Vrasësit e miteve

Nelson R. Çabej October 7, 2017 13:00

Vrasësit e miteve

Dr. Nelson R. Çabej

 Bartja e problemeve specifike shkencore në diskursin botor (publik) është shumë herë e mbarsur me rreziqe keqkuptimesh dhe keqinterpretimesh të ideve në masën e lexuesve. Kjo duket se ka ndodhur edhe në debatin e zhvilluar vitet e fundit në median joshkencore shqiptare, ku është theksuar shumë herë nevoja e çmitizimit ose, siç është thënë me një barbarizëm,“demontimit” të“historisë kombëtare të mitizuar të shqiptarëve”. Shumë herë në këtë debat është ngatërruar  historia zyrtare ose historishkruarja shqiptare me ideologjinë kombëtare të shqiptarëve dhe është marrë fjala mit në kuptimin literal, si një tregim jo i vërtetë, e jo në atë kuptim që përdoret shpesh në kritikën historiografike për të shprehur subjektivitetin e pashmangshëm të historishkruarjes.

Ideologjia është një sistem vlerash, besimesh, idesh, virtytesh dhe mitesh, rëndom të lidhura në mënyrë logjike, të cilat një bashkësi njerëzore (popull, klasë a shtresë shoqërore) i mban si të vërteta aksiomatike, të cilat as kanë nevojë e as mund të vërtetohen sepse ideologjia nuk është shkencë. Të kërkosh nga një ideologji që të provojë drejtësinë e atyre vlerave, besimeve dhe ideve do të thotë të kërkosh të pamundurën, t’i japësh asaj funksionin e shkencës ose të fshish çdo kufi midis dy gjërave kaq të ndryshme sa ideologjia dhe shkenca. Ndryshe nga shkenca, që pranon dhe i ka të domosdoshme vetëndreqjen dhe përmbysjet revolucionare madje dhe mohimin e teorive ekzistuese, ideologjitë nuk mund të pranojnë përmbysjen dhe ndreqjen, ndonëse mund të evoluojnë, pasurohen dhe sofistikohen.

Por ideologjitë, qofshin ato politike, morale, ligjore, raciale, epistemologjike, fetare, etj.,kanë një funksion të rëndësishëm shoqëror,që është bashkimi i përkrahësve të tyre në një përpjekje kolektive për mbrojtjen e interesave të grupit a bashkësisë njerëzore.

Formulimi i ideologjisë kombëtare shqiptare

Në Shqipërinë e gjysmës së dytë të shekullit XIX, prania e katër feve dhe sekteve fetare ishte një pengesë e madhe për bashkimin politik të shqiptarëve, që kërkonte momenti historik në atë kohë të tatëpjetës së pandalshme të perandorisë osmane. Në këtë situatë të ndërlikuar si askund tjetër në Europë, e mbase dhe në botë, etërit e Rilindjes sonë kombëtare iu drejtuan një force bashkuese që do të mund të fshinte gardhet e ndasisë fetare. Kjo ishte vetëdija etnike “Ne”e tyre, që lidhej me, dhe buronte nga, gjuha, historia dhe prejardhja e përbashkët, nga doket dhe kultura e tyre materiale dhe shpirtërore e trashëguar. Ata kuptuan se forca bashkuese e kësaj vetëdije etnike ishte shumë më e madhe se gjithshka që i ndante.

Me mënçuri që, sado të lëvdohet, nuk arrin të mbivlerësohet, rilindasit tanë përcaktuan se mjeti më efikas i bashkimit politik të shqiptarëve ishte formulimi dhe zhvillimi, mbi bazën e kësaj vetëdije etnike, i një ideologjije kombëtare shqiptare, si kusht i domosdoshëm i bashkimit kombëtar në kushtet e një vëndi në të cilin feja luante një rol të madh në mendësinë, botëkuptimin dhe formimin shpirtëror të popullit. Duke njohur rolin madhor dhe epërsinë e identitetit etnik shqiptar si forcë e bashkimit kombëtar, më e madhe se çdo forcë që mund t’i ndante, Vaso Pasha doli me moton e famshme “Feja e shqyptarit a shqyptaria”, si një lloj feje civile, që qëndronte mbi çdo fe tjetër. Kjo moto nuk mbeti thjesht një parullë, por u bë forcë vepruese, që u pasqyrua jo vetëm në tërë veprimtarinë e rilindasve, por edhe të tërë popullit shqiptar dhe heronjve të tij, përfshirë këtu martirët e klerit katolik, ortodoks dhe musliman të Shqipërisë.

Formimi i shtetit kombëtar shqiptar kërkonte përpunimin e një ideologjije kombëtare, duke përfshirë një mit krijimi a themelimi, një histori të prejardhjes së popullit. Rilindasit tanë e zhvilluan ideologjinë kombëtare shqiptare rreth dy boshteve themelore, që ishin prejardhja e lashtë e popullit shqiptar dhe lufta e tij kundër superfuqisë osmane në shekullin XV, të cilat shërbyen edhe si mite historike të shqiptarëve. Për mitin e krijimit ata shfrytëzuan sukseset e historiografisë dhe gjuhësisë europiane të kohës, që kishin provuar prejardhjen e lashtë dhe vazhdimësinë iliro( pellazge)-shqiptare, duke filluar me filozofin Leibniz e me historianë si Thunmann, Malte-Brunn, von Han dhe Fallmereyer, gjuhëtarë si Bopp, Kretschmer, etj. Për mitin e Skënderbeut ata shfrytëzuan historinë e heroit tonë kombëtar, siç ishte e bërë e njohur në tërë Europën, kryesisht me veprën e historianit shqiptar të shekullit XVI, Marin Barletit. Kjo ideologji kombëtare ka ardhur duke u zhvilluar dhe konsoliduar, me përkrahjen e shtetit shqiptar, gjatë tërë shekullit të kaluar. Dhe koha provoi se rilindasit tanë kishin të drejtë kur besonin se forca bashkuese e kësaj ideologjije kombëtare ishte aq e madhe sa të sheshonte gardhet që kishte krijuar besimi i popullit në fe dhe sekte të ndryshme fetare.

Rilindasit shqiptarë, bashkë me ata arbëreshë të Italisë, patën meritën e krijimit të një sërë veprave artistike, duke përfshirë poema për heronj e ngjarje të mëdha historike,që i bënin jehonë “Motit të Madh” të Shqipërisë, duke krijuar një tabllo ideale të historisë e prejardhjes së popullit e të kombit shqiptar. Ata filluan studimin sistematik të fjalorit dhe të gramatikës së gjuhës shqipe, mblodhën e botuan ligjin dokësor të Lekë Dukagjinit, bënë të njohur në botë kostumet kombëtare dhe thesare të tjera etnografike, botuan vëllime të tëra të folklorit kombëtar shqiptar dhe arbëresh, nisën kërkimet historike gjuhësore, etnografike, etj. Ideologjisë kombëtare i shërbyen edhe ngritja, njëra pas tjetrës, e organizatave dhe shoqatave patriotike dhe kulturore në mërgime në Shqipëri, në gjuhën shqipe (Shoqëria e të shtypurit shkronja shqip, Shoqëria e Stambollit me degët e saj në Rumani dhe Egjipt, Shoqëria Drita, shtypi periodik si revista Drita e pastaj Dituria, Shoqëria gjuhësore-letrare Bashkimi në Shkodër, etj.), por dhe në gjuhë të huaja, tekste shkollore shqip me alfabete të ndryshme. Ata krijuan gazetat e para dhe themeluan publicistikën shqiptare. Mitit të madh kombëtar të shqiptarëve i shërbyen zbulimi prej tyre i një sërë simbolesh kombëtare si flamuri i Skënderbeut me shqiponjën dykrenare, portretet, armët dhe përkrenarja e tij, dhe përpjekjet e para për krijimin e një himni kombëtar.

Në këtë tabllo të ideologjisë kombëtare shqiptare të Rilindjes kanë kontribuar thelbërisht edhe një sërë dijetarësh europianë të rangut botëror me punimet e tyre për studimin e gjuhës shqipe dhe prejardhjes ilire të saj, të historisë së formimit të popullit shqiptar, me kërkimet arkeologjike dhe etnografike që kryen në trojet shqiptare.

Ideologjia kombëtare në nivelin e çështjeve botore synonte t’i bënte shqiptarët të vetëdijshëm për identitetin e tyre etnik dhe historik, duke u kujtuar atyre historinë e lavdishme dhe luftrat e të parëve tanë si një argument i veçantë për nevojën, por edhe mundësinë, e çlirimit kombëtar, për të jetuar të lirë e për të krijuar shtetin e tyre të pavarur. Në këtë mënyrë, ideologjia e Rilindjes Kombëtare u dha shqiptarëve një imazh ideal të identitetit shoqëror etnik e kulturor të“Vetes dhe ia paraqiti atë imazh “Të Tjerëve”, botës së huaj, në një kohë kritike për fatet e popullit dhe kombit. Në veprën e Rilindasve atdheu i lashtë i shqiptarëve paraqitet si një zonjë e rëndë” (Ti ke pas ken nji zoj e rand”i këndoi i ngashëryer Pasko Vasa), ndërkohë që Naimi profetizonte një të ardhme të ndritur:“Lum kush të ronjë/Ta shohë Zonjë”. Duke huazuar shprehjen e Benedkt Andersonit, në këtë imazh të mitit kombëtar shqiptar “e shkuara dhe e ardhmja shqiptare shkriheshin në të tanishmen” rilindase. Ky mit kombëtar,ishte pjesë thelbësore dhe e pandashme e ideologjisë kombëtare shqiptare, si dhe ideologjive kombëtare të çdo populli tjetër. Nënkuptimi simbolik i mitit ishte i qartë: Shqipëria ishte dikur një zonjë e rëndë,andaj ajo do të bëhet prapë e tillë.

Në një rajon si Ballkani i asaj kohe, që po ndryshonte politikisht me shpejtësi të madhe, historia etnike dhe kulturore e shqiptarëve u tregoi rilindasve se nënë dikotominë Lindje-Perëndim, imazhi shqiptar përputhej me këtë të fundit. Kjo ide e rilindasve gjeti shprehjen në figurën e bukur e kuptimplote të Naimit:Pa jakë o dritë e diturisë / Që lind andej nga perëndon!”Ky imazh rilindas i shqiptarëve u përvetësua jo vetëm nga intelektualët shqiptarë dhe elita e tyre feudale, por ai u bë pjesë e përfytyrimit popullor shqiptar për të ardhmen e Shqipërisë dhe thirrje për të punuar në të gjitha mënyrat, duke përfshirë luftën e armatosur, për ta fituar atë të ardhme. Ideologjia kombëtare nuk ishte mësim që iu dha popullit shqiptar së jashtmi, por ajo lindi së brëndëshmi, në kushtet e Zeitgeist-it, ose frymës së kohës, dhe kushteve tëfavorshme të jashtme që krijoi shëmbëlli dhe lufta e popujve të tjerë europianë për të krijuar shtetet e tyre kombëtare.

Miti i Skënderbeut ishte përjetësuar në historinë që kishte shkruar për heroin Barleti dhe disa historianë në vende të tjera të Europës, por në poemën Istoria e Skënderbeut të Naimit, heroi merr tiparet mesianiketë shpëtimtarit të kombit e të popullit shqiptar. Duke lexuar Naimin, njeriu nuk mirret me verifikimin e së vërtetës historike a me vlerësimin e realitetit historik të poemës, por përveton me emocion kuptimin simbolik të veprës heroike të Skënderbeut, që bashkoi për herë të parë të gjithë shqiptarët në luftën për liri, kundër pushtimit osman. Është ky kuptim simbolik që u jep vlerën e madhe bashkuesedhe “shënjtëron” mitin kombëtar për Skënderbeun.

Nga fundi i shekullit XIX, këtë ideologji kombëtare, Sami Frashëri, e formuloi si një program politik për formimin e shtetit shqiptar,në veprën Shqipëria ç’ka qënë, ç’është, e ç’do të bënetë.

Kështu ideologjia kombëtare shqiptare u formua rreth dy boshteve themelore: rreth idesë së prejardhjes së lashtë iliro-pellazge të popullit shqiptar dhe luftës së tij të pashëmbullt nën udhëheqjen e Skënderbeut. Rreth këtyre dy boshteve u krijuan veprat artistike e kulturore që madhështonin ato dy momente të shquara të historisë sëshqiptarëve. Shumë shpejt, në frymën e luftës për liri, ato mite u shënjtëruan dhe emocionet që ngjallnin u romanticizuan dhe u pasqyruan në shkallë të ndryshme dhe në historishkruarje.

Rrënjët historike të ideologjisë sonë kombëtare

Rilindasit shqiptarë nuk e krijuan ideologjinë kombëtare shqiptare nga e para. Merita e tyre historike ishte se ata kultivuan dhe ngritën në nivelin e një ideologjie kombëtare farën e lashtë të identitetit, atdhetarisë e të vetëdijes etnike arbërore, dëshirën e arbër-shqiptarëve për liri, të shprehur në kryengritjet dhe kundërshtitë e paprera shekullore kundër sundimeve të huaja romake, bizantine, bullgare, sërbe dhe osmane.

Është e njohur se lufta për Shqipëri e kryengritësve shqiptarë të mesit të shekullit XIX i parapriu me dekada zhvillimit të Rilindjes dhe formulimit të ideologjisë kombëtare shqiptare, siç dëshmohet nga folklori i kohës:

“Pse lufton a derëzi ?

As për mua as për ti,

Po për gjithë Shqipëri.”

Edhe pse nuk ishte kërkesë për krijimin e një shteti të pavarur shqiptar, sidoqoftë kjo tregonte se tharmi i shpirtëror i luftës“për Shqipëri” ishte aty, kishte pushtuar mëndjet dhe zemrat e kryengritësve, duke treguar se ata jo vetëm ishin gati, por aktualisht luftonin “për gjithë Shqipëri”.

Shekuj para rilindasve, Skënderbeu gjithashtu theksonte se nuk ishte ai që po u sillte lirinë, por atë e gjeti në zemrat e bashkatdhetarëve të tij. Të vihet re se lufta e Skënderbeut ishte luftë tërësisht kombëtare, dhe jo fetare, siçështë karakterizuar gabimisht në ndonjë rast. Këtë karakter të pastër kombëtar e dëshmon pa dykuptimësi fakti që nën komandën e tij u vunë vetëm forca shqiptarësh etnikë. Ai luftoi kundër osmanllinjve si pushtues të atdheut të tij, siç luftoi edhe kundër venedikasve të krishterë, që mbanin të pushtuara troje gjatë bregdetit shqiptar.

Vetë fakti që shqiptarët, si të vetmit pasardhës të ilirëve që i shpëtuan romanizimit, e më vonë sllavizimit, mbijetuan edhe pas 20 shekuj sundimesh etno-asimiluese, dëshmon midis të tjerash, në mos para së gjithash, se ky popull ka ruajtur një mit të madh etno-historik, pa të cilin nuk mund të kuptohet mbijetesa e tij. Ky mit historik nuk është një deduksion  teorik; prania e tij ndër shqiptarët dokumentohet të paktën prej 6 shekujsh, që nga shekulli XV në Historinë e jetës dhe veprave të Skënderbeut të Marin Barletit, sidomos në fjalimet që Skënderbeu u mbante ushtarëve të tij, në të cilat u bënte jehonë lavdisë dhe trimërisë të të parëve arbërorë, prejardhjes së lashtë epirote/arbërore të popullit të tij, duke u bërë thirrje për lirinë dhe mbrojtjen e atdheut.

Që Skënderbeu, e me të mbase edhe elitat feudale të Shqipërisë, ishte i informuar mirë për prejardhjen e lashtëepirotetë shqiptarëve dhe të luftrave të Piros së Epirit në Itali, kjo del qartë nga letra që ai i dërgonte princit të Tarantos, në të cilën i kujtonte: “Në se kronikat tona nuk na gënjejnë, ne quhemi epirotë dhe duhet të keni dijeni se, në kohë të tjera, paraardhësit tanë, kaluan në vëndin që ju mbani sot dhe patën luftime të mëdha me romakët dhe ne e dimë se, më të shumtën e herës, u ndanë me nder se sa me turp.” (“Se le nostre cronache non mentono, noi ci chiamiamo Epiroti……”). Akoma më thellë në kohë, themelimi i shtetit të Arbrit, është një provë e ekzistencës,qysh në Mesjetën e Mesme, jo vetëm të një vetëdije të përbashkët etnike arbërore, por edhe të një synimi për krijimin e një shteti etnikisht arbëror.

Fjalët e Skënderbeut për prejardhjen e lashtë të shqiptarëve në trojet e tyre të sotme dëshmojnë se, të paktën që nga shekulli XV, shqiptarët kishin një mit historik të prejardhjes e të“themelimit kombëtar”. Dhe ruajtja e atij miti historik kombëtar që nga Lashtësia iliro-epirote deri në Mesjetën e Vonë, flet qartë për një vazhdimësi të pandërprerë të vetëdijes etnike iliro-arbërore. Edhe sikur ky mendim i Skënderbeut të ishte një mit historik, ai duhet studiuar po të mbahet parasysh se për historishkruarjen e sotme, një popull dhe historia e tij nuk mund të njihen pa njohur edhe në ç’farë ai ka besuar.

Duke u kthyer te çështja e idealizimit të figurës së Skënderbeut në veprën e Barletit, duhet mbajtur mënd mirë se ai ishte një tipar gjithësor i historishkruarjes europiane të kohës, që vazhdoi deri në gjysmën e parë të shekullit XIX, me themelimin e historishkruarjes shkencore nga Leopold von Ranke. Duke lexuar historinë e Barletit ne nuk mësojmë vetëm të vërtetat historike që ajo përmban. Në glorifikimin karakteristik për kohën të bëmave të Skënderbeut zbulohet një simbolikë dhe vlera të larta morale, që janë aq të rëndësishme për edukimin e dashurisë për atdheun e për lirinë kombëtare.

 

A na duhet ideologjia kombëtare në shekullin XXI?

20 shekuj ideologjish sunduese mbikombëtare/jokombëtare (ideologjitë monoteiste fetare, duke përfshirë ideologjinë komuniste gjatë shekullit të fundit dhe atë globaliste të sotme), jo vetëm që nuk e kanë dobësuar, por duket se vetëm e kanë mprehur ndjenjën kombëtare dhe të identitetit etnik të popujve anembanë botës, por veçanërisht në Europë.

Kombi dhe shteti kombëtar (etnik ose civil) është e vetmja mënyrë e njohur e ekzistencës së bashkësive kulturore njerëzore, që kanë të përbashkët gjuhën, zakonet, kulturën, dhe funksionojnë si njësi të veçanta e të dallueshme kulturore. Dhe identiteti kombëtar e miti kombëtar përbëjnë forcën më të madhe të bashkimit të njerëzve në kombe, si bashkësi që, edhe pse je i lirë t’i quash të përfytyruara,janë reale dhe dinamike. Në botën e sotme, arti, letërsia, muzika dhe mjetet e komunikimit në masë të çdo vëndi, marrin pjesë aktivisht në zhvillimin e ideologjisë e mitit kombëtar.

Përpjekjet e derisotme të motivuara politikisht për të gjetur një zëvendësues të paradigmës kombëtare në historishkruarje, në format e ndonjë historije “tejkombëtare”, “histori klasash shoqërore”, “histori krahasuese”, etj., mund të thuhet pa frikë se kanë dështuar me gjithë përpjekjet e disa autoriteteve të historiografisë në këto 2-3 dekadat e fundit.

Po të qe se në mediat shqiptare nuk do të ishin shprehur pikëpamje që mohojnë nevojën e mitit historik si bërthamë e ideologjisë sonë kombëtare, do të ishte absurde të pyetej: “Na duhet sot ne shqiptarëve një ideologji kombëtare?” Le ta lëmë mënjanë përvojën shekullore botërore dhe argumentet teorike që do t’i jipnin  kësaj pyetjeje një përgjigje të prerë “Po, na duhet!”Le të mendojmë për një moment, në një mënyrë po aq absurde, se në gjysmën e dytë të shekullit XIXshqiptarët nuk do të kishin zhvilluar një ideologji kombëtare. Nuk ka dyshim se në rrethana të tilla nuk do të kishim atë letërsi kombëtare që kemi, as shkolla shqipe, as përpjekje për bashkimin e shqiptarëve në kuvendet mbarëkombëtare, as kryengritje të armatosura të shqiptarëve as përpjekje diplomatike të shqiptarëve për pavarësinë e Shqipërisë. Me pak fjalë nuk do të lindte as një “çështje shqiptare” në diplomacinë e fuqive të mëdha të Europës, d.m.th. as interes e, rrjedhimisht, as qëndrime të fuqive të mëdha ndajkësaj çështje. Në të atilla rrethana,do të ishte e pamundur që Europa tu dhuronte shqiptarëve një shtet të tyre të pavarur. 

Ndryshe nga vënde si Franca, Britania e Madhe, Spanja ose Greqia, në të cilat ishte shteti që krijoi kombësinë e përbashkët nga kombet e veçanta, Shqipëria është një komb etnik, ku kombi dhe vetëdija kombëtare e përbashkët ishin forca shtytëse për formimin dhe përjetësimin e shtetit tonë kombëtar. Për një komb etnik ose komb kulturor, i bazuar në gjuhën, prejardhjen dhe kulturën e përbashkët si Shqipëria, një histori kombëtare dhe një ideologji kombëtare janë premisa jetësore të ekzistencës sëtij. Dobësimi i ideologjisë kombëtare mund të shpjerë në një krizë ide ntitare të shqiptarëve, me pasoja të rrezikshme për qëndrueshmërinë e shtetit dhe të vetë kombit.

Kritika e sotme ndaj ideologjisë kombëtare të shqiptarëve

Pas viteve 90-të ideologjia kombëtare e shqiptarëve, burimet dhe roli i saj në historinë e Shqipërisë u bënë objekt i kritikës në disa vende të botës, duke gjetur jehonë edhe në qarqe shumë të ngushta publicistësh shqiptarë. Preteksti për këtë sulm kundër ideologjisë kombëtare të shqiptarëve u gjet në atë që konsiderohej mitizim i historiografisë shqiptare të periudhës së komunizmit.

Nuk është vështirë të gjesh mitizim në historiografinë shqiptare jo vetëm të periudhës së totalitarizmit,por në tërë periudhat e saj, duke filluar me Barletin. Në të vërtetë e vështirë është të gjesh histori të pamitizuar. Kushdo e di se e mitizuar është historiografia në çdo vënd të botës që ka ose nuk ka historiografi zyrtare. Kjo provohet me shëmbuj më se të mjaftueshëm nga historiografia botërore e tërë epokave, duke përfshirë kohën tonë. Për të mos shkuar më larg, mjafton të lexosh historinë e Luftës së Dytë Botërore, të shkaqeve, zhvillimit dhe pasojave të saj jo më tej, por nga autorë të ish-vendeve aleate të kohës, për të kuptuar se politizimi dhe mitizimi i historishkruarjes është një virus universal. Sepse në historishkruarje tablloja “reale” shtrembërohet gjatë kalimit nëpër spektrin kulturor-botëkuptimor të kohës, por edhe nën ndikimin e  qëndrimit të pashmangshëm emocional dhe prirjes ideologjike të historianit. Sepse, siç shprehej Manheim-i, historishkruarja bën pjesë ndër ato sfera të dijes njerëzore ku e vërteta deformohet nga vlerat politike e morale dhe pozita shoqërore e historianit. Në këtë kuptim sot fitet për mite historike jo vetëm kur vjen puna te glorifikimi i figurës së Skënderbeut, por për shumë gjëra të tjera, që nga globalizmi, parimi i të drejtave të njeriut, lufta për demokraci e deri te natyra e luftës dhe shkaqet e kolonializmit, etj. Në këtë kuptim do të ishte e gabuar të mendohet sikur mitizimi është njëçështje përjashtimore historiografisë shqiptare.

Nuk duhet ngatërruar miti lirik, që mirret me prejardhjen dhe të ardhmen e botës, me kuptimin e jetës e vdekjes, me mitin historik kombëtar. Ky i fundit, krijon lidhje të forta emocionale midis individëve dhe forcon identitetin kombëtar të popullit; duke lidhur të shkuarën e një populli me vizionin e tij për të ardhmen,miti jep energjinë e nevojshme për përparim/ndryshim shoqëror e kombëtar. Sot pranohet përgjithësisht se miti kombëtar është pjesë e pandarë e historisë dhe – për shumë historianë – mjet i pazëvendësueshëm i historishkruarjes. Thellë në botën shpirtërore të një populli, rrënjët më të thella të mitit kombëtar pleksen me rrënjët e kombit dhe të vetëdijes kombëtare, për të ushqyer njëra-tjetrën, andaj miti kombëtar do të ekzistojë sa kohë që të ketë komb dhe vetëdije kombëtare.

Në rastin më të mirë kanë qënë mangësitë intelektuale ose të ekspertizës që i kanë shpurë autorët e “demontimit” në ngatërrimin e problemeve të historiografisë shqiptare, të historisë “zyrtare të Shqipërisë, me ideologjinë kombëtare shqiptare dhe ideologët e saj.

Unë nuk di ndonjë prej atyre kritikuesve shqiptarë të ketë ndërmarrë ndonjë përpjekje në shtypin shkencor shqiptar e aq më pak në atë të verifikuar (peer reviewed) të huaj për të rishikuar ose hedhur poshtë teza të veçanta të historisë së popullit shqiptar ose të botimit standard Historia e Popullit Shqiptar të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë ndonëse, si për çdo vepër tjetër historike, vërejtje dhe gabime faktuale dhe metodologjike edhe kjo do të ketë.

Dy boshtet madhore të ideologjisë kombëtare shqiptare, prejardhja ilire e shqiptarëve dhe lufta e tyre kundër perandorisë osmane në shekullin XV, janë bërë edhe objektet kryesore të kërkesës së dalë nga jashtë, e pjesërisht dhe nga brenda vëndit, për të ashtuquajturin “demontim” e “çmitizim” të historisë së shqiptarëve.

Kritikuesit gabojnë adresën, kur kritikojnë historishkruarjen shqiptare për mitin e prejardhjes pellazge të popullit tonë, të zhvilluar nga studiuesi Johan Georg von Hahn nga mesi i shekullit XIX, i cili në atë kohë besohej edhe ndër rrethet shkencore të Europës, dhe ishte pjesë thelbësore e ideologjisë kombëtare shqiptare, siç është miti kombëtar thelbësor për ideologjitë kombëtare të gjithë vëndeve dhe popujve të Europës e të botës. Teoria e prejardhjes ilire, po ashtu, me gjithë kontributet thelbësore të shqiptarëve, nuk është meritë vetëm e shkencës historike e gjuhësore shqiptare, sepse ajo nisi dy shekuj para se shqiptarët t’i hynin vetë studimeve për prejardhjen  e tyre. Fakti që ka pasur edhe gjuhëtarë  të huaj, kryesisht ballkanikë, që janë shprehur për  prejardhjen trake të shqiptarëve (pa zënë në gojë teoritë mito-fantastike për prejardhjen jashtëballkanike), është  një dukuri krejt normale, jo vetëm për çështje të historisë e shkencave shoqërore, por edhe për shkencat e natyrës (Einstein-i ishte skeptik për pashkakësinë në mekanikën kuantike dhe disa biologë dyshojnë në vërtetësinë e teorisësë evolucionit!) Dhe, veç kësaj, të gjithë ata gjuhëtarë janë marrë me shqipen vetëm në mënyrë anësore dhe nuk arritën ndonjëherë të ngrenë një teori shkencore për prejardhjen trake ose për çfarëdo prejardhje të përfytyruar të shqiptarëve.

Rëndom thuhet se miti i Skënderbeut u krijua gjatë Rilindjes Kombëtare Shqiptare, por ky pohim është sa s’bëhet larg së vërtetës. Si shumica e miteve, edhe ai, u krijua në një periudhë të një stresi të jashtëzakonshëm kombëtar, në kohën e luftës së pashembullt të shqiptarëve nën udhëheqjen e Skënderbeut, në një moment kritik të luftës së tyre për mbijetesë etnike dhe liri. Prania e këtij miti ndër shqiptarët, të paktën që nga shekulli XVI, dokumentohet në historinë e Marin Barletit për Skënderbeun.  Ajo që bënë rilindasit, në të vërtetë, është se rigjallëruan atë mit historik shqiptar, e përhapën në masë dhe i dhanë atij forcë më të madhë emocionale me poemën Istori e Skënderbeut të Naimit, që ishte një vepër artistike dhe nuk duhet ngatërruar me historishkruarjen shqiptare.

Edhe pohimi se gjatë regjimit totalitar historia dhe miti për Skënderbeun u interpretua dhe u përdor për qëllimet e sistemit është vetëm një truizëm e tautologji, por jo argument, sepse historia dhe mitet e çdo populli, në të gjitha vendet e në të gjitha kohët, janë shfrytëzuar për nevojat e politikës shtetërore. Vlera e mitit kombëtar të shqiptarëve nuk ulet nga fakti që ai u shfrytëzua për qëllime politike të ndryshme në periudha të ndryshme të historisë së Shqipërisë.

Kritikuesit e ideologjisë sonë kombëtare dhe të mitit tonë kombëtar duhet të kuptojnë se sa kohë që në botë do të ketë kombe dhe shtete kombëtare, jo vetëm në Shqipëri, por absolutisht në çdo vënd të botës,do të ketë dhe mite kombëtare. Mitet kombëtare kanë qënë dhe mbeten mjeti më i fuqishëm i farkëtimit të bashkimit të çdo populli.

Kritikuesit e mitit kombëtar këtu në Shqipëri, si dhe  në çdo vënd tjetër të botës, nuk kanë dhënë ndonjë alternativë që do të zëvendësonte rolin e mitit kombëtar si bashkues i popullit dhe kjo do të thotë se ata mendojnë se kombi po vjen duke u shuar ndaj edhe miti kombëtar si bërthamë e ideologjisë dhe vetëdijes kombëtare është i panevojshëm. Por të besosh këtë do të thotë të mos kesh kuptuar mësimin më të madh që del jo vetëm nga historia mbi dyshekullore e kontinentit tonë, por edhe nga prirjet alarmuese nacionaliste latente dhe aktuale, që nga krijimi i 15 shteteve kombe, që dolën nga shpërbërja e perandorisë ruse dhe sërbe (e ashtuquajtura Republike Federative e Jugosllavisë) deri te ndarja e Sllovakisë nga Çekia dhe përpjekjet separatiste ose dhe për krijimin e shteteve kombëtare në Skoci, Katalonjë, Flandër, Itali, etj., të cilat po trondisin Europën sot. Por është e pabesueshme që të ketë shqiptar të mos e ketë nxënë këtë mësim kritik, pas përpjekjeve për pastrimin etnik dhe djegien e 190 fshatrave të Shqipërisë së jugut në Luftën e Parë Botërore, pas pastrimit etnik të Çamërisë dhe pas pastrimit më të madh etnik në Europë, që nga Lufta e Dytë Botërore, përzënies të thuajse një milion shqiptarëve nga vatrat e tyre shekullore.

Mitet historike të shqiptarëve janë shoqërisht dhe politikisht të dobishme për shqiptarët dhe të paktën të padëmshme për fqinjët tanë. Por nuk mund të thuhet kjo për mite të pastrimit etnik dhe të pushtimit të trojeve të huaja si mitet e “Naçertanije”-s, “Megaliidhe”-së dhe “Vori-Epir”-it.

Në çdo vënd të botës, media, artet, letërsia, kinematografia sot, si dhe më parë, kanë funksionuar për të ruajtur, zhvilluar dhe për t’ia përshtatur momentit mitet kombëtare. Mitet kombëtare janë farkëtarë dhe pjesë e pandashme e identitetit, vetëdijes dhe ideologjisë kombëtare. Nuk mund të ketë komb pa mit kombëtar. Lufta për “demontimin” e mitit kombëtar shqiptar është luftë për të çbërë identitetin dhe vetëdijen kombëtare të shqiptarëve.

Nelson R. Çabej October 7, 2017 13:00
Komento

34 Komente

  1. demo October 7, 13:41

    E drejte!Nje takem katundaresh pa tradite ne kulture,pas 90 u ndeshen per here te pare me kulturen,;njohen histori fragmentare,tonat dhe te huaja dhe ashtu si maloket qe kalojne shtigjet e Gramozit per tu punesuar ne Greqi,sollen me vete kaseta greke,;edhe Mustafa Nano,,keto islamiket me xhami dhe pa xhami,ca filogreke qe ushqehen nga kisha e Janullatosit sollen ne mediuan shqiptare mtime te huaja per Historine e Shqiperise.Duke i marre per te verteta keto pretendime te huaja,arriten ne konkluzionin se Historia e Shqiptareve eshte nje mit,qe duhet te c`mitizohet dhe moren rolin i profetit c`mitizues…U duket vetja qytetare ne kete rol ,keshtu djegin etapat.

    Reply to this comment
  2. shqiptari October 7, 14:24

    shkrim qe i ben nder gazetes

    Reply to this comment
  3. KORÇARI October 7, 14:41

    Shkrim Brilant, por fatkeqësisht jemi mbushur me MJEKËRCJAPË ISLMO-MONGOLË dhe me BASTARDË SLLAVO-GREKË.

    Reply to this comment
    • Nausika October 8, 09:49

      Patjeter po te kemi parasysh, se ne shqiptaret jemi edukuar si moniste…
      Shumellojshmerine e shohim si rrezik permanent të ekzistencen…
      Mitet nuk mund te shuhen, po nuk u vrane mbartësit e tyre…dhe me duket se ky tekst i shkruar ben nje polemike te nje kohe te shkuar…
      Mitet shqiptare ka dekada, që jane shuar dhe koha e tashme synon shuarjen e te vecantes, globalizim…A mund t’a ndalojmë globalizmin, do ishte nje teme qe permbledh me mire problemet kombetare..

      Reply to this comment
      • Kamunisti October 8, 16:03

        Nausika me ardhjen e Trump dhe predispozitat nacionaliste ne Evrope mendon se “globalizmi” po shkon ne rrugen e duhur!? Thua jemi ne kaq te rendesishem ne “kohen e globalizmit” qe te paret te kryejme ç’kombetarizimin dhe ç’mitizimin per te qene ne avangard te zhvillimeve “moderne”? A je ndopak koshjent te kuptosh zhvillimet e fundit te cilat autori i prek dhe ne shkrim!? Me “shuarjen e te veçantes” qe e quan ti nqs je atdhe dashes dhe nuk fsheh qellime te tjera ne komentet qe ben, e kupton se cfare i ngelet per identitet shqiptareve!? Asgje. Eshte njesoj si nje njeriu ti fshish nje pjese te kujteses dhe ne fund ta pyesesh: “A je krenar per çka ke arritur deri me sot!?” Si mendon se do te pergjigjet kur nuk di se çfare ka bere, ku eshte dhe ku do te shkoje!?” Une ne fakt jam globalist dhe i urrej qendrimet nacionaliste por kjo eshte nje perpjekje qe gjithsesi sado te zellshem te tregohemi ne si shqiptare nuk eshte nje perpjekje qe duhet ta fillojme ne te paret te vetja e aq me shume dhe per te tjeret se do ishte nje ender foshnjore. Sidomos ne keto kohe paqartesish ne politiken e me te “forteve” me “çmitizime” dhe perpjekje te tilla antikomb i bejme te keqen me te madhe vetes.

        Reply to this comment
      • anticensurë25642654 October 9, 14:41

        Nausika
        o copa e idiotes,”Mitet nuk mund te shuhen, po nuk u vrane mbartësit e tyre…”,mos vallë ke vdekur??
        sepse sipas thënjes tënde duhet të jesh fantazmë!!!
        çna mbyti gomarllëku i patriarkanës gërke,osmanizmi erdoganian dhe naçartania sëbe!!

        Reply to this comment
  4. A October 7, 14:50

    Kemi disa shqip foles, mender analist, politikan, qeveritar qe po duan te na japin mend deri ne ndryshime te historise duke i bere nje dem te madh kultures, traditave dhe zakoneve te popullit dhe kombit shqiptar.
    Dihen tashme frymezimet madhore te drejtuara nga Patriotet e Medhenj te Popullit dhe Kombit Shqiptar qe shkruanin dhe flitnin ne format me te ndryeshme.
    Ja p.sh.:
    “O Zot, o Perendi, o Allah, kur krijove derrin dhe arine ç’deshe qe krijove turqine”,
    “Mos shikoni kisha dhe xhamia se feja e shqiptarit eshte SHQIPTARIA”.
    Por kemi edhe nje mori shkrimesh ku lartesohet identiteti i popullit dhe kombit shqiptar.
    Heroi i Madh i Popullit dhe Kombit Shqiptar GJERGJ KASTRIOTI – SKENDERBEU, i cili me vellezerit e vet u muar peng nga sulltanet pervers turq, te cilet nuk sollen asgje te ndritur kudo qe i shkeli kemba e tyre qelbur, as emancipim, as kulture, sepse dihet prejardhja tyre te ardhur nga zgafellat me te humbura te Azise.
    Kurse i Krishteri GJERGJ KASTRIOTI, ky gjigand i madh e beri zapt kete fare perandorie osmane te sulltaneve njeri me injorant se tjetri.
    Dihet qe universiteti me i vjeter ne bote eshte hapur ne Bolonja te Italise pas viteve 1000, kurse turqit me zi e hapen pas vitit 1780 dhe kete e hapi mendje ndrituri shqiptar, rektori i pare Shqiptari HOXHE HASAN TAHSANI dhe kete e ruanin me polici sekrete per nderin qe i beri. Prandaj me turiqt dhe islamiket injorant shqiptaret nuk duhet te kemi pune, kurse ata shqipfoles qe i shkojne mbrapa ketyre injoranteve ti largojme nga territoret e Kombit Shqiptar.
    6 MIJELION shqiptare jane me kete origjine ne Turqi dhe kurr e deri tani nuk na kane hapur shkolla ne gjuhen shqipe me kulture, tardita, zakone shqiptare.
    Kulture BIO SJHQIPTARE e kane vetem ARBERESHET e ITALISE, ku perfaqesuesit e tyre me te ndritur kane dhene nje ndihmese te ndritur dhe te shquar me Shpalljen e Pavaresise me 28 NENTOR 1912.

    Reply to this comment
  5. Andi October 7, 15:06

    Or ti Nelson, ne dum shtet Geg me vete.
    Ne dum gjuhen gegenishte me ja kalu toskenishtes.
    Ne dum qe dardanet te fitojne ndaj epiroteve, pa Shqypnia te mos bahet kurr(e), ose te bahet vec deri n Shkumbin, Shqypnia gege.
    Skenderbei ka ba shume gabim qe e ka qujt veten epirot, ai duhet me kene geg dardan.
    Ta rishkruajme historine dhe ta bojm edhe kushni te Zogit.

    Reply to this comment
  6. Pellazgos October 7, 15:58

    Nacionalizmi “shqipetare” eshte produkt i Perandorise Osmane,kjo duket jo vetem nga perberja shumice e popullsise myslimane te ashtuquajture “shqipetare”.
    Kombi eshte i shenjt dhe kush nuk perpuqet me identitetin e tij skuaifikohet dhe humbet te drejten te kerkoje llogari atyre qe jo vetem u bene martire te pushtimit te eger Osman,por pa i pyetur dhe ne armiqesi me krimuesin e “kombit shqipetare” sollen perseri pushtuesin Osman.
    Lind pyetja.
    Cfare eshte Kombi dhe cila eshte lufta per te.
    Kombi eshte Emrat qe per nje njeri qe ka respekt,nder,dinjitet,kujtese i ka te Shenjta.
    Po keshtu edhe Fene,e mire apo e keqe,feja myslimane eshte produkt vrasjesh,pushtimesh,prerje kokash,marrje pengjesh,etj.
    Ky eshte fakt historik dhe i pamohushem boterore,Evropiane,Ballkanik.
    Pyetja esbte.
    Pse ata qe e quajten pushtimin Osman dhe Sulltanin
    Zemer derr
    Nga frika me bejne nder
    Ngado qe shkova
    Boten me gjak e mbulova
    Kur bere derr e arine
    Cdeshe qe bere Turqine.
    Dihet se pa turqi nuk ka “shqiperi”.
    Sa per Epirin dhe Pirron eshte e kote ti mbushesh mendjen shumices myslimane qe ne gen kane Turqine dhe si pasoje anti Greke.
    “Historiani” Pellumb Xhufi vjen si por……a ne brek kur thote qe Ilyret ishin Barbare dhe nuk ishin Greke.
    Shume bukur,po ky vend qe eshte mbushur me Qytete Arkeollogjike,me Histori te periudhesse gjate Helenike,me vone vazhdim i Greqise se Lashte eshte per fat te keq Krishterrimi qe ndaloi cdo gje dhe ishte kunder Civilizimit,Kultures,Demokracise qe per fat te mire erdhi me shume gjak dhe prandaj quhet Rilindja Evropiane,se cdo gje kishte vdekur.
    Ata qe kane shkruar per vazhdimin e popullsise “shqipetare” nga Ilyret apo Epirotet i ka perkufizuar me se miri Fridrih Nitche qe Pse urrejne Greket dhe keta kane qene antigreke me qellime percares,shkaterrime te Civi.uzimit Greke.Kjo duket qe nga Kostandinopoli,Aleksandria,Magna Graecia Itali,Qipro,Shkupin qe edhe Amerikanet “demokrate” e njohin me emrin Maqedoni!
    Po keshtu edhe Bullgaria,Serbia,Rusia etj qe duan Thesalonikin me dogmen e Pansllavizmit dhe daljen e Rusise ne Egje.
    Pse!
    Eshte Sindromi Anti Greke.
    Ata politikohistoriane qe permeden ne shkrimin tuaj,po ti vesh re jane me prejardhje cifutesh qe jane armiq te Civilizimit Greke,po ashtu edhe Italianet,Turqit,Amerikanet etj.
    Problemi “shqipetare” eshte qe ne e er te Kombit te “tij” duhej te kerkonin “falje” shumica myslimane qe me pare kane qene Orthodhoks per 1100 vjet Bizant,atehere ne nje vend me Fe Greke Orthodokse nuk e kuptoj figuren e Terezes nje produkt me qellime afatgjate ne nje vend me identitet ndryshe nga Shteti i Vatikanit.
    Ku eshte Zoti dhe respekti i Dogmave ne emer te “Tij”?

    Reply to this comment
    • Pelagos October 7, 16:51

      Shprehjet e tua si “te kerkoje llogari atyre (per tu kerkoje llogari atyre), nacionalizmi “shqipetare” (per nacionalizmi shqiptar), etj. tregojne se ti Pellazgos e ke shqipen gjuhe te dyte e te papervetesuar mire si puna e Janulles.
      Propaganda jote antishqiptare nuk ze vend ketu te ne, por ti vazhdo se ben lufte “per buken e gojes”.

      Reply to this comment
    • Ylli October 7, 17:55

      O Pellazgu ,ku e gjete “sindromin antigrek” te ku shkrim ,se kuptoj.?? Megaliidea eshte sajese e “sindromit antigrek” apo teori shoviniste greke ?? Eshte nje teori shoviniste qe filloi ne 1844 dhe mori goditje te forte ne 1922 me katastrofen e Azise se Vogel.Besoj ketu nuk kane faj shqiptaret por shovinizmi i paster grek .
      Po me qesharak dukesh kur permend NIETZSCHE ,duke e perzier gjeniun e gjenive me idiozmat dhe traplleqet e Greqise se sotme.NIETZSCHE ka qene adhurues i Greqise se Lashte dhe ka shkruar per filozofine greke ,kryesisht ate Parasokratike.Vete Sokratin e perbuzte.Kur greket e vjeter ,gjeten balancen e jetes ndermjet perendise Dionisi dhe zotit Apollonit ,atehere arriten nivelin me te larte kulturor qe ka zhvilluar qenia njerezore.
      Greket o Pellazg jane karagjoze kur flasin per historine.Te shikosh antiamerikanizmin grek ,proarabizmin ,votimin e partise Naziste ,lypsare te parave te Evropes ,adhurues fetar te Moskes ,mburrjes si pasardhes te grekeve te lashte dhe ne te njejten kohe ortodoks fanatik.Kuptohet lehte qe greket jane nje popull i cekuilibruar menderisht.Kaq shume mburrje fanatike per gjera qe perjashtojne njera tjetren ,vetem greket mund ta kene.
      Per shqiptaret mos fol Pellazg.Politikisht ,ushtarakisht ,ideologjikisht ,fetarisht jemi populli me i pademshem ne Ballkan e ndoshta ne Europe.Mund te na e kalojne eskimezet qe gjitone kane vetem akujt.
      Nje pyetje Pellazgu ….akoma besojne greket qe ai tymi i bardhe qe leshojne avionit eshte sperkatje me kimikate qe i bejne amerikanet popullit grek qe ta mpijne se e kane frike grekun ??? Pres pergjigje dhe mos ne thuaj qe nuk eshte e vertete qe nuk e thone greket kete !

      Reply to this comment
    • Kamunisti October 7, 21:23

      Pellazgos edhe pse greket e sotem jane nje sajese percjellese e atikitetit te hershem helen e shpikur nga dashamiresi bavarez babai i monarkt grek Oto dhe meqe i referohesh shpesh antikitetit per te treguar “madheshtine” e grekeve, po te them se studiuesit me te shquar nderkombetare kane dale ne nje konkluzion te pakundershtueshem!
      Nqs doni te kuptoni kuptimin e filozofise te vjeter helene per te nxjerre kuptimin dhe shpjegimin e fjaleve te saj mesoni shqipen.
      Keshtu qe i “nderuar” heteroetnik grek Pellazgus identitetin e lashte etnik shqiptar nuk mund ta rezoni dot madje as me antikitetin e ndritur helen.
      20.000 fjale te shkruara ne antikitet shpjegohen drejtperdrejt me shqipen.

      Reply to this comment
    • anticensurë25642654 October 9, 15:00

      pelle
      nuk vazhdova më posht se kaq:”Nacionalizmi “shqipetare” eshte produkt i Perandorise Osmane,kjo duket jo vetem nga perberja shumice e popullsise myslimane te ashtuquajture “shqipetare”.!!
      e di që po të vazhdoj leximin do të të shkruaj ndryshe!!
      o të është kalbur truri o je i shitur tek gërku me veladonin e janullës!!
      kjo e dyta është më e mundëshme!!
      çabeji ta thotë shumë mirë,ti nuk dëgjon nga ai vesh e nuk lexon nga ai sy,se nuk ishte naimi, e tërë rilindasit(të të gjitha besimeve),të parët që mitizuan shqiptarët dhe skënderbeun!ta thotë që fillon me barletin!
      pelle ti njëlloj si të gjithë ata shqiptarë që janë shëndruar në grekë,sërbë,malazez,maqedonë,bullgarë e turq,prap zgjedh besimin në vënd të gjakut,gjuhës e zakoneve!!
      ti i fryn tullumbaces së përçarjes!!ti bën të kundërtën e rilindasve shqiptarë,që megjithëse ishin myslymanë,nuk mbrojtën turqinë,por krijuan shqipërinë!!
      kuptohet që ti nuk mund të jesh në nivelin e vëllezërve frashëri,as të veqilharxhit e pashko vasës,për këtë nuk kam dyshim,por ti nuk je në gjëndje të mësosh aspak prej tyre!!ti je i krimbur me bibël si të tjerë me kuran!!
      juve ju ka shkuar truri në kurbet or dybek!!
      ps:”Ata politikohistoriane qe permeden ne shkrimin tuaj,po ti vesh re jane me prejardhje cifutesh qe jane armiq te Civilizimit Greke,po ashtu edhe Italianet,Turqit,Amerikanet etj.”
      këtë fjali e kapa para se ta postoja replikën!!
      je aq idiot sa dhe vet se kupton!!
      ti ke mbushur trurin me besim çifutësh dhe në krahun tjetër i quan armiqt e tu!!
      bile gjithë bota qënka kundër “civilizimit gërk”!!
      shko mor idiot i lindur!!
      ta shkruajt anë fillim se nuk duhej të lexoja më shumë se fjalia e parë!!
      të pjerdhça trurin dhe mitin e vjedhur të “civilizimit gërk”!!
      civilizimi gërk është një mitizim i kulturës së lashtë vetëm e vetëm sepse u shkruajt në greqishten e lashtë!!
      është njëlloj si të thuash sot se vetëm anglishtfolësit janë të parët në gjiththçka sepse pothuajse çdo gjë qarkullon në anglisht!!
      IDIOT!!

      Reply to this comment
  7. koloneli October 7, 16:31

    mjaft mire,shyqyr qe lexojme dicka qe na shijon.

    Reply to this comment
  8. Memedhe October 7, 16:37

    Problemi i madh i Shqiperise sot eshte se patriotizmit te mases se popullit shqiptar i eshte kundervene nje klase politike e korruptuar deri ne babezi, PA ASNJE IDEAL vec pasurimit ne kurriz te popullit qe sundojne.
    Harrojeni atdhetarine dhe idealizmin e rilindasve dhe dhe gjithe rinise atdhetare qe doli malit vetem per liri e pavaresine e Shqiperise.
    Nuk na mbetet vec te shpresojme se po vjen prape nje rini atdhetare qe ta nxjerre atdheun tone nga gropa ku e futi kjo klase politike injorante e cerekshekulit te fundit, qe na i vuri mbi kurriz Ramiz Alia.
    Dashte Zoti te ndodhe kjo!

    Reply to this comment
  9. vasili October 7, 18:39

    Nje gje eshte e ndjere dhe reale,me ato qe kemi lexuar,por vecanerisht me ato qe ka perjetuar shqiptari emigrant kete periudhe:
    Edhe shtetet me te moderuara perendimore,qe investojne shume per humanizem brenda dhe jashte vendit te tyre,ne rrenjet e tyre,ndjehen nacionaliste.
    Mund te dhurojne apo dhe te investojne shume per te tjeret,por thelle brenda tij,qofte dhe ne menyre instiktive,perendimori e ndjen,ne vazhdimesi,qe ai te le te kuptosh:
    Qe megjithate ne nuk jemi njelloj.Kjo dhe mund te jete e vertete,ne pergjithesi,ne sferen e punes,por e pafaleshme ne sferen humane..
    I ekspozuar dukshem cfaqet nacionalizmi,,atje ku nuk e mendon:Midis shteteve me kulture perendimore,kulture qe besoje se do ta bente me kozmopolitane,kete hapesire.
    Ideja e nje Europe te bashkuar,dukesh se ish ne unison me demokracine dhe kulturen e ketij kontinenti,vecanerisht pjeses perendimore.Historia ka treguar,qe dhe vete kjo pjese Europe,mbas dekadash,ka arritur,vec te bej,nje bashkim te pjesshem ekonomik,duke qene larg bashkimit politik,qe do te realizonte qellimin perfundimtar,qe Europa te funksiononte si nje shtet i vetem
    .Me sa duket eshte vec nje utopi.
    Vecanerisht tani,ku eshte bashkuar nje pjese e lindjes komuniste e varfer ne ekonomi dhe kulture.
    Pasi Europa ka nje mentalitet tradicional dhe qytetari europian e konsideron vendin e vet si familjen e vet.
    Perjashtim i vecante eshte USA,qe duket sikur banohet nga nje specie nga nje planet tjeter,ku megjithse 50 shtete qendrojne te bashkuar,pothuaj pa asnje problem me njeri tjetrin.
    Dhe specia jone eshte ndjere si ufo gjate gjithe kohes,por diametralisht e kundert:
    Qysh ne lashtesi,kishim driten e perboteshme te demokracise dhe kultures njerezore ate greko-romane,ne kufi dhe vec ato monumente,qe ata kane ndertuar ketu,Durres,Apolloni,Butrint etj,asnje ndertim nga mendja e te pareve tane.
    Dhe ne vazhdim,deri tani,historia jone ka treguar,se shumica e gjindjes,qe ka jetuar dhe vazhdon te jetoje ne keto troje,nuk mund te suportoje dhe ti pranoje dot gjigande boterore humanizmi,heroizmi apo mjeshter shkrimi si Gjergj Kastrioti,Nene Tereza,Ismail Kadare etj.
    Dhe te tjere si keta,qe do te kishin dale,me te cilet historikisht do ish krenuar kombi dhe ne i kemi mbytur qe ne veze.
    Mbasi mbylli syte Gjergj Kastrioti dhe filloi te bjere erresira e dendur aziatike,shumica jone nuk priti gjate,por u shndrrua ne specien myslyman laraman dhe sundoi kete vend me mentalitetin dhe armen e dushmanit,te cilen e ktheu kunder fese se vet atdheut te vet,vllaut te vet.
    Mire ahere,ku i udhehequr nga rreziku dhe interesi i mbrapesht,beri kllonimin denatyrues,por cudia e skajeshme,ndodhi ne fillim te viteve 90,kur shqiptaret prisnin,qe mbas komunizmit, timoni te kthehej kundrejt demokracise perendimore,dalin balozet nga kulla e erret,kercejne tek vendi i shoferit dhe i kthejne drejtimin Shqiperise drejt shkretetirave arabe dhe anadolle.
    Me ndihmen e posteve dhe parave te shtetit,u mikluan si gjysem mijevjecari para,duke u kthyer ne sozi te kulles islamiste-komuniste,duke shperndare dhe nje reaksion zinxhir ne hapesiren tone.
    Efektin e me shume se te nje katalizatori per kete e ka dhe kontakti i gjere me mentalitetin e pushtimit aziatik qe mbizoteron ne Kosove dhe Maqedoni.
    Kjo bande monstruoze,filluan te gerryejne dhe vazhdojne ta shkaterrojne dhe te minojne themelet e identitetit tone Europian.U zvarrisen si hiena katerkembesha shkretetire,mbi Kastriotin tone. aty dhe mbi Nenen tone te botes se madhe te universit njerezor Terezen.
    Me ata nuk habitem,qe veprojne,sic ja u dikton geni i tyre i tredhur,apo kolone te rizgjuar,por gabimi mendoj qe qendron tek ajo,qe shumica jone(pasi ka shume qe ndonse e kane targen te trasheguar si myslyman laraman,nuk ndihen asnjehere te tille ne sjelljen dhe kulturen e tyre perendimore.)vazhdojne ta durojne kete gjendje.
    Ne shqiptaret,ne kete periudhe,jemi ndodhur ne nje situate te nje perversiteti absurd:
    Relativisht kemi qene me te izoluar se ne asnje periudhe tjeter te historise tone:
    Kontaktuar dhe perjetuar Europen dhe Perendimin te cilit i perkasim,si asnjehere tjeter,por gjithmone e te perthithur gjithmone e me teper nga vrima e zeze e islamizmit dhe komunizmit,qe gjenerojne kullat e vrimes se zeze katundare veriore,ne nje friksim me se te budallallepsur..

    Reply to this comment
  10. Arben October 7, 19:01

    NE FAKT VRASES JANE ATA QE POMPOJNE MITET

    JANE VRASESIT E TE VERTETES.

    KJO PUNA E MITEVE ESHTE SI AJO SHPREHJA

    SA ME SHUME TE SHTRENGOSH B……

    AQ ME E FORTE DEL P…DHA NE FUND.

    Reply to this comment
  11. Sinani October 7, 22:38

    Me te vertete, me personazhe fikive, johistorike, francezet kane krijuar mitin e Marianes dhe te Zhan d’ Arkes, gjermanet te Germania’s, mbeshtetur ne nje beteje te pasigurt te Arminit, neqofte se ka ndodhur vertet ne Mesjete, serbet krijuan mitin kombetar serb nga nje legjende e paster per Milosh Obilicin (personazh fiktiv, qe nuk ka ekzistuar fare sepse nuk del ne asnje nga dokumetet e kohes), Ruset jane me te vonuar me legjenden e Ivan Susaninit (personazh fiktiv) te shekullit XVIII, Historia e lashte greke mbeshtetet ne historine mitike te Herodotit (vete Herodoti thote se te dhenat qe ai sjell, jane mite qe edhe atij ia kane treguar te tjere). Pa folur pastaj per mitet e sotme greke te Vorio_epirit, sipas te cilit mit, ne Shqiptaret e jugut, edhe pse nuk dime greqisht, jemi greke .
    Interesant eshte se edhe ajo historiania franceze, Natalie Clayer, ruan e beson ne mitet kombetare franceze te Marianes e te Zhan d’Arkes, por na rekomandon ne te paditurve te “cmitizojme” historine e Skenderbeut dhe prejardhjen e lashte ilire te shqiptareve.
    Qellim fisnik. Apojo?

    Reply to this comment
  12. Adrian October 8, 01:10

    Shume fjlale te huaja,keqarrdhje per mbiemrin qe mbani ,intelktuale=dijetare,Ideologji=dije pa prapashtese greke Logji=fjale,intelektualet shqiptare=Te zgjuarit ose dijetaret shqiptare,miti =perralla ,identiteti =vetedije.e shume e shume Te tjera,piji lengun mbiemrit,cabej,dhe turperohu per ermrin Nelson(djali i nelit).

    Reply to this comment
  13. Guri Naimit D(Dh.Xh.) October 8, 04:12

    Emigrantet ne Toronto,me unite mbare kombetar..

    Gjergj Kastrioti-Skenderbe,nuk eshte mit, po eshte realitet i gjalle, realitet qe perjetesoi,ato fitore 25 vjecare te Heroit Kombetar,Gjegjit Kastrioti -Skenderbe,fitore qe e mbajten shpaten te prefte dhe ‘barutin”shqiptar te thate ne shekuj.
    Ishte kjo trashegimi mbareshqiptare ne shekuj,qe beri te jetoje kombi Yne,sa arriti kryefitoret e1912-!tes dhe 1944-tres.
    Faleminderit Komentuesve me taban kombetar per sa skruajne me theksin,-Historia e Gjergj Kastriotit-Skenderbe nuk eshte nje mit, po nje realitet i jetuar e nga dita ne dite, eshte ne unitet.
    Shikoni unitetin mbareshqiptar ne Emigracion, e do te bindeni.
    Shikoni ju luten nje dokumentar te Tv “Pasqyres Shqiptare ne Toronto, realizuar nga Ilir Lena, e do binedeni per kete. U festua 60 vjetori i ndetimit te xhamise pare ne Tornto te Kanadase,me madheshti do te thoja,nga gjithe Shiptaret pa perjashtim.Ndiqeni fjalet e organizatoreve,shikoni hapien e ketij aktiviteti me Hymnin Kombetar Shqiptar,sa pershendetie e tre perfaqesuesve te komuniteteve fetare: Te komunitetit Ortodoksise ne Sh.B. A.,Ilia Ketri,qe theksin e vuri te mbare kombi shqiptar.Per komunitetin Katoli Dom Ambosko,sa kreu i kom. mysliman,Nexhmi Aliu e pas tyre, Kryetari shoqates “Shqiptaro Kanadeze” pershendeti Ramazan Kellezi.
    Per t’u theksuar eshte se ky aktivitet ishte me pjesmarie pa dasi fetare,gjitheperfshirese-shqiptare. Gjithcka ne emer te atdheut u fol,ne kete 60 vjetor te ndertimit te xhamisw parw nw Toronto,qw ruan me fanatizem se pari,identitetn shqiptar, Me thenien”Feja e Shqiptarit eshte SHQIPTARIA”,materializuar kjo, me hapien e ketij aktiviteti me Hymnin Kombetar shqitar.
    Ja leta jane atdhetare te vertete qe na nderojne,

    Toronto 07-10-2017 Guri Naimit D (Dh .Xh.)

    Reply to this comment
  14. Nausika October 8, 09:50

    Patjeter po te kemi parasysh, se ne shqiptaret jemi edukuar si moniste…
    Shumellojshmerine e shohim si rrezik permanent të ekzistencen…
    Mitet nuk mund te shuhen, po nuk u vrane mbartësit e tyre…dhe me duket se ky tekst i shkruar ben nje polemike te nje kohe te shkuar…
    Mitet shqiptare ka dekada, që jane shuar dhe koha e tashme synon shuarjen e te vecantes, globalizim…A mund t’a ndalojmë globalizmin, do ishte nje teme qe permbledh me mire problemet kombetare..

    Reply to this comment
  15. gjermani i fundit October 8, 10:16

    shkrim i mire, por duhet thene se ne proçesin aktual tendenca eshte te zbutet e gradualisht te fshihen ne kujtese agjendat kombetariste. Psh, edhe Rama qe kujton ne amarcord te njohur e te panjohur patriote, ne ,aje te gjuhes ka agregimin e gjithe Ballkanit jugperendimor ne nje parcele te vetme socialekonomike, qe vetkuptohet, eshte ne mendesine e tregut te perbashket te konsumit evropian. Natyrshem qe barrierat kombetariste(s’po i quaj nacionaliste, edhe pse eshte e njejta gje, se nazione-nation perkthehet Komb ne shqip) e pengojne shpejtesine e ketij proçesi, por kjo eshte tendenca dhe kesaj i sherbejne mondialistet qe nga Berisha, Rama, Basha, Meta, etj, dmth e tere klasa politike qe aspiron pushtetin dhe ka ne dore fondet per te mos nxitur ose nxitur krenarine kombetariste. Meqe jemi ketu, Naçertanie dhe Megali Idhea nuk jane dy mite ( te krijuara nga gojedhenat). Keto jane dy projekte konkrete shoviniste te nje ministri te jashtem malazez dhe kryeministri grek, qe shprehin me se miri se sa e kane te perbashket fqinjet tane interesin e zhvatjes se territoreve shqiptare. Ka dy momente te rendesishme ne historine tone per mbijetese, e para eshte Rilindja Kombetare, qe i beri jehone te shkuares dhe aq kishte ne dore,e dyta eshte ardhja e komunisteve ne pushtet ne 1944, qe konsoliduan shtetin shqiptar dhe gradualisht i bene kufijte te paprekshem. Pas provokacionit te 1949 Greqia nuk tentoi me ushtarakisht te sulmonte Shqiperine, por as Jugosllavia. Se shtetet ne fakt nuk mbahen e mbrohen vetem nga mitet, por nga gatishmeria luftarake. Sot per sot, siç me siper e permenda, ndjenja e pjekur kombetariste, jo ajo folklorike me xhamadan vija-vija dhe balonat e Ballist Morines, ka dy kundershtare shume serioze; i pari eshte projekti mondialist per tregun e konsumit i “Ballkanit Jugperendimor”, ne mos nje federate socialekonomike, dhe dyta, eshte forca ekononomike e fqinjeve tane qe i jane rikthyer projekteve te vjetra shoviniste. Nje Rame dy metrosh me llafe te medha si mbreti ne fushen e shahut pa ushtare eshte pak per te perballuar trysnine e fqinjeve qe ferkojne duart kur Shqiperia boshohet duke ia mbathur jashte, apo mbi gjysma e shqiptareve ploteson formularin e Llotarise amerikane.

    Reply to this comment
    • Nik October 9, 08:27

      “Gjermani i Fundit” me gjithe demet qe na beri ne lufte, tash po na ndihmon ne shume drejtime.
      Ja psh. kontributi i fundit i shokut Gjerman eshte “pasurimi” i Shqipes me fjale te “reja”
      U befasova nga fjala e e “re” sjelle nga shoku Gjerman”
      “Shqiperia boshohet” Te lumte mendja o shoku Gjerman. Me shprese se do shohim fjale te “reja” Shqipe ne shkrimet qe ben zotrote.

      Reply to this comment
    • anticensurë25642654 October 9, 15:15

      ” Natyrshem qe barrierat kombetariste(s’po i quaj nacionaliste, edhe pse eshte e njejta gje, se nazione-nation perkthehet Komb ne shqip) e pengojne shpejtesine e ketij proçesi,”
      mono me të vërtetë e ke??
      të ndjehesh shqiptar,”kombëtarist” të pengoka të bësh tregëti me sërbin,gërkun dhe taljonin??
      po ja fut pak si kau pslës më duket!!
      sepse megjithëse sërbët janë agresivë në politikën e tyre,prapë asnjëherë nuk na kanë lënë pa shitur mall!!bëjnë të kundërtën në blerje,por ndoshta nuk është faji i tyre por i çmimeve dhe cilsisë tonë!!
      gërku e njëjta gjë mor mono!!kur vejn për punë parash,harrohet tërë dhuna e sërbit ndaj shqiptarëve të kosovës dhe hahet bukë perj grurit sërb!!harrohet genocidi mbi çamët dhe shkohet e jetohet në greqi,bile bëhen më gërk se gërku duke mohuar tërë shqipërinë!!pra duke prehur shpatat për të pastruar shqipërinë nga “turqit”!!
      mono globalizmi dhe globalizimi nuk janë kundër kombeve!!sepse gjermani mbetet gjerman dhe shqipua shqipo!!emigracioni ka egzistuar që nga koha që majmuni u bë njeri,nga koha kur ndezi zjarrin dhe nga koha kur prodhoi veshje dhe dyer për shpellat!!
      sa për ramë berishë dhe turrli ndyrësire të politikës shqiptare,më mirë mos i përmënd!!
      qelbin dhe kështu virtualisht!!

      Reply to this comment
  16. Alban Hamzai October 8, 10:20

    Z.Nelson! Nuk eshte mire kur feston vetem me mendjen tende . Studiuesit e huaj kane thene e sterthene se nuk eshte provuar akoma qe shqiptaret jane pasardhes te ilireve ,prandaj mos ngulni kembe si mushka se vetem e verteta vlen .Te gjithe te huajt dhe nje pjese e studiuesve shqiptare kane thene e sterthene qe epirotet dhe iliret jane dy gjera qe nuk kane asgje te perbashket .Edhe Fjalori Enciklopedik Shqiptar cakton lumen Vjosa si kufirin jugor te Ilirise. Pirro(ky emer ka vetem kuptim grek) shkoi ne Itali I thirrur per ndihme nga kolonia greke Tarantos ne Itali … .Edhe Gj.Kastrioti ne te gjithe dokumentacionin e tij shkruan “…Princi I Epiroteve dhe Shqiptareve…” ,pra I ndan epirotet nga shqiptaret . Deri ne fillim te shek.20 katoliket e veriut nuk donin nje shtet te perbashket me muslimanet e Shqiperise se Mesme ,kryengritesit e jugut si Zyluftar Poda e 60 agallaret e Laberise (dhe ne fillimet e ture si K.Kristoforidhi ,N.Veqilharxhi etj) donin bashkimin me shtetin grek . Edhe Lidhja e Prizrenit ne fillim ishte per autonomi Brenda shtetit turk . Vetm Austria e Italia shpallen pavaresine e Shqiperise (per interest e tyre) dhe jo I.Qemali ,qe shpartalloi me nje karroce garnizonet turke nga Durresi ne Vlore .Etj,etj. Pse nuk e mesoni popullin shqiptar me te verteta .Ju lutem botoni komentrin tim!

    Reply to this comment
    • Karaburuni October 8, 14:44

      Z. Cabej te ka dhene emrat e figurave te medha boterore qe kane njohur prejardhjen ilire te shqiptareve. Nuk te mjaftojne ti historiane te permasave boterore si Mommseni dhe Niebuhri filozofe si Lajbnici e gjuhetare si Majeri, Krecmeri, Jokli, etj.
      Po a mund te na japesh ti ndonje historian grek, te rangut grek e jo me shume, qe ka mohuar prejardhjen ilire te shqiptareve? Te lutem po dite ndonje na i jep qe ta mesojme edhe ne.
      Persa i perket Epirit, vete historianet greke te lashtesise thone ne menyre te perseritur se epirotet flisnin nje gjuhe te huaj. Kete e thote Tuqididi, historiani me i besueshem i lashtesise (lexoje se e gjen vete po te dish ndonje gjuhe tjeter vec greqishtes).
      Epiri ishte nje nga provincat e medha te Ilirise, krahas Panonise, Dalmacise e Norikut.
      Te gjitha fjalet epirote qe dalin ne lashtesi (barden, brokalietai, manu, etj.) gjuhetaret e huaj i kane shpjeguar vetem me shqipen. Asnje gjuhetar grek ose i huaj nuk eshte perpjekur ndonjehere per t’i shpjeguar me greqishten e as me ndonje gjuhe tjeter, vec shqipes.
      Degjo c’shkruante Tuqididi 2500 vjet me pare per fisin iliro-epirot te amfilokeve: “Ajo pjese e fisit qe u lidh me ambrakiotet MESOI GREQISHT, kurse pjesa tjeter e tyre mbeti barbare me gjuhen e saj”
      Nuk po komentoj per opinionet e tu per faktoret qe bene te mundur themelimin e shtetit shqiptar (ato i kam lexuar ne burime propagandistike vorio-epirote), por te kujtoj se ju greket (qofsh edhe minoritar) nuk ishit ne gjendje te gjenit as nje mbret dhe iu desh ta importonit ne “mbret” nga Bavaria (se ciles sot i keni mbi gjysmen e borxhit kombetar prej 4 qind miliard dollaresh qe nuk do ta lani dot kurre).
      Ora kali i dashur Alban.

      Reply to this comment
    • Amerikani October 8, 16:48

      Me cilat te verteta ta mesojme o grek qe fshihesh pas nje emri shqiptar!?
      1. Eshte provuar definitivish prejardhja e shqiptareve nga Iliret, madje shume heret.
      2. Epirotet pa dyshim qe kane qene gjak me Iliret dhe kete e thote dhe vete Skenderbeu kur i drejtohet princit te Tarantos qe dhe autori e permend ne shkrim apo mendon se e di ti me mire se shqiptaret dikur origjinen e tyre? Atehere sipas kesaj llogjikes tende debile dhe Athinasit nuk kane pas te njejtin gjak me Spartanet se u ndryshon emri dhe kufijte i kane te ndare.
      3. Percarjet fetare o grek mos i ngatero me etnine me gjakun.
      4. Krisoforidhi dhe Veqilharxhi nuk kane kerkuar kurre bashkimin me Greqine, perkundrazi ishin ortodokse rilindas shqiptare qe punuan fort per ngritjen e identitetit kombetar edhe te ortodoksve shqiptare, klerike te te cileve u theren e u vrane nga greket pse punuan e luftuan per ceshtjen shqiptare si At Stath Melani e Papa Kristo Negovani. Ortodokse shqiptare te nderuar.
      5. Autonomi ishte si hapi i pare drejt pavaresise se shqiptaret nuk mund te luftonin ne te gjitha frontet njeheresh dhe me shovinistet greke e serbe dhe me osmanet me te cilet ju greket e gjenit shume kollaj gjuhen kunder shqiptareve sa here pretendonit te shkepusnit ndonje cope toke shqiptare.
      6. Shqiotaret vertet u bene shtet nga perandoria Austro-Hngareze te ciles i duhet ti jemi mirenjohes por kombi etnik shqiptar ishte shekuj ne ato troje qe sot jetojne grek, serbe e te tjere dhe shteti u krijua mbi baza kombetare ndersa ju greket ju krijuan si shtet pastj ju shartuan me egjyptjane, vlleher, sllave, arabe, turq e 50% Arvanite shqiptare e ju bene komb vetem per hir te madheshtise te antikitetit dhe per ti gjetur pasardhes atij antikiteti qe ju greket sot nuk keni asnje lidhje dhe kjo ne fakt eshte nje pralle apo mit i vertete.Dakort Jorgo? Te fala Bollanos nga Progonati i TP.

      Reply to this comment
    • anticensurë25642654 October 9, 15:23

      ça ke dash me thon or idioti Alban Hamzai???
      ke harruar haxhi qamilin dhe kushedi sa idiotër që kërkonin këtë apo atë,për interes të katunit të tyre!!
      çna mbyti idiotësia!!
      ske faj ti,dhe andrea stefani thoshte se ku ka “elementë të diçkaje”e gjtha është diçka!!
      pra duke qënë se ai kishte elemetë të budallallëkut në shkrimet e tij!
      ishte budalla!!

      Reply to this comment
  17. Gjuha eshte miti i vetem qe na ka ngelur...Ky eshte mit i jetueshem. October 8, 13:38

    O Kamunistet
    Gjuha shqipe, mund te jete fjale greke, dakord.
    Po gjuha shqipe eshte gjuhe qe nuk ka lidhje me asnje gjuhe tjeter te botes.
    Gjuha jone ka 36 shkronja.
    Nje rritet ky ne gjithe gjuhet e botes.
    Akoma nuk dihet nga erdhen keta njerez…e kjo gjuhe…

    Reply to this comment
    • Kamunisti October 8, 14:20

      Nuk ke kuptuar çfare kam shkruar! Po them qe shqiptaret jane i vetmi popull ne ballkan qe trasheguan ne menyre me direkte rrenjen e gjuhes se lashte te cilen une nuk mund ta percaktoj (kjo mund te jete dhe pellazgjike) prej se ciles kane lindur dhe dialekte te saj siç eshte dhe greqishtja e vjeter.

      Reply to this comment
  18. Lumo Skendo October 8, 14:13

    Per mendimin tim ne artikull kuptohet me mit jo vetem historia e idealizuar, por edhe tere interpretimet e ngjarjeve historike ne histori, sepse sipas autorit ato mbajne vulen e formimit botkuptimor dhe prirjet ideopolitike te historianit.
    Kur ai flet per mitin e Nacertanijes e te Vorioepirit gjithashtu ai ka parasysh shtremberimet groteske qe i behen historise nga perkrahesit e atyre pikpamjeve antishqiptare.
    Ai ka te drejte kur thote se ne duhet te jemi krenare qe ne asnje periudhe te historise sone nuk krijuam projekte monstruaze te pastrimit etnik e te grabitjes se territoreve te huaja si ato qe krijuan greket e serbet.

    Reply to this comment
  19. Karaburuni October 8, 14:45

    Z. Cabej te ka dhene emrat e figurave te medha boterore qe kane njohur prejardhjen ilire te shqiptareve. Nuk te mjaftojne ti historiane te permasave boterore si Mommseni dhe Niebuhri filozofe si Lajbnici e gjuhetare si Majeri, Krecmeri, Jokli, etj.
    Po a mund te na japesh ti ndonje historian grek, te rangut grek e jo me shume, qe ka mohuar prejardhjen ilire te shqiptareve? Te lutem po dite ndonje na i jep qe ta mesojme edhe ne.
    Persa i perket Epirit, vete historianet greke te lashtesise thone ne menyre te perseritur se epirotet flisnin nje gjuhe te huaj. Kete e thote Tuqididi, historiani me i besueshem i lashtesise (lexoje se e gjen vete po te dish ndonje gjuhe tjeter vec greqishtes).
    Epiri ishte nje nga provincat e medha te Ilirise, krahas Panonise, Dalmacise e Norikut.
    Te gjitha fjalet epirote qe dalin ne lashtesi (barden, brokalietai, manu, etj.) gjuhetaret e huaj i kane shpjeguar vetem me shqipen. Asnje gjuhetar grek ose i huaj nuk eshte perpjekur ndonjehere per t’i shpjeguar me greqishten e as me ndonje gjuhe tjeter, vec shqipes.
    Degjo c’shkruante Tuqididi 2500 vjet me pare per fisin iliro-epirot te amfilokeve: “Ajo pjese e fisit qe u lidh me ambrakiotet MESOI GREQISHT, kurse pjesa tjeter e tyre mbeti barbare me gjuhen e saj”
    Nuk po komentoj per opinionet e tu per faktoret qe bene te mundur themelimin e shtetit shqiptar (ato i kam lexuar ne burime propagandistike vorio-epirote), por te kujtoj se ju greket (qofsh edhe minoritar) nuk ishit ne gjendje te gjenit as nje mbret dhe iu desh ta importonit ne “mbret” nga Bavaria (se ciles sot i keni mbi gjysmen e borxhit kombetar prej 4 qind miliard dollaresh qe nuk do ta lani dot kurre).
    Ora kali i dashur Alban.

    Reply to this comment
  20. Nassau October 8, 14:56

    Zonja Nausika komenti i jot per globalizmin merr kuptim vetem po te shikohet ne kontekstin e gjere te nacionalizmit qe ka perfshire Europen dhe boten keto dekadat e fundit me krijimin e 15 shteteve kombetare ne trojet e ish BRSS 6 kombe shtete ne ish Jugosllavine, themelimin e shtetit shqiptar ne Kosove, ndarjen e Sllovakise nga Cekia,
    Me te fresketa akoma kemi para syve (ne qofte se nuk fusim koken ne rere si struci) ngjarjet per krijimin e nje shteti te pafarur ne katalunje si dhe levizjet e panumerta separatiste ne Spanje, Britanine e Madhe (Skocia), Belgjike (Flandra), Itali, etj.
    Nuk po flas as pwr nacionalizmin rus ne Ukrainen Lindore, ne Abhazi, problemet kufitare ruso-kineze, kinoindiane, greko-turke, greko-maqedone, greko-bullgare etj.
    Po te kujtoj me ne fund edhe prirjen antiglobaliste te Trumpit.
    Tani me fol pak per perparimin e tendencave globaliste, moj Nausike

    Reply to this comment
Shiko komentet

Komento

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*