante,nen emerin e Marksit ,dhe paraj i kalonin ketij te fundit.Bilerasti ekonomik,beri qe edhe miqesia e ndershme e M.

    arksit,te cfrytezohej,prej qejfliut Engels.Fakti qe Marksi ka shpresuar tek vendet e zhvidhuara prendimore,ka qene thjesht,ekzistenca e proletariatit ne to.Rusia,ne shumice ka qene vend i prapambetur feudal,me nje fshataresi injorante.Fakti dyte,i mendimit te M<arksit,ishte ndarja me e drejte e sherndarjes.Kjo shperndarje,as qe mun te mendohej ne Rusi ,Kine e gjetke.Per keto vende,komunizmi ishte tesht nje utopi.Qellimi i Marksit,nuk ishte revoluzioni,por problemi ekonomik,qe duhej te reformohej,sipas Kapitalit,fillimisht,me uljen ,deri ne zhdukje te mbivleres,qe ai e quante,punen e pa paguar te punetorit (pra jo te fshatarit ne Rusi),e me tej,sic ndodhi konkretisht ne gjithe perendimin.

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

Njoftim

Njoftim

Njoftim