Herkuli në Bon

September 9, 2019 22:00

Herkuli në Bon

Nga Moikom Zeqo

 

Statuja e famshme e Herkulit qëndron gjithëpushtetshëm mbi një piedestal në hollën kryesor të Galerisë së Arteve  të Bonit.

Biri i Zeusit me muskujt e tij të fuqishëm tregon se ai shumë shpejt do ta plotësojë misionin që i është ngarkuar. Natyrisht statuja kolosale prej mermeri e cila është pjesë e Koleksionit të Muzeut Kombëtar Arkeologjik të Napolit (në foto) nuk mund të transportohet.

Skulptura është një kopje romake prej bronzi punuar nga Lysipi, një artist grek i shekullit të 4-t.

Pra ajo që është aktualisht e ekspozuar në Bon është një riprodhim allçie bërë me rastin e hapjes së kësaj ekspozite.

Ky gjysëm-hyjni tre metra i lartë përbën një hyrje impresionuese për këtë ekspozitë spektakolare me titull “Nën Vullkanin”.

Në ekspozim janë 130 vepra kryesore të Muzeut të Napolit, i cili ka një nga koleksionet më të pasura kushtuar antikitetit klasik me një numër të përgjithshëm prej 200.000 objektesh.

Disa nga objektet (veprat) e kësaj ekspozite shfaqen për herë të parë për publikun.

Një nga këto është një fresko, pjesë e një varri gjetur në Nola, e cila është zbuluar vetëm 18 vjet më parë.

Ajo është bërë nga një anonim, i cili jep portretin e vet. Mendohet të jetë fundi i shekullit të 4-t.

E veçantë është dhe një harkëtar së bashku me kalin e tij të plagosur.

Herkuli ekspozuar në Napoli

Gjithashtu për herë të parë ekspozohet dhe një bust argjendi i Perandorit Galba, i cili ishte pasuesi i Neronit.

Galba qëndroi si Perandor vetëm disa muaj në fund të vitit 69 e.s.

Ky objekt është gjetur 120 vjet më parë në Herkulaneum në disa fragmente, të cilat u mblodhën dhe u lidhën së bashku.

Restorautorët e famshëm  e zbërthyen para pak kohësh përsëri në fragmentet e dikurshme dhe i lidhën përsëri me një teknikë tepër moderne, e cila e ndihmoi Perandorin Galba të rifitojë pushtetin e dikurshëm pavarësisht nga koha e shkurtër e pushtetit të tij.

Ekspozita në hapësirat e bollshme të Galerisë  të Arteve u përgatit nga G. Maki, L.Altringer dhe P. Marteloti dhe përqendrohet në tre tematika kryesore të koleksionit të Muzeut Arkeologjik të Napolit.

Vëmendje të veçantë i është kushtuar territorit të Magna Graeca (Greqia e Madhe) veçanërisht zbulimeve në zonën e Kapanjës).

P.sh. nga pallati i Baiaes vinë dy Dioskuret, Kastori dhe Poluksi, të cilët për një kohë të gjatë ishin mbajtur në dy qytete të ndryshme, i pari në Romë dhe tjetri në Napoli.

Vetëm kohët e fundit këto dy statuja mermeri mbi tre metra të larta u bashkuan.

 Në njërën prej tyre janë gjurmë të bojës së kuqe, e cila na kujton se skulpturat klasike fillimisht kanë qenë të ngjyrosura, ndryshe nga ideja e sotshme e cila e shpjegon atë me shkëlqimin e mermerit.

Seksioni i dytë i ekspozitës i kushtohet koleksionit të Rilindjes që ndodhet në Muzeun e Napolit, duke përfshirë këtu dhe koleksionin e Farnezes, të cilin Karli III Burbon, themeluesi i Muzeut mbretëror të qytetit, e trashëgoi nga nëna e tij.

Nga ky koleksion vinë dhe Herkuli fitimtar dhe gjithashtu një statujë e “Artemisit të Efesit” një vepër në alabastër ku koka, këmbët dhe duart e së cilës janë prej bronzi.

Gjokset madhështore në formë konike që ndodhen në këtë statujë mbeten një mister.

A janë këto gjinjtë e një femre apo sisët e një lope të bërë kurban?

Të dyja mundësitë personifikojnë simbolin e Pjellorisë.

Gjithashtu në këtë seksion është dhe një kokë kali monumentale nga koleksioni i Diomed Kareifës.

Vasari beson se kjo është një falsifikim i një vepre të antikitetit dhe se bërësi i saj është Donatelo.

Studimet moderne të këtyre teknikave duket se e mbështesin tezën e Vasarit, e cila do të ilustronte në fakt lidhjen jetësore e të qëndrueshme midis Rilindjes dhe antikitetit klasik.

 

****

Botuar në Dita, shkurt 2018. Ndalohet ribotimi i plotë ose i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë

 

September 9, 2019 22:00
Komento

8 Komente

  1. ziguri February 21, 13:45

    Profesori i arkeologjise eshte i pranuar ne media me artikujt e tij. Qemtoj ne artikuj per te gjetur vleresimet per mitologjine e me shume, por pres te lexoj debatin e tij me studjues shqiptar lidhur me sa ne thellesi shkon shkrimi shqip. Profesori ka lexuar me greqishten e vjeter shkrimin ne Mozaikun e Mesaplikut “Aparkeas”. Studjues shqiptar e kundershtojne e thone se eshte shkrim shqip “A pak ke ac”, nje shkrim i shekullit te 6-te. Heshtja shkon per perkrahesit e greqishtes!

    Reply to this comment
  2. Pellazgos September 10, 15:31

    Filosofi i Madh Nitche ka thene qe;
    Asnje Komb ne historine boterore nuk eshte luftuar kaq shume sa Greket,bile edhe nga shtete qe nuk kane dhene asgje botes,historise dhe civilizimit boterore.
    Per Greqine thote gjithashtu ne “
    The Birth of Tragedy.
    Almost every era and cultural stage has at some point sought in an profoundly ill tempered frame of mind to free itself of the Greeks,because in comparison with the Greeks,all their own achievements,apparently fully original and admired in all sincerity,suddenly appeared to lose their color and life and shriveled to unsuccesfull copies,in fact,to caricatures.And so a heartfelt inner anger always keeps breaking out again against that arrogant little nation which dared to designate for all time everything that not produced in its own country as “barbaric”.
    Unfortunately people were not lucky enough to find the cup of hemlock which could easily do away with such a being,for all the poisons which envy,slander,and inner rage created were insufficient to destroy that self-satisfied magnificent.
    Hence,confronted by the Greeks,people have been ashamed and afraid,unless an individual values the truth above everything else and dares to propose this truth:
    The notion that the Greeks,as the charioteers of our culture and every other one,hold the reins,but that almost always the vagon and horses are inferior material and do not match the glory of their drivers,who then consider it amusing to whip such a team into the abyss,over which they themselves jump with the leap of Achilles.
    Vete emri Herkul nga Iraklis,Homer nga Omiros,Jupiter nga Zeus etj jane nje pike ne Oqean per padrejtesit qe I jane bere kombit tone Ilyro Epirote Pellazgjik nga armiqte tane te brendsh m dhe te jashtem.

    Reply to this comment
  3. Alban Hamzai September 11, 10:52

    Z.Moikom! Respekt per shkrimet tuaja ,pavaresisht se na pelqejne ose jo,pavaresisht se I aprovojme apo jemi kunder .Secili ka te drejte te shprehe mendimet e tij .Besoj se e dini ,pavaresisht se si e keni shkruar ,se biri I Zevs ishte Iraklis dhe jo Herkuli .Herkuli ishte variant latin i Irakliut grek . Me respect !

    Reply to this comment
  4. Kaon September 12, 11:09

    “Herkuli fillimisht nuk ishte nje Zot,por nje hero i Pellazgeve,i lindur ne Tiryns,dhe i lokalizuar fuqishem ne Argolis e ne Arcadi”.

    Thenie nga : Alberta Mildred Franklin

    Reply to this comment
  5. Sedol September 15, 17:06

    Kemi 3 jave qe shohim kete shkrim ketu sikur do na jape buke!
    Nderrojeni se kultura jone ka plot te tilla!

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*