LIGJI I RI / Shqipëria hedh hapin e madh drejt kriptomonedhave, çfarë është “blockchain” dhe si pritet ta ndryshojë krejtësisht botën e parave

May 21, 2020 16:53

LIGJI I RI / Shqipëria hedh hapin e madh drejt kriptomonedhave, çfarë është “blockchain” dhe si pritet ta ndryshojë krejtësisht botën e parave

Në seancën e sotme plenare, Parlamenti i Shqipërisë pritet të miratojë ligjin mbi “Tregjet financiare të mbështetura në teknologjinë e  regjistrave të shpërndarë” osë e thënë ndryshe, tregjet që operojnë përmes teknologjisë ‘blockchain’. 

E konsideruar si shpikja me e madhe teknologjike pas internetit, blockchain është implementuar për herë të parë pas krizës financiare në vitin 2008. Blockchain-i fillestar u krijua si një mënyrë pagesash alternative për të shmangur përdorimin e institucioneve tradicionale financiare, që asokohe prej papërgjegjshmërisë së tyre, e kishin çuar të gjithë botën drejt kolapsit financiar.

Çfarë është ‘blockchain’?

Teknologjia Blockchain vjen si rezultat i bashkimit të parimeve të hershme të kriptografisë dhe bashkëpunimit kolektiv në zgjidhjen e algoritmeve. 

Në thelb, ‘blockchain’ është një regjistër i shpërndarë i cili mund të inspektohet nga të gjithë, por nuk mund të kontrollohet nga askush, duke mundësuar kështu transaksione ekonomike të besueshme që verifikohen nga bashkëpunimi masiv i përdoruesve dhe jo nga ndonjë autoritet publik ose privat.

Për ta bërë më të kuptueshme këtë teknologji, po marrim një krahasim mes mënyrës së operimit të pagesave me kartë krediti dhe pagesave në ‘blockchain’.

Kur një person paguan për nje picë përmes kartës së kreditit, procesi duket i thjeshtë: personi kalon kartën në aparatin lexues, shtyp pinin, merr picën dhe në fund të muajit i vjen një faturë prej 500 lekësh për produktin në fjalë.

Megjithatë, prapaskena e kësaj pagese është shumë më e ndërlikuar. Kur personi kalon kartën e kreditit, piceria i bën kërkesë bankës së klientit për të aprovuar transaksionin. Pasi banka e aprovon, piceria i bën kërkesë bankës së saj për të depozituar 500 lëkëshin në llogarinë e saj ndërsa vetë banka i bën kërkesë procesuesit VISA ose Mastercard për të transferuar 500 lekëshin. Pastaj VISA/Mastercard ia kërkon atë bankës së klientit. Në fund, banka e klientit aprovon kërkesën the i transferon VISA 500 lekë minus tarifën e shkëmbimit (2%), ose e thënë ndryshe 490 lekë. VISA i transferon bankës ku ka llogarinë piceria 490 lekë minus një komision prej 0.1, e thënë ndryshe 489 lekë, ndërsa kjo e fundit i kalon picerisë në llogarinë e saj 489 lekë. Pra në fund të transaksionit, piceria merr 489 lekë ndërsa blerësi faturohet për 500 lëkë. Kostoja e ndërmjetësve në këtë shembull transaksioni fare të vogël është 11 lekë. 

Nëse i njëjti transaksion do të kryhej përmes teknologjisë blockchain, blerësi do ti kalonte shumën e përcaktuar nga portofoli i tij digjital në portofolin e shitësit  në mënyrë direkte. Verifikimi dhe aprovimi i këtij transaksioni do të kryhej automatikisht përmes fuqisë kompjuterike të të gjithë përdoruesve të blokchain dhe më pas do të publikohej në një regjistër të sigurt dhe të pandryshueshëm. Në fund të procesit, shitësi B do të merrte të gjithë shumën e përcaktuar pa përfshirë asnjë palë të tretë në këtë transaksion. 

Një tjetër inovacion që mund të implementohet përmes teknologjisë blockchain, është ai i përdorimit të kontratave smart. Kontratat smart janë kontrata digjitale që përmbajnë një set rregullash e kushtesh, të cilat vënë në lëvizje reagime të paracaktuara dhe që vetëzbatohen automatikisht në rast të përmbushjes së kushteve të përcaktuara në to. Për ta bërë më të kuptueshme, kontratat smart mund të konsiderohen si pasardhësit e automateve për blerjen e pijeve si coca-cola etj, ku personi fuste nje monedhë, shtypte numrin e pijes dhe sistemi automatikisht e procesonte atë. 

Përdorimi i kontratave të zgjuara (smart) kanë një potencial të jashtëzakonshëm në uljen e kostove të transaksioneve ekonomike, duke zëvendësuar ndërmjetësuesit tradicionalë të transaksioneve, si: noterët ose sistemet e pagesave me programe të automatizuara.

Këto janë disa nga aspektet e kësaj teknologjie që mendohet se mund të ndryshojnë rrënjësisht sektorin financiar në vecanti dhe atë të shërbimeve në përgjithësi. 

Mundësitë e reja që ofron kjo teknologji në Shqipëri

Disa nga sektorët që mbartin potencialin më të madh të aplikueshmërisë së kësaj teknologjie në Shqipëri janë si më poshtë : 

Fillimisht, sektori i remitancave, një treg masiv me një fluks prej  rreth 2 miliardë eurosh në vit, është i pari që pritet të preket pozitivisht nga ky zhvillim i ri. Përmes teknologjisë blockchain komisionet marramendese të bankave ose kompanive të trasnfertave të parave, të cilat shkojne deri në 10% të shumës, mund të reduktohen masivisht duke shkuar deri në 0.1% të shumës së dërguar. 

Së dyti,  financimi i sipërmarrjeve te vogla dhe të mesme përmes ICO-ve (metoda digjitale të grumbullimit te fondeve, të përafërta me ofertat publike në bursa) i lejon shoqëritë tregtare shqiptare të kenë akses në më shumë mundësi për të grumbulluar kapital duke diversifikuar kështu metodat e financimit të projekteve, duke mos ngelur thjesht në mëshirë të kredive bankare.

Përtej shërbimeve financiare, kjo teknologji ofron mundësi të jashtëzakonshme edhe për ofrimin e shërbimeve shtetërore të sakta dhe të sigurta. 

Kjo teknologji mund të implementohet në përmirësimin e sistemit të administrimit të pasurive të paluajtshme duke mundësuar kështu që cdo person të jetë i qartë dhe i sigurt që një pronë e caktuar i përket vetëm atij dhe se zyrtari në hipoteke nuk mund të ndryshojë certifikatën e pronësisë me një të rënë të lapsit. 

Më tej, teknologjia blockchain mund të përdoret edhe për të ofruar një regjistër zgjedhor të saktë, të besueshëm dhe të pandryshueshëm si dhe votim dhe numërim të sigurt votash. 

Shërbime të tjera qeveritare që mund të përfitojnë nga kjo teknologji janë sistemet e doganave, sistemet e menaxhimit të fatkeqësive natyrore etj… 

Gjatë pandemisë së COVID-19 ,shumë shtete dhe organizata ndërkombëtare i kanë kthyer sytë pikërisht tek kjo teknologji blockchain për të ngritur sisteme gjurmimi të sigurta duke respektuar gjithashtu të drejtën e privatësisë së individëve si dhe për të monituruar zinxhirin e shpërndarjes dhe furnizimit të pajisjeve mjekësore. 

Risqet

Teksa blockchain sjell potenciale të jashtëzakonshme për të transformuar ekonomitë botërore, sikurse interneti në fillimet e tij, edhe kjo teknologji ka ngritur një sërë dyshimesh lidhur me anonimitetin që ajo ofron në një treg të parregulluar. Në mungesë të rregullave të qarta për identifikimin dhe raportimin e transaksioneve, përdorimi i kësaj monedhe mund të ndihmojë subjektet kriminale për të kryer transferta parash në mënyrë anonime. Ndaj dhe rregullimi i këtij sektori nga qeveria shqiptare duke përcaktuar kushte dhe kritere për operimin në këto lloj tregjesh shihet si një hap i mirëpritur për të parandaluar llojet e aktiviteteve të mësipërme. 

Blockchain: Flluskë apo Revolucion?

Vetëm koha do të mund të tregojë nëse  blockchain do të arrijë ndonjëherë të zevendësojë ndërmjetësuesit tradicionalë me sisteme të pakontrolluara nga askush. Risku për të nxjerrë jashtë loje ndërmjetësues historikë si institucione financiare ose autoritete publike kanë bërë që këto të fundit ta shohin me skepticizëm këtë industri si dhe ta frenojnë përhapjen e saj. 

Nga ana tjetër, operimi përmes skemave mashtruese në tregje të parregulluara ka ngritur gjithashtu hije dyshimi rreth besueshmërisë ndaj kësaj tekonologjie. 

Ndonëse monedhat si Bitcoin, Ethereum etj mund të mos mbijetojnë gjatë duke marrë parasysh volatilitetin e tyre dhe riskun që mbartin, teknologjia që i mundëson ato (blokchain) ka potencialin të ngulitet në mënyrë të përhershme në sistemet financiare dhe qeverisëse. / TemA

 

l.h/ dita

May 21, 2020 16:53
Komento

17 Komente

  1. Shefqet Cela May 21, 17:08

    Këto transaksione duan një përgatitje profesionale mbi mesataren. Shumica e popullit nuk ka haber nga kompjuteri dhe jo të bëjë veprime të tilla.
    Rreziku kryesor është se ky treg do të menaxhohet nga bosët.
    Të më falni për shprehjen, por dua të sjell në kujtesë një thënie të xhaxhait, ndjesë pastë: “Kur e ke lekun në xhepin tënd, i thërret,LEK! LEPE! Kur e ke në xhep tjetër mund të përgjigjet, A MË HAM…..”

    Reply to this comment
    • ? May 21, 18:00

      Po Çeto, kur e ke lekun poshte dyshekut eshte edhe me mire se ne xhep, se po tu shpua xhepi te bie Leku, kurse poshte dyshekut e shumta i vjen era pordhe.

      Reply to this comment
    • KORÇARI May 22, 17:33

      Shefqet Cala @, po kush tha që kriptomonedhat u krijuan për Popullin …
      Kripto monedhat ose Kriptovaluta janë një mënyrë për të “Zhdukur” Monedhat nga tregu, dhe ashtu siç shumë saktë e ke theksuar dhe ti këto kriptomonedha do jenë në duart e “Bosëve” të cilët do dinë me saktësi çdo minutë e sekondë sa lekë ka dikush në pronësi të tij ,pra do kenë KONTROLL 100% të parasë .
      Kjo për popullin e thjeshtë përkthehet në Skllavëri dhe varfëri Totale gjithashtu dhe në KONTRROLL TOTAL TË JETËS SË SECILIT dhe në mënyrën e jetesës.
      Mendoni për një moment që keni në llogarinë tuaj 1 milion euro dhe shkoni për pushime me kartë krediti , shkoni të paguani dhe recepsionistja ju thotë se karta juaj nuk funksionon ç’do të bëni ,asgjë sepse dikush nga banka jua bllokoi llogarinë për një arsye të caktuar, kjo do të thotë kontrroll total.
      Nqs ke Para të thata në xhep ,askush nuk mund të të kontrrollojë se çfarë do blesh apo çfarë do paguash etj.etj.
      Me pak fjalë thelbi i gjithë këtyre kriptomonedhave, kartave të kreditit, mikroçipit nën lëkurë ËSHTË KONTROLLIMI TOTAL I NJERËZIMIT ÇDO SEKONDË TË JETËS SË TIJ.
      Ajo që duhet të na Shqetësojë është se PËRSE DUAN TË NA KENË NËN KONTROLL ????

      Reply to this comment
      • Korçari nr 2 May 23, 01:40

        KORKARI ta them une perse duan te na kene nen kontroll. Kane marre vesh qe eshte nje KORKAR qe rrezikon te gjithe pasaniket e botes me superinteigjencen e bythe, prandaj duan te te kene nen kontroll vecanerisht ty. Per te tjeret mos pyet, nuk ka cfare te duhet ty.

        Reply to this comment
        • KORÇARI May 24, 21:55

          Korçari nr 2, Po unë di që VRIMAT E [email protected]ËS NUK SHKRUAJNË, VETËM PJERDHIN, ti sii dole kështu, HA [email protected] ,PJERDH DHE SHKRUAN ?????
          AA MË FAL SE HARROVA MË TË MIRËN PËR TY SI VRIMË [email protected] QË JE , TI DHE [email protected]
          TË FALA MAMIT DHE GRUAS , SE ÇUPA TANI SAPO NGRITI BREKËT..

          Reply to this comment
          • Korçari nr 2 May 25, 15:13

            Ti keto i di se vete je vërrë bythe dhe sic ben vete kujton se bejne njerezia. Sa per shkerdhimin ti je i shkerdhyer me rob e me fis. korKar ke lindur korKar do te vdesesh. Dil nje here andej nga Mitropolia, po mos harro te vesh tape.

        • KORÇARI May 25, 19:20

          Kokëkari nr2.
          Unë përditë kaloj nga Mitropolia , ti po qe se ke [email protected]ë lemë një takim që të shkërdhej mbarë e prapë.
          TY ,GRUAN,MOTRËN,MAMANË,ÇUPËN DHE Ç’TË PËRMBAN PRAGU .
          E kam kuptuar që i bie [email protected]ës keq dhe të ëahtë bërë Fiksim të ta Çaj njëhetë vrimën e [email protected]ës ,POR FATKEQËSISHT NUK MEREM ME PUSHTA SI TY, por pa merak KAM NJË KURBAT QË KA QEJF TË SHKËRDHEJË [email protected]Ë ME MULLAQE TË BARDHA SI TËNDJA, DO TA MAR ME VETE Nesër në drekë do jem Para Kishës në sheshka atje ku ishte Ushqimorja, po qe se ke Këllqe hajde ta provosh [email protected]çkën e sat’ëme nga ke dalë.
          Robqirë ,mos ki merak ,ndoshta do më marë pak kphë por do të të gjej se cili je …. është thjesht çështje Kohe.
          Jot’ëmë megjithëse ca e plakur ,por zakonin nuk e ka harruar , Jot’shoqe ma hoqi trurin me ato gojoret ,ëahtë e tmerrshme në gojore, Çupa ishte Lemeri fare , s’la pikë sperme të shkonte dëm, e piu të gjithën, çfarë thithje bëka bre , ajo që i pëlqente më shumë ishte nga goja në [email protected]ë dhe anasjelltas , më tërbovi fare .
          Jot’motër ka gusto të t’jera , e shkërdhyem me rradhë me atë Kurbatin, pastaj që të dy bashkë, Kurbati sigurisht e shkërdheu nga [email protected] se i pëlqen shumë ,unë ja planja njëherë në gojë njëherë në [email protected], dhe jot’motër e etur për spermë ishte bre , na i piu që të dyve .

          Reply to this comment
          • Korçari nr 2 May 26, 04:22

            Eh o i ziu korKar, te paska bere jot’eme vetem bythe nga koka ne kembet. Hajde me ha mune, sidomos pasi te me gjesh kush jam. Do te te shijoje shume. Vetem po e deshe pak djegs piperin eshte mire ta kesh me vehte. Tit’eti i pelqeu ashtu sic ishte, po jot’eme e kerkoi me pak djegs. Kurbatin e mban qe te te qije tet shoqe kur nuk ia del dot vete dhe jashte orarit te ben edhe motrat, kurse cupen tende s’ka nevoje ta beje se e ben vete ti.

  2. info analitike May 21, 17:46

    O njrez po nuk e kane hallin tek lehtesimi i jetes se njerezve keta por tek riciklimi i nje mali me para qe kane bere e qe nuk po arrijne te riciklojne as me Banken ABI e as me ndertimet intensive ne qender te Tiranes. Per kete arsye i jane futur ndryshimeve ne kuadrin ligjor sepse kane nevoje qe keto operacione te jene sa me te shpejta dhe pa pasoja ligjore per ta. Jua kam perseritur disa here se ne krye te shtetit tashme ju keni nje bande mafioze qe mendon vec si te shfrytezoje shtetin per interesat e veta. Nuk i shikoni si tallen ne kuvend me ju o njerez dhe fatkeqesisht ka akoma nga ato qe i duartrokasin dhe brohorasin nderkohe qe keta duhen kalbur ne burg.

    Reply to this comment
    • popull May 21, 18:43

      A nuk e shikoni se qeverite tona drejtohen nga ambasada amerikane? Dhe servilet tane kolaboracioniste jane te gatshem te plotesojne cdo kerkese te saj.

      Reply to this comment
      • Lili May 21, 20:28

        Jo jo severia jone drejtohet nga bosset e maffias qe kane nevoje me derguar pare ne kushte anonimitete te plote e me pastrue ato pare pa mundesi me i gjetur! Prandaj eshte emergjence per Shqiperine, m’falni albanistanin, me kaluar kete ligj sa ma shpejt! T’ia kalojme botes bile me dicka!

        Reply to this comment
    • I tille je , sa here qe hap gojen May 21, 19:05

      Vertet ke zgjedhur te quhesh infoanalist , por ne fakt njohurite e tua duket se nuk kalojne pertej firmave piramidale ! SHQUP – i eshte e vendosur te kundershtoje gjitrhecka qe behet ne kete vend . duke u perpjekur te nxijne e baltosin edhe punet e mira . A nuk e shikoni qe ,prishja e teatrit germadhe 80 vjecare , po na kthehet nga ujqerit e uritur e me syte e pergjakur , ne nje rrezik per jete a vdekje per gjithe shqiptaret , sepse ne ate germadhe paska qendruar identiteti yne kombetar dhe me perishjen e tij , gjithecka u permbys ?! E gjithe kjo situate qesharake dhe kaq idjote , kerkon ta shtyje vendin ne destabilizim , sepse shtazet me sy te skuqur e te etur per pushtet e pasuri , nuk duan te dine per asgje tjeter , jo per kombin e shtetin , por as per ……..grate e tyre ! A nuk e shihni se si e katandisi gruan e tij idjoti qe kemi president , te zhgerryhet rrugeve te Tiranes e ta terheqe zvarre policia , kurse ajo ka kaluar ne nje gjendje histerike , sa nuk po le vend pa kafshuar kundershtaret e vet politike , kurdohere nen shytjen e me pelqimin e “burrit” te saj , qe vetem burre s`eshte ?!
      U zgjata pak , por me duket se infoanalisti i mesiperrm , ngjason me “dallendyshen” e pare qe reagon si profet dhe gjitholog per kete lajm . I mjafton vetem te krijoje tym , mjegull , pasiguri e destabilitet , sepse vetem keshtu besojne qe mund te rikthehen ne pushtet !

      Reply to this comment
  3. Lori May 21, 18:57

    Do bejne pastrim parash mafja politike.

    Reply to this comment
  4. Tim Kalla May 21, 18:58

    E vertet se duhet te kesh njohuri ne Marketingun dhe shumica e Shqiptarve nuk e kan ate njohuri , por per nje pages te vogel mund ta kontrollosh me ane te personave kopetent komisioner ( broker )

    Reply to this comment
  5. Ruzhdi.kurani May 22, 11:48

    Kjo.ne.shqiperi.shpiket.nga.qeveria.per.te.vjedhur.edhe.me.shume.nga.reminitacat.e.emigranteve.eshte.i.pangopur.rama.dhe.lakejte.hajdut.mbas.tij.nuk.ka.asnje.bes.buri.ky.njeri

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*

mersin escort mersin bayan escort konya escort eskişehir escort

Njoftim

Njoftim